Pleidooi voor melatonine op recept: “het is geen onschuldig stofje”
aug19

Pleidooi voor melatonine op recept: “het is geen onschuldig stofje”

Wetenschappers en artsen op het gebied van slaap maken zich zorgen om het gebruik van melatoninepillen als slaapmiddel. Dit middel is vrij verkrijgbaar bij de drogist. De experts zouden echter liever zien dat het alleen op doktersrecept te krijgen is bij de apotheek. De werking is namelijk niet om beter te slapen, waarvoor het veel wordt gebruikt, maar om de biologische klok te verzetten. De 500 wetenschappers en artsen die waarschuwen voor verkeerd gebruik van melatonine vallen onder de drie grote slaapverenigingen van ons land: de Nederlandse Vereniging voor Slaap- en Waakonderzoek (NSWO), de Slaapgeneeskunde Vereniging Nederland (SVNL) en Vereniging Kind en Slaap. Tegengestelde werking “Bij verkeerd gebruik van melatonine kunnen mensen juist hun slaap gaan tegenwerken”, zegt slaapprofessor Ysbrand van der Werf in het You Tube filmpje van NOS Stories. “De werking is eigenlijk niet om beter te slapen, maar om je biologische klok te verzetten.” Van der Werf vindt dat er te vrijblijvend met melatonine wordt omgegaan. “Het is een hormoon, het is geen eenvoudig, onschuldig stofje.” Langetermijneffecten onbekend Toch gebruiken veel mensen het hormoon wel om in slaap te komen.  Daar zijn risico’s aan verbonden.  “Melatonine gebruik je makkelijk verkeerd, omdat je het precies op het goede tijdstip moet innemen”, zegt slaaponderzoeker Annemarie Luik. Als je het te laat neemt, kan het meer slaperigheid veroorzaken overdag. Dat weet niet iedereen, omdat op veel bijsluiters staat dat je het ‘kort voor het slapen gaan’. Daarnaast kan een te hoge dosering de slaperigheid overdag versterken. Bovendien zijn de effecten van het slikken van melatonine op lange termijn nog niet duidelijk. Symptoombestrijding Volgens de deskundigen is het belangrijk eerst de oorzaak van je slaapprobleem te vinden. “Als je melatonine inneemt om beter te slapen terwijl stress de oorzaak is, bestrijd je alleen een symptoom”, zegt slaapdeskundige Hans Hamburger. Dan heeft een pilletje dus weinig zin, maar werkt slaaptherapie beter. Bron: NOS...

Lees Verder
Subsidie voor stagiairs in de apotheek
aug16

Subsidie voor stagiairs in de apotheek

Apothekers die een erkend leerbedrijf zijn en in het schooljaar 2018/2019 een BOL- of BBL-leerling als stagiair hebben gehad, komen aanmerking voor subsidie vanuit de Subsidieregeling Praktijkleren of het Stagefonds Zorg. Deze vergoeding kan maximaal oplopen tot € 4.000 op fulltime basis. Aanvraag is mogelijk tot respectievelijk 16 september en 1 oktober. 16 september deadline voor subsidieregeling Praktijkleren Apotheken die een BBL-leerling een stageplaats aanbieden, kunnen in aanmerking komen voor de Subsidieregeling Praktijkleren van het Ministerie OCW. De subsidie van maximaal € 2.700 is een tegemoetkoming in de kosten voor de begeleiding van een leerling. Dit kunnen onder andere  materiaalkosten zijn, maar ook de kosten voor  het inzetten van medewerkers die de leerling begeleiden. Subsidies kunnen worden aangevraagd vanaf 2 juni tot uiterlijk 16 september 2019 17.00 uur. Meer informatie over de regeling staat op de website van Rijksdienst van ondernemend  Nederland. 1 oktober deadline voor subsidie via Stagefonds Zorg Apotheken die een BOL-leerling een stageplek hebben geboden in het afgelopen schooljaar komen in aanmerking voor het Stagefonds Zorg van het ministerie van VWS. Het Stagefonds Zorg biedt (achteraf) een bijdrage voor de kosten van de stagebegeleiding. Een subsidieaanvraag voor het schooljaar 2018-2019 kan vanaf 23 augustus 2019 online worden ingediend. Alle erkend leerbedrijven ontvangen een ‘DUS-I brief’ met een persoonlijke link voor de online aanvraag. De deadline voor het aanvragen van de subsidie is 1 oktober 2019. Meer informatie over de regeling vindt u op de website van DUS-I (Dienst uitvoering van subsidies aan instellingen). SBA Subsidiewijzer Meer weten over de Subsidieregeling Praktijkleren en het Stagefonds Zorg, de voorwaarden en de aanvraagprocedure? In de SBA Subsidiewijzer 2019 staan deze en andere subsidieregelingen overzichtelijk bij elkaar. Bron:...

