Samenwerking CBG en Hartstichting
jan17

Samenwerking CBG en Hartstichting

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en de Hartstichting gaan samenwerken. Gezamenlijke inzet kan de ontwikkeling van medicijnen bevorderen en ervoor zorgen dan nieuwe medicijnen sneller beschikbaar zijn voor de patiënt. Soms verlopen de vertaling en ontwikkeling van onderzoek naar medicijnen onnodig traag. Dit heeft te maken met onbekendheid met de regels voor vergunningverlening van medicijnen. Het CBG kan vanuit haar expertise reeds in een vroeg stadium de onderzoekers van de Hartstichting advies geven over optimale toepasbaarheid en haalbaarheid van het onderzoek. Nieuwe medicijnen worden vaak bedacht in academische centra of kleine farmaceutische bedrijven. Deze zijn niet altijd goed op de hoogte van de complexe regelgeving van de vergunningverlening van medicijnen. Met als gevolg dat geneesmiddelenonderzoek soms opnieuw moet worden uitgevoerd. Of de medicijnen komen zelfs helemaal niet beschikbaar. Samenwerking met het CBG kan dit voorkomen. Beste behandeling voor hart- en vaatpatiënten
 Floris Italianer, directeur van de Hartstichting: “De financiering van excellent wetenschappelijk onderzoek is een van onze belangrijkste activiteiten om hart- en vaatziekten eerder op te sporen en beter te behandelen. Het zo snel mogelijk vertalen van onderzoeksresultaten naar de kliniek of zorgpraktijk heeft onze aandacht: we willen dat hart- en vaatpatiënten de beste behandeling krijgen. Sinds 2016 werken onze onderzoekers daarom verplicht samen met een commissie van gebruikers. Deze adviseert hoe de uitkomsten zo snel mogelijk praktisch toepasbaar worden voor de patiënt. De samenwerking met het CBG is hierin een volgende stap. Met advies van het CBG kunnen onze onderzoekers hun onderzoek nog doelgerichter en efficiënter opzetten.” CBS biedt advies op maat
 Om vernieuwing en snelle toegang tot medicijnen te bevorderen, is het CBG in 2015 gestart met een pilot met het geven van advies op maat. Dit betreft een laagdrempelige adviesvorm voor start-ups: kleine bedrijven en academische groepen die werken aan de ontwikkeling van medicijnen. 
Het CBG biedt tevens advies bij innovatieve geneesmiddelontwikkeling, markttoelating van geneesmiddelen die off-label worden gebruikt en registratie van een nieuwe toepassing van een bestaand geneesmiddel (Drug Rediscovery). Over het algemeen heeft het advies primair betrekking op de vroege fase van ontwikkeling (farmaceutische of preklinische aspecten, fase I klinisch onderzoek). Het CBG biedt daarbij ook de mogelijkheid van een ketenbreed advies met Zorginstituut Nederland en/of de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO). Daardoor krijgen partijen de mogelijkheid om aan tafel te zitten met alle bij geneesmiddelenontwikkeling betrokken overheidspartners. Bron: CBG Onder redactie van: Gerda van Beek  ...

