Op zoek naar de beste bekostiging voor farmaceutische zorg
nov15

Op zoek naar de beste bekostiging voor farmaceutische zorg

3 oktober 2014 vond het najaarssymposium plaats van Clearing House Apothekers (CHA), ten kantore van CHA in Den Haag. Leidend thema: de toekomstige bekostiging van de farmaceutische zorg. Martin Favié (BOGIN) nam de rol van dagvoorzitter op zich. “Ik ben met de verkeerde dingen bezig”, verzucht Martin Potjens, beleidsadviseur Farmacie en Hulpmiddelen van Zorgverzekeraars Nederland (ZN). Potjens is spreker op het najaarssymposium van Clearing House Apothekers, 3 oktober 2014. Zijn verzuchting is goed voorstelbaar. Als beleidsadviseur is hij voortdurend bezig met discussies over vergoeding en bekostiging van de farmaceutische zorg, terwijl hij liever over de kwaliteit van deze zorg zou spreken met de beroepsgroep. De apothekers in de zaal herkennen de worsteling van Potjens. “We komen niet toe aan een discussie over kwaliteit,” roept een van hen. Dat blijkt meteen ook uit de discussie tussen Potjens en de apothekers over de vergoeding van de eerste terhandstelling (ETG). Dat is sinds de invoering ervan per 1 januari 2014 een gevoelig onderwerp voor apothekers en cliënten. Niemand is tevreden met de aparte bekostiging voor deze zorgprestatie. Het werkt zorgmijding in de hand, constateren apothekers. “Het eerste wat patiënten  in de spreekkamer tegen me zeggen is: ik wil uw zorg niet, want dat kost geld,” vat een van de apothekers samen. Zorgzwaartebekostiging Ook zorgverzekeraars hebben moeite om een goede bekostigingsstructuur voor de farmaceutische zorg te bedenken, stelt Potjens. “Het ontbreekt ons bijvoorbeeld aan data om de prestaties van apothekers, per stad, wijk of regio, goed met elkaar te vergelijken. De gegevens die we hebben, roepen vaak alleen maar vragen op. Hoe komt het dat er in Zeeland minder declaraties zijn voor ETG’s dan in Groningen? Zijn de Zeeuwen gezonder, of worden ze juist onderbehandeld? Geen idee. We kunnen daar geen zinvolle data-analyses op loslaten.” Data-analyses zijn waardevol, benadrukt Potjens, maar ze hebben alleen zin wanneer er vervolgens een gesprek tussen zorgverzekeraar en apotheker over plaatsvindt. “Ik kan dan vragen: Waarom schrijven jullie zoveel declaraties voor? Misschien zijn er redenen voor die ik niet terug kan vinden in onze gegevens. Het kan zijn dat een apotheker een zware patiëntenpopulatie heeft, met veel ouderen of chronisch zieken in de wijk. Dat is relevante informatie, die een rol kan spelen bij de verdere contractering van de apotheker of ketens. We gaan dan de kant op van zorgzwaartebekostiging.” “De bekostiging werkt zorgmijding in de hand. Het eerste wat patiënten in de spreekkamer tegen me zeggen is: ik wil uw zorg niet, want dat kost geld.” “Huisartsen werken al zo,” reageert een apotheker. “Daar kijken zorgverzekeraars bij de contractering hoe zwaar hun patiëntenpopulatie is, op basis van parameters zoals achterstandswijk, chronische ziekten of ouderdom van de populatie....