Lees Verder
Wachtkamervideo over dementie, voor migranten
aug15

Wachtkamervideo over dementie, voor migranten

Voor veel migranten en hun mantelzorgers is dementie een relatief onbekend verschijnsel. Terwijl ze daar zeker steeds meer mee te maken krijgen. In de vier grote steden is over 10 jaar één op de drie mensen met dementie een migrant. Een wachtkamervideo kan migranten wijzen op dementie. De wachtkamervideo is ontwikkeld door Pharos en is beschikbaar in vier talen: Nederlands, Engels, Turks en Arabisch. Het vertelt het verhaal van de 75-jarige Emina. Het gaat niet zo goed met haar, ze doet weinig en vergeet veel. In en rondom het huis gaan veel dingen verkeerd. Emina gaat naar de huisarts, die dementie bij haar vaststelt. Bewustwording Het filmpje wil de bewustwording over dementie vergroten. Het vertelt patiënten in hun eigen taal waar zij terecht kunnen met hun zorgen en vragen. De video’s zijn te zien op YouTube. Ze zijn ook te downloaden voor eigen gebruik.  Taboe Vergeetachtigheid en gedragsveranderingen worden door mensen met een migratieachtergrond soms gezien als bijverschijnsel van het ouder worden of als ‘gekte’. Het onderwerp kan taboe zijn. Mensen met een andere culturele achtergrond gaan daarom niet altijd op zoek naar de juiste zorg. Dat vraagt om extra aandacht en zorgvuldige communicatie: de zogeheten cultuursensitieve zorg. In gesprek met de mantelzorger Daarom heeft Pharos ook de Gesprekslijst ‘Zorgen doe je samen’ opgesteld. Dit kan zorgverleners ondersteunen bij het gesprek gaan met mantelzorgers van ouderen met dementie. Het helpt om de patiënt beter te leren kennen. Maar ook om te weten te komen hoe de mantelzorger over dementie denkt en indien nodig, het beeld bij te stellen. Zie ook de bijbehorende handleiding van Pharos.  Bron:...