Lees Verder
Voorkeur voor nortriptyline bij kwetsbare ouderen
jan16

Voorkeur voor nortriptyline bij kwetsbare ouderen

Bij het voorschrijven van een tricyclisch antidepressivum voor kwetsbare ouderen, verdient nortriptyline de voorkeur. Deze actieve metaboliet van amitriptyline heeft namelijk de minste anticholinergische en cardiologische bijwerkingen. Vooral ouderen zijn gevoelig voor deze bijwerkingen. In 2017 hebben apotheken in ons land aan 300.000 mensen minstens één keer een tricyclisch antidepressivum verstrekt. Bijna 40% van hen is 65 jaar of ouder. De NHG-Standaard Depressie adviseert om bij een medicamenteuze behandeling van een depressie te beginnen met een antidepressivum uit de groep serotonineheropname-remmers (SSRI) of uit de groep tricyclische antidepressiva (TCA). De effectiviteit van beide groepen is gelijkwaardig. SSRI’s hebben een lichte voorkeur, omdat zij een iets gunstiger bijwerkingenprofiel hebben. Als toch wordt gekozen voor een TCA, gaat bij kwetsbare ouderen de voorkeur uit naar nortriptyline boven andere TCA’s zoals amitriptyline en imipramine. Van de TCA’s heeft nortriptyline de minste anticholinergische en cardiologische bijwerkingen. Vooral ouderen zijn voor deze bijwerkingen gevoelig. TCA’s worden overigens niet alleen ingezet bij depressies, maar ook bij onder meer neuropatische pijnen. Amitirptyline op kop
 Van de 300.000 personen aan wie de apotheken in 2017 een TCA hebben verstrekt, gebruikt 70% amitriptyline, op verre afstand gevolgd door nortriptyline met 17%. Deze percentages zijn gemiddeld en gelden dus voor alle gebruikers, ongeacht de leeftijd. Situatie bij 65-plussers In de landelijke uitvraag voor de kwaliteitsindicatoren is in 2016 voor het eerst een indicator opgenomen voor de behandeling van 65-plussers met nortriptyline of amitriptyline. De overige TCA’s zijn buiten beschouwing gelaten. Per apotheek zijn alle gebruikers van 65 jaar of ouder geselecteerd met twee of meer verstrekkingen van nortriptyline of amitriptyline in 2016. Uit de uitkomsten blijkt dat in de gemiddelde openbare apotheek 20% van deze geselecteerden ouderen eind 2016 nortriptyline gebruikte en 80% amitriptyline. Tussen de apotheken zit nogal wat verschil. Bij de 10% hoogst scorende apotheken bedroeg het aandeel gebruikers van nortriptyline gemiddeld 36%. Bij de 10% laagst scorende apotheken was dat gemiddeld 9%. SFK heeft op basis van de reeds bekende cijfers over 2017 de gemiddelde score voor alle apotheken uitkomt op 23% nortriptyline-gebruikers en 77% amitriptyline. SFK verwacht voor 2018 ruimte voor verdere verbetering. Bron: Stichting Farmaceutische Kengetallen Onder redactie van: Gerda van Beek...

Lees Verder
Herzien NHG-standpunt offlabel voorschrijven
jan15

Herzien NHG-standpunt offlabel voorschrijven

Offlabel voorschrijven is wettelijk toegestaan als dit de best mogelijke behandeling voor de patiënt oplevert. Bij offlabel voorschriften die niet in de NHG-richtlijnen zijn beschreven, moet de huisarts altijd overleggen met de apotheek. Ook geldt verzwaarde informatieplicht. Voor offlabel voorschriften conform NHG-Standaarden, NHG-Behandelrichtlijnen en NHG-Formularium gelden minder regels. In het NHG-Standpunt  Offlabel voorschrijven in de huisartsenpraktijk  staat beschreven dat offlabel voorschrijven voortvloeit uit de professionele verantwoordelijkheid om de patiënt de beste behandeling te geven. Het gaat om het voorschrijven van een geneesmiddel voor een andere indicatie, bij een andere patiëntencategorie of in een andere dosering dan in de officiële productinformatie is beschreven. In de praktijk komt verantwoord offlabel gebruik vaak voor, zoals amitriptyline bij neuropatische pijn, bètablokkers bij examenvrees, orale anticonceptiva bij ernstige acne en nortriptyline als hulpmiddel bij stoppen met roken. Overleg met de apotheker 
 Bij offlabel-voorschriften die niet in NHG-Standaarden, NHG-Behandelrichtlijnen of NHG-Formularium staan, is de huisarts wettelijk verplicht om te overleggen met de apotheker. Ook moet hij de patiënt informeren. Dit geldt ook als de huisarts offlabel medicatie die door de specialist is gestart, herhaalt. Dit wordt ook wel een verzwaarde informatieplicht genoemd. Het is dan zeker raadzaam om de informed consent te vermelden in het dossier. Dit is niet nodig bij offlabel voorschriften conform een NHG-Standaard of NHG-Behandelrichtlijn (en volgens het NHG-Formularium). In dat geval is de huisarts dus niet verplicht om de patiënt over het offlabel karakter te informeren en hoeft geen statusvermelding in het dossier plaats te vinden. Let op bijwerkingen en meld deze Echter: het advies luidt om de patiënt altijd uitleg te geven over het offlabel karakter als de indicatie niet in de bijsluitertekst staat. De huisarts is verplicht om extra alert te zijn op eventuele bijwerkingen bij offlabel gebruik. Daarbij is het van belang dat de huisarts of de patiënt vermoede bijwerkingen bij offlabel gebruik meldt bij het Bijwerkingencentrum Lareb. Onder redactie van: Gerda van Beek  ...