Lees Verder
Toekomst van de farmacie: Trial and Error
nov14

Toekomst van de farmacie: Trial and Error

De openbare apothekers maken zich zorgen over hun toekomst. De zorgverzekeraars hebben vooral interesse in voortzetting van het preferentiebeleid, omdat ze hiermee premieverlaging voor hun verzekerden kunnen bewerkstelligen. En het ministerie van VWS maakt weinig haast om de openbare farmacie een nieuw toekomstperspectief te bieden. Hoe kijken de mensen uit het veld aan tegen de openbare farmacie en de scenario’s voor de toekomst daarvan? Deel 5 van een artikelenserie over de toekomst van de openbare farmacie. Het verdwijnen van de openbare apotheek zoals we die nu kennen, is een realistisch scenario. Dit vinden zowel Michel Dutrée (directeur van Nefarma) als Ruud Coolen van Brakel (bestuurder van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik). Dutrée is het meest uitgesproken: “De huidige apotheek vind ik inmiddels onvoldoende onderscheidend van de drogisterijen. Bij de apotheek is alleen de balie wat dieper door die ladekasten waarin de geneesmiddelen liggen. Het ligt dan ook voor de hand dat de drogist en de apotheek gaan fuseren in de komende vijf tot tien jaar. De apotheek besteedt toch al steeds meer ruimte aan producten van Vichy, VSM en Dr Vogel en aan medische hulpmiddelen. Voor zo’n samenwerking is een heel goed businessmodel te ontwikkelen, waarbij zorg en distributie worden gescheiden.” Coolen van Brakel is op dit punt wat terughoudender: “De nulde lijn is ook sterk aan het professionaliseren, dat is heel erg toe te juichen. Drogisterijen nemen hun distributie- en voorlichtingstaak steeds serieuzer. Of dat ook per se betekent dat je het uitgiftepunt voor de openbare farmacie daaraan kunt koppelen, weet ik niet zo zeker. Middelen die onder de Opiumwet vallen, zie ik nog niet zo snel via de drogisterij verstrekt worden. Maar verdergaande samenwerking en afstemming zijn wel degelijk mogelijk in ieder geval. En dat apotheken in sommige opzichten steeds meer op drogisten beginnen te lijken, is niet zo vreemd. Een apotheek is tenslotte ook gewoon een winkel en een apotheker is behalve een zorgverlener ook een ondernemer. Dit laatste is een serieus onderdeel van zijn werk. In de apotheek komen mensen met een zorgvraag. Die is deels te beantwoorden met receptgeneesmiddelen, maar zeker deels ook met vrij verkrijgbare producten. Het zou onzin zijn dat onderdeel van het bedrijf links te laten liggen.” Loskomen van de distributie Het is in ieder geval niet de distributie waarvan de openbare farmacie het moet hebben, daarover zijn beiden het eens. “Het wordt steeds helderder dat je de zorg en de distributie van elkaar moet scheiden”, zegt Coolen van Brakel. “Voor de distributie hebben we de laatste jaren allerlei initiatieven zien ontstaan: De Centrale Apotheek, distributie via de huisarts, robots, centrale uitgiftepunten, noem maar op. Niet alles is succesvol gebleken, maar...

Lees Verder
Standaard Acute diarree herzien: geringe rol voor medicatie
nov13

Standaard Acute diarree herzien: geringe rol voor medicatie

De ernstige problemen die ‘EHEC’ veroorzaakte liggen nog vers in het geheugen. EHEC was een enterotoxische variant van E. coli die onder meer hemorragische colitis, diarree, darmbloedingen en nierfalen veroorzaakte. Gelukkig loopt het meestal niet zo’n vaart met de gastro-intestinale infecties die vaak de oorzaak zijn van acute diarree. De NHG-Standaard Acute diarree geeft nuchtere cijfers en ter zake doende adviezen over deze veel voorkomende aandoening. Overigens worden de termen acute diarree (symptoom) en acute infectieuze gastro-enteritis (ziektebeeld) door elkaar gebruikt. Als het over diarree gaat zijn twee zaken van groot belang voor diagnose en therapie: is de diarree acuut of chronisch? En is de patiënt een kind of oudere of ‘gewone’ volwassene? Acute diarree is gedefinieerd als een plotseling optredende afwijking van het gebruikelijke defecatiepatroon die korter dan veertien dagen bestaat; de frequentie en de hoeveelheid van de ontlasting zijn toegenomen en de ontlasting bevat meer water dan gewoonlijk. Hoewel slechts één van de drie genoemde kenmerken objectief kan worden vastgesteld, geeft de diagnose ‘acute diarree’ in de praktijk toch weinig problemen. Cijfers Uit de gegevens betreffende infectieziekten van het maagdarmkanaal op www.nationaalkompas.nl blijkt dat de hoogste incidentie zich voordoet bij (heel) jonge kinderen (0-4 jaar: 25-50 gevallen per 1000 mensen; kans op dehydratie) en dat de hoogste sterfte aan deze infecties optreedt bij ouderen boven de 75 jaar (van ca. 5 per 1000 mensen oplopend tot 25 per 1000 mensen in de groep ouder dan 85 jaar). Dit zijn dus de groepen die de grootste aandacht moeten krijgen. Zie later in dit artikel. Men schat dat in Nederland ongeveer 4,5 miljoen personen een keer gastro-enteritis krijgen. Slechts een klein deel van deze mensen doet een beroep op de huisarts – gelukkig maar! Oorzaak Het grootste deel van de gevallen van acute diarree is het gevolg van een gastro-intestinale infectie veroorzaakt door een micro-organisme (virus, bacterie of parasiet; parasitaire infecties leiden overigens vaak tot een langere ziekteduur). Ook een van bacteriën afkomstig toxine kan de oorzaak zijn. Reizigersdiarree (ook bekend onder een aantal fraaie namen zoals Montezuma’s revenge, Delhi belly, Estomac anglais) is een infectie van het maagdarmkanaal die ontstaat tijdens of kort na een reis. Bij de infectieuze gastro-enteritis wordt de diarree veroorzaakt door actieve secretie van water en elektrolyten (door een direct effect van toxinen op de secretiemechanismen) en/of ontstekingsvocht door de darmmucosa in het lumen. Bij virale infecties kan tevens het absorberend oppervlak zijn verkleind. Ook bij ernstige diarree blijft de gekoppelde opname van natrium en glucose aanwezig waarbij water passief de osmotische gradiënt die door het transcellulaire transport van deze stoffen ontstaat, volgt. Hierop is de behandeling met ‘oral rehydration salts’ (ORS) gebaseerd. Bij...