Lees Verder
Geen lactose meer in Euthyrox
aug13

Geen lactose meer in Euthyrox

Euthyrox (levothyroxinenatrium) is veranderd van hulpstoffen. Lactose is vervangen door mannitol en citroenzuur om de stabiliteit van het medicijn te verbeteren. De tabletten hebben wel exact dezelfde werkzame stof. Dit geldt voor alle sterktes. Fabrikant Merck heeft bevestigd dat alle sterktes inmiddels op de markt zijn. De KNMP adviseert apothekers hun patiënten hierover te informeren. De kwaliteit van de nieuwe tabletten is verbeterd. Ze hebben een betere houdbaarheid en een precieze en meer constante dosering van de werkzame stof dan de huidige tabletten, stelt het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Zo is er minder verschil in de hoeveelheid schildklierhormoon (de werkzame stof) per tablet. Ook zit in de nieuwe samenstelling geen lactose meer als hulpstof. Lactose is vervangen door mannitol en citroenzuur Daardoor zullen patiënten met een lactose-allergie of –intolerantie geen nadelige gevolgen meer ervaren. om de Gewijzigde verpakking De hoeveelheid werkzame stof is hetzelfde als in de huidige tabletten en ook alle sterktes blijven beschikbaar. Patiënten kunnen precies dezelfde dosis gebruiken als ze gewend zijn.  De verpakking van de nieuwe tabletten is gewijzigd, zodat alle verpakkingen in geheel Europa hetzelfde zijn. Afhankelijk van de sterkte van de tabletten is de kleur van het doosje veranderd. Daarnaast staat op ieder nieuw doosje de tekst: gewijzigde hulpstoffen. Patiënten informeren In Nederland wordt de nieuwe formulering geleidelijk ingevoerd. De KNMP adviseert apothekers patiënten te informeren dat de hulpstoffen (voortaan zonder lactose) zijn gewijzigd. Vanuit de fabrikant is een patiëntenfolder beschikbaar. Op de website van het CBG staan vragen en antwoorden over de nieuwe samenstelling. Landelijk Meldpunt Patiënten kunnen bij vragen terecht bij het Landelijk Meldpunt Zorg. Dit kan via het contactformulier of via 088 120 50 20 (lokaal tarief, op werkdagen bereikbaar van 9.00 tot 17.00 uur). Bronnen: KNMP en...

Lees Verder
MS-medicijn Fampyra per 1 september in basispakket
aug08

MS-medicijn Fampyra per 1 september in basispakket

Het geneesmiddel Fampyra komt per 1 september a.s. in het basispakket, op basis van een proefbehandelstrategie.  Dat wil zeggen: MS-patiënten die moeite hebben met lopen, krijgen het middel twee weken op proef. Bij goede resultaten wordt de behandeling voortgezet. Minister Bruins neemt met dit besluit het advies van het Zorginstituut over. Hij toont zich verheugd dat Fampyra wordt vergoed voor een groep MS-patiënten die hier baat bij kunnen hebben. Het Zorginstituut heeft geconcludeerd dat Fampyra (fampidrine) effectief is bij multiple sclerosepatiënten van 18 jaar en ouder met ernstige loopbeperkingen. Aangezien het middel niet bij alle patiënten uit deze groep werkt, heeft de MS-werkgroep van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN) een proefbehandelstrategie ontwikkeld. Op basis daarvan krijgen MS-patiënten met ernstige loopbeperkingen vanaf 1 september het middel Famypra eerst twee weken op proef. Als de behandeling aanslaat en het loopvermogen van de patiënt voldoende verbetert, wordt de behandeling voortgezet. Effectiviteit Minister Bruins: “Het debat over het vergoeden van Fampyra loopt al heel lang. Anders dan bij andere geneesmiddelen ging dat vooral over de effectiviteit, niet over geld. Ik ben blij dat er nu duidelijkheid is. Daarmee komt het in de basisverzekering en krijgen MS-patiënten die er baat bij hebben het middel dus vergoed.” Vergoeding met terugwerkende kracht Fampyra is een middel van Biogen. De fabrikant heeft in maart na gesprekken met minister Bruins toegezegd om, hangende het onderzoek naar de effectiviteit en uiterlijk tot 31 augustus 2019, een aanzienlijk deel van de kosten voor haar rekening te nemen. Patiënten betaalden daardoor alleen een eigen bijdrage. Destijds is ook afgesproken dat Biogen bij een positieve uitkomst van de herbeoordeling door het Zorginstituut de eigen bijdrage van patiënten alsnog – met terugwerkende kracht – vergoedt. Dat gaat nu dus gebeuren. Zie de brief van de minister aan de Tweede Kamer en het advies van het Zorginstituut. Bron:...