Lees Verder
Pfizer stopt met onderzoek Alzheimer en Parkinson
jan11

Pfizer stopt met onderzoek Alzheimer en Parkinson

Medicijnengigant Pfizer stopt met onderzoek naar nieuwe medicatie voor de ziekte van Alzheimer en Parkinson. De vrijgekomen financiën worden volgens het bedrijf verplaatst naar onderzoek naar andere aandoeningen. Door deze beslissing is een discussie op gang gekomen of onderzoek naar hersenaandoeningen wel zinvol is, als de resultaten zo slecht zijn. Het antwoord daarop is een volmondig “ja”. Er wordt al ruim 30 jaar wereldwijd uitvoerig onderzoek gedaan naar de hersenaandoeningen, maar er bestaat nog altijd geen effectief middel tegen parkinson en alzheimer. Grote doorbraken zijn nog steeds niet voorgekomen en veel onderzoek is noodgedwongen gestopt, waaronder met de pil intepirdine door Axovant. Andere farmaceuten, waaronder Roche en Eli Lilly investeren nog steeds in onderzoek naar deze ziekten. De belangen zijn ook groot. Medicijnonderzoek in Nederland Medicijnonderzoek in Nederland concentreert zich vooral in het Brain Research Centre. Directeur Niels Prins van dit Centre denkt dat onderzoekers steeds dichter bij een oplossing komen. Maar hij kijkt ook naar andere aspecten.”Behalve financiële overwegingen, zijn er ook maatschappelijke motivaties voor dit soort onderzoek. Steeds meer mensen lijden aan de ziektes en dat worden er de komende jaren alleen maar meer “, zegt Prins. Lange adem
 Alzheimer Nederland noemt het teleurstellend dat Pfizer stopt met het onderzoeksprogramma. Marco Blom, directeur Alzheimer Nederland, stelt dat onderzoek zeker zinvol is en al veel heeft opgeleverd. “Waar vroeger pas een diagnose kon worden gesteld na de dood, kan dat nu ‘bij leven’. Wereldwijde investeringen in onderzoek blijven nodig om oplossingen te bieden voor dementie. Maar hersenonderzoek is complex en heeft een lange adem nodig. Inmiddels weten we dat medicijnen vooral zullen werken in een vroeg stadium – mogelijk zelfs in een voorstadium – van de ziekte.” Hij verwacht dat er pas voor de volgende generatie een medicijn beschikbaar komt en dan waarschijnlijk maar voor één van de vormen van dementie. Puzzel
 Blom benadrukt dat het ook noodzakelijk is om onderzoek te doen naar betere zorg voor mensen met dementie. “Dankzij onderzoek daarnaar is de zorg de afgelopen jaren sterk verbeterd. We weten steeds beter welke hulp en zorg nodig en effectief is. Mensen met dementie kunnen langer en zelfstandiger meedoen in de maatschappij. Maar komen tot genezing van alzheimer is een puzzel en het is belangrijk dat we samen aan deze puzzel werken. Daarvoor is juist meer onderzoek nodig op verschillende gebieden.” Actief blijven
 Professor Marcel Olde Rikkert van het Radboud UMC erkent eveneens dat honderden studies tot nu toe geen werkzame medicijnen hebben opgeleverd. Wel zijn enkele risicofactoren inmiddels bekend. “Het is van belang dat mensen zo lang mogelijk actief blijven”, stelt hij. “Sociale isolatie verhoogt het risico op dementie. Een gezonde leefstijl en contact houden...

