Geachte leden van de  Staten-Generaal
Sep11

Geachte leden van de Staten-Generaal

Den Haag, dinsdag 16 september 2014 Staat U mij toe deze ‘Droomrede’ tot u als leden van de Staten-Generaal uit te spreken. Het kabinet legt een basis voor een economische, duurzame, sociale en gezonde samenleving. Een gezonde samenleving acht de regering van cruciaal belang waarbij een vitale eerstelijnszorg consequent tot uitdrukking komt in al de beleidsvoornemens van VWS. Voorts vertrouwt de regering op de bereidheid tot samenwerking van o.a. zorgverzekeraars,  Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV), Orde van Medisch Specialisten en Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP). Die KNMP komt, zelfs zonder voorzitter, met de hoopgevende visie op een toekomstbestendige farmacie. Hierbij zijn zorg en handel van elkaar gescheiden, medicatiedossier up to date en medicatiechecks voor patiënten ‘verzekerd’. De openbare farmacie is een voorbeeld van contracteren & presteren. Bij het Landelijk Schakelpunt zal 80% van de Nederlandse bevolking zijn aangesloten. Het Ministerie van VWS is gehouden de gevolgen van de huidige financieringssystematiek te onderzoeken. Deze systematiek heeft geleid tot domeindenken, zowel binnen VWS, interdepartementaal, en de zorg. Dit domeindenken is dramatisch geïnstitutionaliseerd en heeft, aldus de regering, tot perverse prikkels geleid. Voor het komend jaar zullen effectiviteitsstudies worden doorberekend, ook als deze opbrengsten onder het VWS vallen. Het vertrouwen in de zorg dient te worden hersteld door zorgprofessionals actief te betrekken bij het oplossen van vraagstukken waar de zorg voor staat. De regering denkt hierbij nadrukkelijk aan de doelmatigheid. Innovatie en veranderende maatschappelijke verwachtingen over de zorg zullen een vergaande digitalisering tot gevolg hebben. De overcapaciteit aan ‘zorgstenen’ is door het ministerie erkend en zal eenmalig voor een bedrag van circa 12 miljard euro worden gesaneerd. Daarnaast zal VWS een inspanningsverplichting op zich nemen om de effecten van marktwerking op maatschappelijke aanvaardbaarheid te toetsen. Vanaf 1 januari 2015 zullen de bestuurders zich conformeren aan de ‘Balkenendenorm’, medisch specialisten komen in loondienst. Het komend parlementaire jaar zal de rol van de Nederlandse Zorgautoriteit en Autoriteit Consument & Markt nadrukkelijk worden bijgesteld teneinde de samenhang, maatschappelijke relevantie en governance te genereren. Eind 2014 zal VWS haar bevindingen aan de Tweede Kamer doen toekomen waarbij het begrip ‘aanspraak’ nadrukkelijk zal zijn uitgewerkt. VWS neemt haar verantwoordelijkheid door de integrale effecten tussen de convenanten en de bestuurlijke akkoorden te toetsen. Via sociale media zullen burgers actief worden betrokken bij beleidsvorming. Het ministerie is open, transparant en communiceert voorspelbaar. Dit zal zorgprofessionals, bedrijven en overheden met elkaar verbinden waardoor nieuwe samenwerkingsvormen ontstaan. Nieuwe verdienmodellen doen hun intrede waarbij de eigen verantwoordelijkheid van de burger met betrekking tot haar of zijn ‘zorgdroom’ centraal staat. Gezien de maatschappelijke impact van het zorgdossier wordt een parlementaire enquête Zorg gestart. Hier aan ten grondslag zal eind september van...