Lees Verder
Cursus Interacties tussen geneesmiddelen en voeding
aug07

Cursus Interacties tussen geneesmiddelen en voeding

Dat geneesmiddelen en voeding elkaar kunnen beïnvloeden is wel bekend, maar niet altijd is duidelijk dat dit grote gevolgen voor de patiënt kan hebben. Meer kennis verhoogt de medicatieveiligheid en verbetert de effectiviteit van een farmacotherapeutische interventie. Reden voor ziekenhuisapotheker Rinske Pauw (Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis Tilburg) om daarvoor meer aandacht te vragen. Dat gebeurt onder andere met een cursus op 24 september a.s. Vanuit persoonlijke interesse heeft Rinske zich verdiept in de interactie voeding / geneesmiddelen. “Voedingsmiddelen en -supplementen kunnen de farmacokinetiek en -dynamiek van een geneesmiddel aanzienlijk beïnvloeden”, merkt ze op. “Op verpakkingen van veel voedingssupplementen staat het advies om de arts of apotheker te raadplegen over mogelijke interacties. De kennis is vaak niet bij artsen en apothekers aanwezig. Enerzijds omdat het in de opleidingen nauwelijks een punt van aandacht is en anderzijds omdat de wetenschappelijke inzichten niet makkelijk voorhanden zijn. Werkgroep Geneesmiddel-Voeding Interacties Reden voor Rinske om kennisexperts bij elkaar te brengen. Dat heeft geleid tot de oprichting van de Werkgroep Geneesmiddel-Voeding Interacties (WGVI) met o.a. vertegenwoordiging van het RIVM, CBG, Wageningen Universiteit en ziekenhuizen. “Een kennisgroep met veel expertise, die het onderwerp op de kaart willen zetten”, zegt ze tevreden. Dat heeft o.a. geleid tot deze cursus. In één dag doen de deelnemers belangrijke kennis op die direct toepasbaar is.” Risico’s “Bepaalde voedingsinterventies kunnen impact hebben op geneesmiddelen, waardoor een middel niet werkt, of juist teveel”, licht Rinske toe. “Andersom kunnen geneesmiddelen impact hebben op de voedingsstatus. In beide gevallen kan dat leiden tot risico’s voor de patiënt. Zorgverleners moeten zich daarvan bewust zijn. Zoals de verminderde werking van het antibioticum ciprofloxacine door gelijktijdige inname met melkproducten. Of het risico op magnesium-, ijzer- of vitamine B 12-tekort door langdurig gebruik van protonpompremmers. Suppletie is dan noodzakelijk. Ook kunnen bijvoorbeeld antidepressiva, bètablokkers en opiaten leiden tot minder eetlust. Met name bij ouderen neemt het risico op ondervoeding hierdoor toe.” Interactief programma Rinske: “De cursus van 24 september is interactief, met o.a. casuïstiek en een kennisquiz. Deelnemers doen op een aantrekkelijke manier veel kennis op over alle aspecten van interacties tussen geneesmiddelen en voeding. Dat maakt dat ze er in hun eigen praktijk krachtiger en kundiger mee kunnen omgaan.” Meer informatie De cursus Interacties tussen geneesmiddelen en voeding wordt aangeboden door PAOFarmacie op 24 september a.s. in Utrecht. Zie...