Lees Verder
Column Bastiaan Witvliet & Niels van Haarlem: Vijf apothekers praten met NZa
nov12

Column Bastiaan Witvliet & Niels van Haarlem: Vijf apothekers praten met NZa

Bas, ken jij die vijf apothekers die onlangs de apotheek hebben verlaten om gezellig een uurtje te praten met de Nederlandse Zorgautoriteit? En zo aan de basis hebben gestaan van de nieuwste marktscan apotheekzorg? En aan de conclusies: Consumenten zijn tevreden over de wachttijden in de apotheek, de levertijd van geneesmiddelen en de openingstijden. Geen vuiltje aan de lucht dus. Hebben er maar liefst vijf apothekers aan dit onderzoek meegedaan, Niels? Dat is eh… behoorlijk representatief. Benieuwd wie dat zijn. En vooral wat ze gezegd hebben. Niet meteen zo sceptisch Bas! 7.100 patiënten zijn per email gevraagd om deel te nemen aan het onderzoek. En in totaal hebben er 1.100 een reactie gegeven. Maar daar gaat het niet om, representatief onderzoek of niet. Dergelijke onderzoeken zijn altijd een bevestiging van wat we allemaal al heel lang weten: er is geen enkele reden om ook maar iets te veranderen in de farmaceutische zorg. Laat me raden wat er verder nog staat in de marktscan, Niels. Vast iets over onduidelijke apotheeknota’s en eerste uitgifte, over zorgverzekeraars die nu toch echt voldoende apotheekzorg moeten inkopen en nu eens duidelijke afspraken moeten maken met apotheken over bijvoorbeeld de overdracht van medicatiegegevens. En misschien ook weer de aankondiging van weer een onderzoek naar de financiële positie van apotheken. Jij hoeft de marktscan van de NZa nooit meer te lezen, Bas. Staat er allemaal in. Maar het goede nieuws is, en ik citeer: ‘De NZa gaat in gesprek met de apotheken om de cijfers boven tafel te krijgen die wél een representatief beeld over de financiële positie van apotheken kunnen geven.’ Bastiaan Witvliet, hoofdredacteur Niels van Haarlem, redacteur...