Lees Verder
Acuut hoesten – de NHG-Standaard 2011 nader beschouwd
Sep11

Acuut hoesten – de NHG-Standaard 2011 nader beschouwd

Dit is het zevende artikel in de reeks ‘Standaarden en richtlijnen’ waarin arts en klinisch farmacoloog J.M.A. Sitsen nieuwe of herziene zorgstandaarden en richtlijnen voor u verheldert en duidt. Wat zijn de belangrijkste vernieuwingen en aanpassingen en wat betekent dit voor uw dagelijkse praktijk? Er wordt heel wat afgehoest. Vooral bij jong en bij oud. Thuis, op het werk, in openbare ruimten, in concertzalen, waar dan ook, het wekt vaak veel ergernis omdat veel mensen maar in zeer beperkte mate trachten de geluidsproductie tijdens het hoesten te beperken (terwijl dat door een zakdoek tegen je mond te houden tijdens het hoesten heel goed mogelijk is). Wat is hoesten eigenlijk? En hoe ontstaat het? Hoesten is onderdeel van het afweersysteem dat de luchtwegen beschermt tegen schadelijke invloeden van buitenaf die zich in de inademingslucht bevinden. Daarnaast zorgt hoesten ervoor dat lichaamsvreemd materiaal en (een overmaat aan) slijm uit de grotere luchtwegen naar buiten wordt verwijderd. Hoesten is het gevolg van een reflex die ontstaat door beschadiging van het epitheel en prikkeling van de daarin aanwezige zenuwuiteinden (zogenaamde hoestreceptoren). Waarschijnlijk gaat het om verschillende soorten receptoren (mechanosensitieve en irritantiareceptoren). Stimulering van deze receptoren kan leiden tot hoesten maar ook tot een ademstilstand (apnoe). De kriebel in de keel die wordt tegengegaan door hoesten kan men in zekere zin vergelijken met jeuk van de huid die met krabben wordt bestreden. Hoesten is dus eigenlijk zoiets als een beetje krabben van de luchtwegen. Prikkeling De ‘hoestreceptoren’ bevinden zich langs de gehele ademhalingsweg, in de farynx en vooral in het achterste deel van de trachea, de carina en de bifurcaties van de grotere luchtwegen en in mindere mate in de distaal gelegen kleinere luchtwegen. Als hoesten ontstaat door prikkeling van de lagere luchtwegen is er eerst een geringe inademing, bij prikkeling van de larynx treedt deze inademing niet op om te voorkomen dat het lichaamsvreemde voorwerp dat de prikkeling veroorzaakt verder wordt ingeademd. Door krachtige uitademing tegen een gesloten glottis loopt de intrathoracale (en intra-abdominale) druk vervolgens flink op. Als de glottis zich opent ontstaat een zeer snelle (tot wel 800 km/uur!) luchtstroom in vooral de hogere luchtwegen die ‘alles’ meeneemt wat hij op zijn weg naar buiten tegenkomt. Bij dit alles moet men niet vergeten dat een hoestprikkel ook kan ontstaan in de externe gehoorgang, de sinus maxillaris, het diafragma, de pleura, het pericard en de maag. Oorzaken Hoesten heeft verschillende oorzaken en is niet altijd het gevolg van een infectie: de hoestreflex kan worden opgewekt door een ontstekingsreactie van het slijmvlies (infectie, hyperreactiviteit), maar ook door mechanische beschadiging (aspiratie, corpus alienum) of door prikkeling (gassen, tabaksrook, airconditioning, uitlaatgassen, chloor- en zwaveldampen, erg...