Lees Verder
Het begrijpen van een vraag is het halve antwoord   -Socrates-
aug06

Het begrijpen van een vraag is het halve antwoord -Socrates-

In ‘Drijfveren’ spreken we met huisartsen en apothekers over hun vak, ambities en keuzes die ze dagelijks maken. Oftewel: ‘Wat bezielt uw collega?’ In deze editie: Mark Slager, apotheker bij Apotheek Orion in Amersfoort. Mark Slager is apotheker bij Apotheek Orion in Amersfoort. Vanuit de apotheek initieert hij verschillende projecten, samenwerkingsverbanden en creatieve initiatieven. Zo verbindt hij mensen binnen en buiten de zorg op een positieve manier, voortdurend hamerend op de noodzaak van preventie. Dat doet hij om te beginnen door heel goed te luisteren naar de doelgroep, de mensen om wie het gaat. Mark: “Preventie in de gezondheidszorg is nodig om het stelsel in Nederland op peil te houden. Gedurende de 12 jaar dat ik hier werk is het aantal recepten verdubbeld. Dat doen we met net zoveel mensen maar de efficiëntie houdt op een gegeven moment op. Als ik over 10 jaar weer een verdubbeling van het aantal recepten krijg, lukt het niet meer. De vraag naar zorg wordt groter en het aantal mensen om zorg te verlenen neemt af. Dus we móeten aan de slag. Ik heb twee dochters en ik wil dat zij in de toekomst ook nog kunnen leven in een land waar de gezondheidszorg op een hoog peil staat. Je bent een gedreven mens. Waar komen je drijfveren vandaan? “Apotheek Orion ligt in een achterstandswijk en dit brengt een aantal uitdagingen met zich mee. Zo moeten mijn collega’s en ik bedacht zijn op het feit dat veel van onze patiënten beperkte gezondheidsvaardigheden hebben. Er wonen veel laaggeletterden en anderstaligen in deze wijk. De informatie die nodig is voor een goed geneesmiddelengebruik vraagt dus extra aandacht. Ik ben opgeleid als apotheker en we hebben vooral geleerd om te zenden en checklists af te lopen. Maar er zijn mensen die maar 30% onthouden van wat je zegt of denken dat het niet op hen van toepassing is. Als er van de tien zinnen maar drie blijven hangen, kun je er beter de belangrijkste drie vertellen. Dat geldt niet alleen voor geneesmiddelengebruik maar ook voor voeding, bewegen en hulpmiddelen. Hoe beïnvloed je gedrag van mensen? Hoe verander je het? Daar moet je steeds iets passends op verzinnen en dat is precies wat mijn vak zo leuk maakt!” Alleen een poster ophangen in de apotheek helpt dus niet. Wat wel? “Luisteren, luisteren en nog eens luisteren naar de doelgroep. Samenwerken met andere zorgverleners in de wijk. Met bewoners en studenten Farmakunde, Farmacie, ontwerpers en studenten van de Design Academie. Jonge mensen zijn onbevangen en staan open voor nieuwe ideeën. Creatievelingen gaan van nature uit van de behoefte van degene waar het over gaat. Ze hebben een andere...

Lees Verder
Bumetanide bijna niet meer leverbaar
aug05

Bumetanide bijna niet meer leverbaar

Bumetanide, een krachtig plastablet, is van levensbelang voor mensen met hartfalen. Deze plaspil voert overtollig vocht snel af uit het lichaam en verbetert de pompkracht van het hart. Momenteel gebruiken 70.000 mensen met hartfalen het medicijn bumetanide. Echter: het medicijn is bijna niet meer te verkrijgen in Nederland. Het actualiteitenprogramma Een Vandaag heeft in haar uitzending aandacht geschonken aan dit probleem. Daarin komt onder andere apotheker Evelyn Schuil-Vlassak aan het woord. Zij vertelt dat haar voorraad aan bumetanide zo goed als op is. “Ik moet nu al nee verkopen. En zo is het bij veel van mijn collega’s ook. De grootleverancier zegt niets meer te hebben.” Niet eenvoudig te vervangen Het is een belangrijk medicijn, geeft ze aan. “Een ander plastablet kan je niet zomaar aan mensen met hartfalen meegeven”, vertelt ze. “Ze moeten dan eerst weer naar de huisarts of cardioloog. Met behulp van bloedtests moet worden gekeken of het nieuwe medicijn doet wat het moet doen. Het gaat hier om een hele kwetsbare groep patiënten. Als zij niet goed zijn ingesteld met deze medicatie kunnen ze worden opgenomen in het ziekenhuis.” Achteraan de rij Apotheker Schuil wijst op de ontzettend lage prijzen, waardoor producten niet leverbaar zijn. “We sluiten achteraan de rij om het product weer te kunnen krijgen. Dat leidt tot problemen voor patiënten”, merkt ze op. “Het is heel frustrerend om het niet te kunnen leveren.” Cruciaal om te functioneren Hartfalen-patiënte Anke van den Bos is 54 jaar en lijdt aan hartfalen. Zij vertelt in de uitzending hoe belangrijk bumetanide voor haar is om goed te kunnen functioneren. Het dreigend tekort aan dit geneesmiddel is voor haar heel angstig. “Ik ben er wel bang voor wat er gebeurt als ik het medicijn niet meer krijg. Blijft het dan wel goed gaan met mijn hart? Zonder het medicijn kan ik niet...