Lees Verder
Informatie over geneesmiddelen: huisartsen en apothekers gezocht
jan10

Informatie over geneesmiddelen: huisartsen en apothekers gezocht

Verschillende organisaties communiceren afzonderlijk met zorgverleners over ontwikkelingen rondom geneesmiddelen. Heel Nederlands dus, maar niet erg handig. Daarom is in een pilot gekeken of de informatie beter gezamenlijk kan worden aangeleverd. Voor het vervolg van deze pilot worden apothekers, huisartsen en medisch specialisten gevraagd die belangrijke actuele informatie over geneesmiddelen per e-mail willen ontvangen. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG), de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en het Bijwerkingencentrum Lareb verzorgen nu ieder apart over geneesmiddelen. Ook vragen zij soms aan fabrikanten om zorgverleners per brief te informeren, bijvoorbeeld over een recall of belangrijke nieuwe risico-informatie. CBG, IGJ en Lareb willen deze informatie aan zorgverleners mogelijk op een andere manier gaan aanbieden. Daarvoor heeft het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) in 2017 een pilot begeleid, die nu een vervolg krijgt. Huisartsen, apothekers en medisch specialisten die per e-mail informatie over geneesmiddelen willen ontvangen, kunnen zich aanmelden voor deze vervolgpilot. Deelnemers ontvangen van maart tot en met augustus 2018 alle belangrijke actuele geneesmiddeleninformatie van CBG, IGJ en Lareb via e-mail. Bij elke e-mail is het mogelijk om feedback te geven. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden via aanmeldingpilot@medicijngebruik.nl, met vermelding van hun functie. Achtergrond pilot
 Deze pilot is een initiatief vanuit het samenwerkingsverband dat bestaat uit het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, het GeneesmiddelenBulletin, het Bijwerkingencentrum Lareb, het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik en Zorginstituut Nederland met als doel de communicatie over geneesmiddelen te optimaliseren. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd werkt mee aan deze pilot. Voldoende deelname is uiteraard noodzakelijk. Alle partijen nodigen huisartsen, apothekers en medisch specialisten van harte uit om mee te werken aan deze pilot! Onder redactie van: Gerda van Beek    ...