Lees Verder
Carlo Schneider: Medicine Cops
Sep10

Carlo Schneider: Medicine Cops

Waar gaat dit over? Dit gaat over u en mij, beste apotheekmedewerkers. Wij zijn de laatste sluitpost voordat het medicament de patiënt bereikt en er nog kan worden ingegrepen om ellende te voorkomen. Wij controleren op juiste medicatie, wisselwerking, vergoeding etc. etc. etc. We kruipen in de huid van de voorschrijvers. We leven ons in, in voorschrijfpatronen en gewoontes van de voorschrijvers. Al onze antennes staan continu uit als we iets verdachts zien inzake namen of doseringen, onraad ruiken over vergoedingen en spitsen de oortjes bij alles wat de patiënt zegt. En last but not least: wij geven voorlichting! Artsen staan op voetstuk en maken nooit fouten. Zoals een medisch specialist in opleiding onlangs meldde. Hij was verbaasd dat apotheken soms zo vaak belden. En inderdaad 1 dag later. Komt recept per fax binnen voor levetiracetam drank, vanuit het ziekenhuis. Afdeling dermatologie. Huh? Wij bellen. Mevrouw de dermatologe meldt eerst vol trots dat ze gepromoveerd is. Ze weet heus wel wat ze doet. Nou nou, poeh poeh. Daarna landt ze op aarde. Mwah, da’s toch een beetje raar. Moest natuurlijk levocetirizine drank zijn. FF iets anders toch? Foutje bedankt. Andere dermatoloog kwam dezelfde week met doxycycline lotion… Ken je dat? Ook foutje bedankt. En verderop in de week komt codeine voorbij van een huisarts. Geen verdenkingen totdat je een 1e uitgifte gesprek gaat voeren. Moest dus colchicine zijn. Ach, what’s in a name? En dan maar roepen dat er geen gesprekken aan de balie worden gevoerd. Hoeveel gedoe hebben we al bespaard met die 1e uitgifte gesprekken. Vele, vele maar die komen niet in de media. Sommige “vergissingen” zijn zo veel voorkomend dat ze achteloos worden gecorrigeerd. Het aantal omzettingen Primperan 20 in 10 mg, of fluticason aerosol in neusspray is meer dan wekelijkse kost. Daar bellen we niet eens meer over. Wil best een weddenschap afsluiten op de domperidon zetpillen. Die ga ik zeker winnen. En wat te denken van herhalingsrecepten waarbij de medisch specialist inmiddels de sterkte heeft aangepast maar niet aan de huisarts doorgegeven zodat deze de verkeerde sterkte herhaald. Ach. We halen maar onze schouders op. Af en toe kom ik dan in de verleiding om zelf doktertje te spelen. Dat is wel oppassen geblazen. Ben ooit  uitgeloot voor geneeskunde. U kunt zo goed luisteren zei een patiënt, u had dokter moeten worden en u weet zo veel van geneesmiddelen. Goh, da’s nou leuk om te horen.  Ik heb uw advies opgevolgd en inderdaad na 7 dagen was de klacht over. Tja. Of belt een patiënt dat haar man kotsmisselijk is geworden van de colchicine en zelfs naar het ziekenhuis was geweest. Om diverse redenen mag ie...

Lees Verder
Het eerste uitgifte gesprek moet geen eenrichtingsverkeer zijn
Sep10

Het eerste uitgifte gesprek moet geen eenrichtingsverkeer zijn

Volgens hoogleraar farmaceutische patiëntenzorg Han de Gier interpreteren de openbare apothekers en hun assistenten het eerste uitgifte gesprek te vaak als een eenzijdige informatieoverdracht. Het is juist het moment bij uitstek om een relatie met de patiënt op te bouwen, stelt hij. En wie dit niet benut, loopt het risico zichzelf overbodig te maken. De koppensneller van het Algemeen Dagblad had zijn werk goed gedaan voor de krant van 15 augustus: ‘Spaarzaam met adviezen, scheutig met rekeningen’. Pats. De foto bij de tekst maakte meteen duidelijk dat het om de openbare farmacie ging. En de eerste zin van het artikel zette ondubbelzinnig de toon: “Apothekers maken een potje van hun intakegesprekken met patiënten, maar de kosten brengen ze wél structureel in rekening”. Met andere woorden: de zes euro vergoeding voor het eerste uitgifte gesprek incasseren ze, maar het gesprek zelf voeren ze niet, of in ieder geval in onvoldoende mate. De Consumentenbond was tot deze conclusie gekomen op basis van het bezoeken van 39 ‘mystery patiënten’ aan evenzoveel apotheken. De gedachte dat het bericht – geplaatst middenin de zomerperiode – kan worden afgedaan als komkommernieuws, is beslist te kort door de bocht, stelt hoogleraar farmaceutische patiëntenzorg Han de Gier van Rijksuniversiteit Groningen. “Er is wel degelijk wat aan de hand”, zegt hij. “Aan dit nieuwsfeit zitten twee facetten. Ten eerste dat de gegeven informatie aan de patiënt in de ogen van de consument – en ook van mij – onvoldoende is. En ten tweede dat de patiënt zich gaat afvragen wat hij nu eigenlijk precies krijgt voor die zes euro die sinds enige tijd expliciet op de factuur staat als vergoeding voor de apotheek voor het voeren van het eerste uitgifte gesprek.” Goed doorvragen Hier is dus zeker geen sprake van komkommernieuws. Integendeel, stelt De Gier, het probleem is vrij fors. Hij vertelt: “Patiënten komen voor dat eerste uitgifte gesprek aan de balie van de apotheek kort nadat ze bij de huisarts zijn geweest. We weten uit onderzoek dat mensen de helft van wat ze in het consult bij de huisarts horen direct na het verlaten van de praktijk weer vergeten zijn. En de rest onthouden ze lang niet altijd correct. Ze moeten starten met het gebruiken van een voor hen nieuw geneesmiddel, en als dit is voorgeschreven voor een chronische ziekte, moeten ze dit middel heel lang of zelfs de rest van hun leven slikken. De apotheker mag er dan niet vanuit gaan dat de patiënt al het feit heeft geaccepteerd dat hij dat middel inderdaad moet gaan slikken, of dat hij alle informatie erover heeft die hij nodig heeft om dit op verantwoorde wijze te doen. Hij...