Lees Verder
Wim Groot: Wennen aan de nieuwe werkelijkheid
nov11

Wim Groot: Wennen aan de nieuwe werkelijkheid

Veel chronische patiënten hebben helemaal geen behoefte aan voorlichting door de apotheker. Huisartsen willen een rol in de medicatiebewaking. En de distributie van geneesmiddelen kan efficiënter en goedkoper door directe levering aan de patiënt. Gezondheidseconoom Wim Groot over de nieuwe werkelijkheid van de farmacie. Nederlands is trots op de kwaliteit van de gezondheidzorg.  En Wim Groot kan het weten. Hij is hoogleraar gezondheidseconomie aan de Universiteit van Maastricht. Daarnaast is hij lid van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg. “Over het algemeen hebben we ook een goede gezondheidszorg. We bieden een hoog gemiddelde kwaliteit van zorg aan, met weinig uitschieters naar boven en naar beneden.  Met andere woorden: op weinig terreinen zijn we top. De geneesmiddelenconsumptie in ons land is ook laag. Kijk alleen al naar hoe weinig antibiotica we hier slikken.” Waar komt dan vandaan dat onze zorg zo duur is? “We roepen wel dat we een heel duur zorgsysteem hebben, maar de kosten van de curatieve zorg waaronder de farmacie valt zijn niet zo hoog. We gaan ook niet zo vaak naar de dokter. We zouden een duur zorgstelsel hebben, want met de uitgave aan zorg per hoofd van de bevolking zit ons land in de top drie wereldwijd. En nu komt ie: die positie in de top drie danken we vooral aan de hoge kosten die Nederland maakt voor langdurige zorg, gehandicapten en ouderen. Sectoren in de zorg waarvoor geen marktwerking geldt. Terwijl we wel veel marktwerking toestaan in sectoren waar we financieel niet uit de pas lopen.” “Soms duurt een discussie over welke indicator het nu gaat worden meerdere jaren. Dat schiet natuurlijk niet op.” En ondertussen staat de positie van de apotheker onder druk. “De grote vraag is wat precies de toegevoegde waarde van de apotheker is. De apotheker richt  zich steeds meer op allerlei dienstverlening en medicatiebewaking. Maar zit de patiënt wel te wachten op deze toegevoegde waarde? Ondertussen wordt hij of zij wel geconfronteerd met de kosten voor deze dienstverlening. Iets leveren waar de patiënt niet om vraagt of waarvan de patiënt niet eens weet dat de dienst daadwerkelijk geleverd is. Dan heb je als beroepsgroep inderdaad een probleem.” Wat is dan precies het probleem? “Het verdienmodel van de apothekers is gebaseerd op het bestaan van grote groepen chronische patiënten. Patiënten die al langere tijd in de apotheek komen. Het gaat dan om afleveren van voorverpakte geneesmiddelen door de apotheker. Daar is helaas slechts beperkte toegevoegde waarde voor te bedenken. Bovendien zijn er efficiëntere kanalen voor het afleveren van deze geneesmiddelen te bedenken dan de apotheker. In een ding is de apotheker wel zeer succesvol geweest: andere distributeurs van de markt...

Lees Verder
Janssen en PVN bestrijden inkoopprocedure Achmea
nov10

Janssen en PVN bestrijden inkoopprocedure Achmea

De Grootste zorgverzekeraar van Nederland, Achmea, wordt door het farmaceutisch bedrijf Janssen-Cilag (Janssen) en de Psoriasis Vereniging Nederland voor de rechter gedaagd. Ze willen dat de zorgverzekeraar een nieuwe inkoopprocedure voor een aantal dure geneesmiddelen in ziekenhuizen staakt. Achmea heeft een inkoopprocedure ingericht waarbij op basis van de hoogte van de geboden korting een rangorde van geneesmiddelen wordt vastgesteld. Het gaat om geneesmiddelen voor de behandeling van reuma, psoriasis en de ziekte van Crohn. Artsen in de bij de inkoopprocedure aangesloten ziekenhuizen moeten zich aan die rangorde houden als ze deze geneesmiddelen willen voorschrijven. Janssen, producent van één van de betrokken geneesmiddelen, vindt dat door deze procedure Achmea de voorschrijfvrijheid van de arts beperkt. Het gevolg hiervan is dat de patiënt mogelijk niet het geneesmiddel krijgt dat voor hem het beste is en waar hij recht op heeft. Ria Bloemberg-Lubbers, manager relatiebeheer van de PVN, spreekt van een onrechtmatige inkoopprocedure en benadrukt vooral dat “de gemiddelde patiënt” niet bestaat. Dit type inkoopbeleid zet de vertrouwensrelatie tussen arts en patiënt onder druk. Verschillende werkzame stoffen Verzekeraars hebben maar een zeer beperkte wettelijke mogelijkheid om het recht van de patiënt op geneesmiddelen te beperken. Dat kan alleen bij geneesmiddelen die identiek zijn. De wet staat niet toe dat ze dit ook doen bij geneesmiddelen die niet identiek zijn en verschillende werkzame stoffen bevatten. Dit is door de minister meerdere keren bevestigd. Dat is echter volgens de eisers in het kort geding dat vrijdag jl. diende, wel precies wat Achmea met deze inkoopprocedure doet. Omdat het hier gaat om geneesmiddelen met verschillende werkzame stoffen met verschillende eigenschappen, gaat Achmea bij de bepaling van de rangorde over een grens. Daarnaast overtreedt Achmea volgens Janssen ook aanbestedingsregels en de Geneesmiddelenwet. Ook kosten besparen met effectieve geneesmiddelen “De inkoopprocedure van Achmea is ingegeven door kostenoverwegingen. Wij begrijpen heel goed dat Achmea op de kosten voor geneesmiddelen let. Het is ook de taak van de zorgverzekeraar om de zorgkosten en dus de zorgpremie laag te houden. Maar dan verbaast het ons dat Achmea alleen maar kijkt naar het percentage korting en geen oog heeft voor de belangen van de patiënt en voor de doelmatigheid van de behandeling. Het is nog maar de vraag of de inzet van het medicijn met de hoogste korting ook de meeste kosten in de zorg bespaart. Effectieve geneesmiddelen besparen immers ook kosten”, zegt Paul Korte, directeur van Janssen. Biomarker Hij vervolgt: “Wij hebben voor psoriasis concrete eigen initiatieven die wij op korte termijn in de markt zullen introduceren. Waar we ook veel van verwachten is de zogenoemde biomarker waarmee vooraf kan worden aangetoond of een medicijn bij een individuele patiënt werkzaam...