Lees Verder
Tweede Kamer niet akkoord met vergoeding hiv-preventiepil
jan09

Tweede Kamer niet akkoord met vergoeding hiv-preventiepil

PrEP, de pil om hiv te voorkomen, wordt voorlopig niet in Nederland ingezet. GroenLinks en D66 hadden een voorstel ingediend om te komen tot een overbruggingsregeling, die PrEP bechikbaar stelt an mensen met een verhoogd risico op hiv. Aidsfonds-Soa Aids Nederland en COC hebben campagne gevoerd voor deze invoering. Echter: een meerderheid in de Tweede Kamer heeft niet ingestemd met het voorstel. De regering wacht op een advies van de Gezondheidsraad. Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer van de begroting voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor 2018, kwamen Kamerleden Corinne Ellemeet van GroenLinks en Pia Dijkstra van D66 met een voorstel voor een tijdelijke financiering van PrEP.  In een groot aantal landen wordt PrEP al vergoed. De regering laat de inzet van PrEP nog onderzoeken en wacht op een advies van de Gezondheidsraad, voor ze een besluit neemt. Het advies zal pas in de loop van 2018 worden uitgebracht en dat betekent dat het tot 2019 kan duren voordat PrEP in Nederland wordt vergoed. Effectief middel Internationaal is aangetoond dat PrEP zeer effectief is om hiv te voorkomen. Daarom hebben GroenLinks en D66 het voorstel afgelopen december in stemming gebracht. VVD, PVV, CDA, ChristenUnie en SGP stemden tegen het voorstel. Reactie
 Directeur Aidsfonds-Soa Aids Nederland Louise van Deth reageert teleurgesteld. “Zo laten we een kans liggen om een einde te maken aan hiv in Nederland. Het is vooral een enorme tegenslag voor al die mensen die hoogst dringend zitten te wachten op PrEP, mensen die zich willen beschermen tegen een hiv-infectie. Het is bovenal onverantwoord. De pil voorkomt hiv-infecties, bespaart kosten van levenslange hiv-zorg en leidt bovendien tot een betere seksuele gezondheid. Uit onderzoek van GGD Amsterdam blijkt dat het gebruik van PrEP niet betekent dat het aantal soa’s toeneemt.  Er is dus geen enkele reden om deze preventiepil niet onmiddellijk beschikbaar te stellen voor mensen met een verhoogd risico op hiv”. Bron: Soa Aids Nederland Onder redactie van: Gerda van Beek    ...

Lees Verder
Cannabisolie een optie?
jan08

Cannabisolie een optie?

Gesterkt door positieve ervaringen met het pijnstillend effect van cannabisolie in mijn nabije omgeving, vertrek ik op vrijdagochtend richting Rosmalen. Apotheek SMA is een gespecialiseerde apotheek die onder de naam Cannabiszorg medicinale cannabisolie bereidt. Het team bestaat uit J. Everts, dr. N. Leenders, dr. T. Postma en R. Postma. Vier professionals afkomstig uit verschillende vakgebieden. Bij elkaar opgeteld vormen ze een ijzersterk en deskundig team. Jos Everts is beherend apotheker: “Ik draag de farmaceutische verantwoordelijkheid over de bereiding, geef informatie aan patiënten, onderhoud contacten met artsen en zorg dat alles voldoet aan wet- en regelgeving die er rondom deze vorm van zorg bestaat.” Als Jos Everts 10 jaar een eigen apotheek heeft gerund en al 20 jaar beherend apotheker is, ontstaat er iets van onrust: “Ik was niet uitgekeken op het vak maar wel op de apotheeksetting. Ik ben altijd nieuwsgierig geweest naar nieuwe concepten die inspelen op bewegingen in de markt. Voldoet de openbaar apotheek in zijn huidige vorm nog aan de vraag van artsen en patiënten? Ik zag dat er in toenemend mate behoefte is aan specialisatie. Denk aan de poliklinische- of de ziekenhuisapotheker. Zo zijn er meer richtingen te bedenken. Tijdens mijn zoektocht ‘naar iets anders’ kwamen er ook steeds vaker geluiden vanuit de Transvaal Apotheek in Den Haag die de vraag naar medicinale cannabisolie niet aankon en andere apothekers adviseerden om dit op te pakken. Wij zijn ons hierin gaan verdiepen en na een behoorlijke voorbereidingsperiode zijn we begin dit jaar met Cannabiszorg begonnen.” Kennis Jos “Hoewel al meerdere malen is aangetoond dat cannabis werkt bij pijn, spierkrampen, misselijkheid, verminderde eetlust, chronische pijn en andere aandoeningen, is de ervaring met deze therapievorm gering. Zowel bij artsen als bij apothekers. Wij hebben ons afgevraagd hoe wij bij Cannabiszorg het verschil kunnen maken. Alleen olie afleveren kan ‘iedereen’. Onze toegevoegde waarde zit onder andere in het ophalen en zorgvuldig registeren van ervaringen van patiënten en artsen. We bellen veel met patiënten en degenen die hun recept bij ons aan de balie komen halen, kunnen we rechtstreeks vragen. Zo bouwen we patiënt-ervaringen op. We groeien nu richting 1.000 patiënten en met de gegevens die nu beschikbaar zijn, kunnen we onderzoek doen. Bijvoorbeeld in samenwerking met verzekeraars om te bekijken of cannabisolie in de toekomst vergoed zou kunnen worden.” Wat doen jullie hier? “We hebben hoogwaardige apparatuur staan waarmee we medicinale cannabisolie bereiden door middel van koude CO2-extractie. Zo zuiver mogelijk. En eerlijk is eerlijk, onze olie is goed. Controles doorstaan we met glans. We hebben overal analysecertificaten voor en voldoen aan alle eisen waaraan een bereidend apotheek moet voldoen. Wij krijgen de planten aangeleverd van een staatskwekerij. Door...