Lees Verder
Zo verkoop je zorg
Sep09

Zo verkoop je zorg

Nu de Consumentenbond, straks Kassa, Radar en wie weet in het tv-programma Opgelicht. Sinds de Consumentenbond heeft aangetoond dat apothekers massaal geen eerste uitgifte gesprek voeren en dat wel in rekening brengen is de apotheker aangeschoten wild, Bas! Nou, nou, vind het maar een mager onderzoekje van de bond, Niels. Maar in de kern hebben ze natuurlijk wel een punt. De nieuwe realiteit is nu eenmaal dat consumenten en patiënten waar voor hun geld willen en boter bij de vis: geen gesprek, geen kosten in rekening brengen. De vraag is natuurlijk: hoe verkoop je onzichtbare dienstverlening. Daar zijn huisartsen meester in. Bij het maken van de afspraak weet de patiënt dat de meter begint te lopen. In de wachtkamer, komt u binnen, hallo dokter, gaat u zitten, wat is er aan de hand, ik haal uw gegevens erbij, waar heeft u last van etc. Strak georganiseerd, Bas. Jazeker, Niels! Huisartsen hebben de dienstverlening mooi ingekleed en er een heel protocol van gemaakt. En nooit is er een patiënt die klaagt dat er kosten aan een bezoekje kunnen zitten. Tandartsen doen dat ook heel goed. Dus apotheker, maak van je eerste uitgifte een protocol. ‘Beste patiënt, ik heb net al even gecontroleerd of dit middel de juiste dosering heeft. En gebruikt u nog andere geneesmiddelen? Daar zal ik zo even naar kijken.’ Maar ja, krijg het maar eens voor elkaar dat alle assistentes hetzelfde protocol gaan volgen, Bas. Dat moet lukken. Als zelfs het 16 jarig meisje aan de kassa van dat filiaal van Kruidvat ergens diep in Noordoost Groningen standaard vraagt: bent u bekend met dit geneesmiddel, dan is er hoop. En zelfs dan zijn de drogisten vaste klant bij Kassa, Radar en de Consumentenbond, Bas Bastiaan Witvliet, hoofdredacteur Niels van Haarlem,...