Lees Verder
Column Apotheek Partners: Ben jij er klaar voor?
nov06

Column Apotheek Partners: Ben jij er klaar voor?

De KNMP op 18 september jl. het Kwaliteitsrapport ‘Apotheker in de wijk’. Dit rapport beschrijft de kwaliteit van zorg van de openbaar apotheker en van zijn maatschappelijke functie in de wijk. Regie Heel mooi, maar de regie van deze zorg ligt bij de zorgverzekeraar. De apotheek en de zorgverzekeraar; tja, het is en blijft een lastig onderwerp. Alleen al bij begrippen als hinderpaalcriterium, vrijwillige- en gedwongen restitutie schieten de vraagtekens door je hoofd. 
Wat nog meer? Naast deze begrippen zijn er nog veel meer! Om een klein rijtje op te noemen: zorgcontracten, polisvoorwaarden, wel- of niet gecontracteerde zorg, behandelovereenkomsten, de keuze van een zorgverlener, de keuze van de verzekerde, (on-)verzekerde zorg, zorginkoop, et cetera. We horen vaak dat apothekers aangeven dat ze het ook erg lastige materie vinden. Niet voor niets ontstaan er initiatieven als DZF, NFZ, groepen van apothekers die zich samenvoegen om zich sterker te maken, etc. Iedereen een andere mening
 En het lastige is, iedereen heeft een mening over hoe jij het zou moeten doen: Achmea: De apotheker bewaakt samen met de arts en de patiënt de therapietrouw, veiligheid en doelmatigheid van het geneesmiddelengebruik. Resultaat: betere patiëntveiligheid en minder zorgkosten, zowel in de eerste als in de tweede lijn. Menzis: De belangen van de klant centraal staan en de kennis en kunde van de apotheker optimaal worden benut. In deze visie neemt de apotheker lokaal een duidelijke positie in op het gebied van kwaliteit, vernieuwing en betaalbaarheid van de zorg. CZ: Richt zich in haar inkoopbeleid 2015 op gedifferentieerde honorering, de verdere invulling van farmaceutische zorgprestaties op basis van de vigerende beleidsregels en innovatie. VGZ: Onze verzekerden kunnen hun waardering over de geleverde zorg kenbaar maken op onze website, via het onderdeel ‘Vergelijk en Kies’. Deze input helpt ons om onze individuele klanten vervolgens te adviseren over op hun behoefte afgestemde zorg en stelt ons in staat om hen naar de beste zorgverleners te begeleiden. Zorgverlenerschap Uit heel veel geschreven stukken blijkt in ieder geval dat zorgverlenerschap voorop staat de komende jaren. Want even ongenuanceerd: doosjes schuiven kan iedereen, maar hoe bied je in je totale aanbod toegevoegde waarde richting je klant? Als we naar minder apotheken gaan in Nederland of als er andere bedreigingen toenemen zoals Bol.com of Post NL, dan is het handig dat je hier klaar voor bent als apotheek. Lezing ‘de wereld van de zorgverzekeraars’ Om een kleine aftrap te maken organiseren wij vanuit Apotheek Partners op 11 december 2014 een lezing over ‘de wereld van de zorgverzekeraars’. Alle basisprincipes komen hierin aan de orde, maar ook artikel 13 (vrije artsenkeuze). Iedereen is van harte welkom. We zetten in op een dynamische...

Lees Verder
Pagina 2 van 212