Lees Verder
Blokhuis: stevig inzetten op ambities zout, vet en calorieën
jan05

Blokhuis: stevig inzetten op ambities zout, vet en calorieën

In 2020 moet het makkelijk zijn om niet teveel zout, verzadigd vet en calorieën te consumeren. Daarover zijn in het ‘Akkoord verbetering productsamenstelling’ met tal van partijen ambitieuze afspraken gemaakt. Het is echter de vraag of de gestelde ambities met het huidige tempo worden behaald. Daarvoor is het noodzakelijk om alle zeilen bij te zetten. Staatssecretaris Paul Blokhuis (VWS) benadrukt in een brief aan de Tweede Kamer dat alle betrokken partijen er de schouders onder moeten zetten om de ambities voor 2020 te halen “in het belang van gezonde voeding. Ik vind het belangrijk om hier de komende periode stevig op in te zetten”, aldus Blokhuis. Maximumnormen voor zout, verzadigd vet of suikers Het Akkoord is in 2014 gesloten met supermarkten, de levensmiddelenindustrie, horeca en cateraars. Het gaat  om het verminderen van hoeveelheden zout, verzadigd vet en suiker. Maar ook om het verkleinen van de portiegrootte van producten, waarmee er wordt ingezet op minder calorieopname. Reductie van het zoutgehalte, suikers en vet vindt reeds plaats. Uit monitoring van de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA) blijkt dat het zoutgehalte in brede zin in de afgelopen jaren is gedaald. Voor die productcategorieën waarvoor afspraken zijn gemaakt met maximumnormen voor zout, verzadigd vet of suikers, constateren het RIVM en de NVWA dat de productsamenstelling daadwerkelijk verbetert. Echter: ondanks deze geconstateerde verbeteringen geeft de WAC (de Wetenschappelijke Adviescommissie die de voorstellen van sectoren beoordeelt), aan dat de tot op heden gemaakte afspraken nog niet ambitieus genoeg zijn. Ook vindt de commissie dat er voor te weinig productsoorten afspraken zijn gemaakt. Zo zijn er bijvoorbeeld in de categorie ‘koek en banket’ nog helemaal geen sectorbrede afspraken. Internationaal
 Ook in de EU is er aandacht voor de problematiek van teveel zout, vet en suiker. Onder het voorzitterschap van Nederland hebben in 2016 alle lidstaten zich verbonden aan een Europese aanpak voor de verbetering van de productsamenstelling . Gezonde keuze ook de gemakkelijke keuze
 Blokhuis constateert dat er dus veel partijen zich inzetten voor een gezonder aanbod in de winkelschappen. Maar, zo besluit hij, “er moet nog veel gebeuren voor een verbeterde productsamenstelling en een gezonder aanbod, zodat de gezonde keuze ook de gemakkelijke keuze wordt.” Bron VWS Onder redactie van: Gerda    ...

Lees Verder