Lees Verder
The land of the free – zelfzorgmiddelen
Sep09

The land of the free – zelfzorgmiddelen

Dit jaar hebben wij de zomervakantie doorgebracht in de VS. Rondtrekken met een huurauto en drie jonge kinderen op de achterbank. En zoals ons wel vaker overkomen is; het hele jaar zijn ze gezond, maar zodra op het vliegveld de koffers van de bagageband rollen, komen de pijntjes, de klachten en de kwalen opzetten. Ook deze vakantie was het bingo. Een hardnekkige wondontsteking, een allergische reactie op de kleefstof in de meegenomen pleisters, een ontstoken ooglid, oorpijn en een uitgebreide hardnekkige huiduitslag met onbekende oorzaak. Dit naast de alledaagse zaken als blaren, diarree en zonnebrand. Over de oogontsteking en de huiduitslag maakten we ons het meeste zorgen. Onze ervaring in het buitenland is dat meteen naar een arts hollen met dit soort klachten meestal niet veel oplevert. In eerste instantie gaan we zelf dokteren. Dat kan ook steeds beter, want er zijn voldoende goede en betrouwbare internetsites waar je veel van de benodigde medische informatie afplukt. Een uitgebreide reisapotheek neem ik, ondanks mijn achtergrond, nooit mee naar dit soort landen. Wat je meeneemt gebruik je niet en wat je nodig hebt, zit natuurlijk net niet in de verbandtrommel. Bovendien wemelt het in de VS van de 24/7 pharmacies. Op naar de apotheek dus en in ons geval was dat er één uit de Walgreens keten in een stadje van bescheiden omvang. Elke keer weer raak ik onder de indruk van de enorme omvang van zo’n dorpsapotheek en van de breedte van het assortiment. In Amerika is alles een maatje groter. Niet alleen worden er sigaretten, wijn en levensmiddelen verkocht maar ook zijn er meterslange stellingen met tientallen merken antihistaminica, zalven met antibiotica, corticosteroïdcrèmes, oogdruppels, oordruppels, etc. etc. En hoewel ik wel dacht te weten wat ik ongeveer nodig zou hebben voor de bestrijding van al dit leed, had ik toch het gevoel dat mijn zoektocht tussen al deze stellingen veel sneller zou verlopen met wat deskundige hulp van één van de apotheekmedewerkers. Eén vragende blik in de richting van de plek waar de pharmacy counter zich bevond, was al voldoende. Een jonge apotheker kwam achter de balie vandaan: “Can I help you, sir?” Na een beschrijving van de kwalen en het tonen van de slachtoffertjes liep ik met mijn winkelmandje samen met de apotheker langs de stellingen. Vriendelijk en vakkundig werden de benodigde pillen, zalven en verbanden geselecteerd en raakte mijn mandje goed gevuld. Er werd uitleg gegeven over het gebruik en ik merkte op dat de apotheker mij niet de dure spécialités in de handen drukte maar het lager geprijsde generieke product of het huismerk. Ook professioneel kon ik mij goed vinden in de geadviseerde producten. Evenzogoed kon...

Lees Verder
Investeren in zelfzorg loont
Sep09

Investeren in zelfzorg loont

Zelfzorg neemt in belang toe. En daar kan de apotheker van profiteren. Apotheken kunnen zelfs de rol van de huisarts bij kleine klachten overnemen. Dat is goed voor het imago en de omzet. Maar laten apothekers deze kans liggen, dan gaan de drogisten er met de buit vandoor, zo stelt Bernard Mauritz, directeur Neprofarm, de club van fabrikanten van zelfzorgmiddelen. De laatste jaren is de omzet van zelfzorg nagenoeg stabiel. Jaarlijks gaat er voor zo’n 690 miljoen euro aan zelfzorg langs de kassa’s van apotheek, drogist en supermarkt. Drogisten pakken driekwart daarvan, apothekers zo’n vijftien procent en supermarkten tien. Het aantal verkochte verpakkingen daarentegen is met 5,5 procent gegroeid naar 140 miljoen stuks. Nederlanders kopen dus meer zelfzorgproducten. De omzet bij apothekers daalde vorig jaar echter met bijna vier procent naar iets minder dan 100 miljoen. Een snelle rekensom leert dat per apotheek er jaarlijks zo’n 50.000 euro over de toonbank gaat. Geen kassakraker dus. Toch voorspelt Bernard Mauritz een sterke groei voor zelfzorg. “Het aandeel van zelfzorg in de totale farmaceutische markt is nu dertien procent. Dat aandeel kan groeien naar twintig. In Zwitserland is een op de vijf geneesmiddelen al zelfzorg. En apotheken in Polen halen 40 procent van de omzet uit zelfzorg. Ik verwacht dan ook in Nederland een behoorlijke verschuiving van farmaceutische zorg op recept naar zelfzorg.” Wat is nodig zodat zelfzorg een groter aandeel krijgt? “Het huidige vergoedingensysteem moet veranderen. Neem middelen tegen hooikoorts. Al vijftien jaar zijn daar aantoonbaar goed werkende zelfzorgmiddelen voor. Maar dat blijft een kleine markt zolang de huisarts receptgeneesmiddelen voorschrijft die ook nog eens vergoed worden. Daarnaast vindt de huisarts het niet echt zijn taak om patiënten te wijzen op de mogelijkheden van zelfzorg.” Uit onderzoek van de Consumentenbond in de Gezondgids van juni 2014 blijkt dat bij eenvoudige gezondheidskwalen een recept via de huisarts tot wel drie keer duurder is dan een zelfzorgmiddel bij apotheker of drogist. Zelfzorgmiddelen tegen bijvoorbeeld hoest, voetschimmel en hooikoorts zijn goedkoper dan vergelijkbare receptmedicijnen die onder het eigen risico vallen. De Consumentenbond roept consumenten dan ook op om aan de huisarts te vragen in plaats van een recept een zelfzorgproduct te adviseren. Want de huisarts begint er vaak zelf niet over. Waarom moet de huisarts niets weten van zelfzorg? “Huisartsen zeggen zelf dat ze maar liefst 30 procent van hun tijd kwijt zijn met zelfzorg. Maar in de praktijk blijkt dat ze in plaats van de patiënt te wijzen op hun zelfredzaamheid er al snel een recept wordt uitgeschreven. Uitschrijven van een recept is nu eenmaal ook makkelijker dan de patiënt wijzen op zijn eigen verantwoordelijkheid. Daarnaast willen huisartsen niet voor boeman spelen...

Lees Verder
Column ApotheekPartners: Wat is jouw vraag?
Sep02

Column ApotheekPartners: Wat is jouw vraag?

Want vragen krijgen we veel. De vragen die aan ons gesteld worden lopen erg uiteen. Alleen al qua organisaties; openbare apothekers en apotheekketens, maar ook bijvoorbeeld farmaceuten, groothandels, baxterbedrijven en apothekersverenigingen. De op dit moment meest gestelde vraag is of wij implementatietrajecten willen uitvoeren. Bijvoorbeeld wanneer er een product (bv een softwareprogramma) wordt verkocht aan een apotheek. De installatie is één, maar de uitvoering en nazorg is een tweede. Als het aan dit laatste ontbreekt, heb je niet de optimale winst van het product. Wat jammer is voor de apotheek én voor het product. Hogere omzet met kwaliteit! Het hogere doel is natuurlijk altijd meer omzet en kwaliteit. Dit kan op meerdere manieren. Wij bieden hiervoor verschillende oplossingen aan in de vorm van diensten, producten en trainingen. Die direct of indirect winst zullen opleveren. Een Track&Trace-systeem levert tijd, kwaliteit en professionaliteit op. En een LEAN-training ook. Terwijl een klanttevredenheidstraining/verkooptraining direct geld in het laadje kan brengen. Vastgeroest En vanzelfsprekend moet een hoger doel eerst een goede fundering hebben. Want wat moet de apotheker in 2014 doen om zich te onderscheiden? Hoe kan de apotheker het hoofd boven water houden? Alle vragen die we krijgen zijn eigenlijk een afgeleide van deze vraag. Wat moet je doen en hoe moet je het doen? Maar belangrijker is misschien nog wel ‘waarom’ moet je het doen? Betweterig of juist niet? We weten het allemaal zo goed. De een heeft een nog mooiere filosofie dan de ander. Het valt keer op keer op dat apothekers ontzettend mooie ideeën hebben over de toekomst van de apotheek. Maar wat wij steeds zien gebeuren is wanneer het puntje bij paaltje komt, er weinig apothekers opstaan om daadwerkelijk iets te doen. En dat die ontzettend mooie ideeën op het bureau blijven liggen en langzaam maar zeker de prullenmand ingaan. Begrip Zeer begrijpelijk aan de ene kant, door alle maatregelen die steeds weer worden opgelegd, de hoge werkdruk, de hoge lasten, etc. Maar wel jammer, want we hebben het wel nodig in de farmacie. Dat we opstaan en gaan doen waar we goed in zijn. De apotheek heeft een centrale positie in elke wijk en dat moet elke zorgverzekeraar, elke patiënt en elke medezorgverlener en wie dan ook zo zien. Niemand is beter in die farmaceutische zorgverlening, dus gaan we opstaan en doen wat nodig is. Helpen Dus laten we de handen ineen slaan. Alle kleintje beetjes helpen. We moeten samen sterk staan en ervoor gaan. We helpen graag om net dat stukje extra te bieden om die extra omzet en uitstraling te bieden. Dus heb je hulp nodig bij het trainen van je personeel, bij het optimaal gebruiken...

Lees Verder
Pagina 5 van 512345