Lees Verder
Troponine point-of-care testing: Wat is er mogelijk en wat schieten we er mee op?
aug04

Troponine point-of-care testing: Wat is er mogelijk en wat schieten we er mee op?

Troponine point-of-care testing: Wat is er mogelijk en wat schieten we er mee...

Lees Verder
Peter van de Kerkhof:  “Benut de ruimte om uit te gaan van de individuele patiënt­behoefte bij psoriasis”
aug03

Peter van de Kerkhof: “Benut de ruimte om uit te gaan van de individuele patiënt­behoefte bij psoriasis”

Voor mensen met psoriasis is de ontwikkeling van biologicals een belangrijke verbetering gebleken om de ziekte onder controle te krijgen. Het feit dat nu met biosimilars een forse kostenreductie kan worden bereikt, schept in principe ruimte om patiënten die dat nodig hebben ook de nieuwe en duurdere biologicals te bieden, betoogt emeritus hoogleraar dermatologie en venerologie (Radboudumc) Peter van de Kerkhof. Mensen met psoriasis hebben het voordeel dat hun aangeboren afweer tegen bacteriële infecties hoger dan gemiddeld is. Voor dit voordeel moet zo iemand echter wel een prijs betalen en dat is het hebben van psoriasis. De huidafwijkingen bij psoriasis kun je zien als een overmatige reactie op het microbioom dat op de huid leeft. Bij ieder leiden bacterie producten op de huid tot nauwelijks waarneembare afweerreacties in de vorm van wat roodheid of irritatie, maar bij mensen met psoriasis is de afweer scherper afgesteld. Bovendien hebben mensen met psoriasis een verhoogd risico op gewrichtsproblemen en metabole ziekten zoals type II diabetes. Psoriasis is een ziekte die in Nederland twee tot vier procent van de bevolking treft, maar dat is niet overal zo. In het Verre Oosten is dit circa één procent, net als in Lapland. Ook onder Amerikaanse indianen komt het minder frequent voor. ‘Er is dus niet alleen sprake van genetische, maar ook van etnisch bepaalde factoren’, zegt Van de Kerkhof. ‘In het ontstaan ervan speelt een set van genen een rol. Genen die betrokken zijn bij psoriasis, zijn de pro-inflammatoire cytokinen IL-17 en IL-23, het eiwitcomplex NF-kappa B en het Janus kinase TYK2. Sommige mensen hebben psoriasis in heel milde vorm, anderen veel uitgebreider. Bij de een is behandeling niet nodig of is het makkelijk te behandelen, bij de andere zijn sterker werkende behandelingen nodig .’ Goede uitleg belangrijk Behandeling van psoriasis is niet altijd nodig. Van de Kerkhof: ‘Soms is slechts sprake van een beetje schilfering op bijvoorbeeld de ellenboog of de knie. Uitleg aan de patiënt dat dit niet infectieus en niet gevaarlijk is kan dan voldoende zijn. Wel is het belangrijk iemand hierbij te informeren over het belang van een gezonde leefstijl. Bij het hebben van psoriasis bestaat vaak een aanleg voor overgewicht en de mogelijke gevolgen daarvan.’ Ook informatie over de omgevingsfactoren die psoriasis kunnen beïnvloeden is van belang. Bij een verwonding, ook bij een operatiewond dus, is bij 25 procent van de patiënten sprake van ontwikkeling van psoriasis ter plaatse van de wond. Verder kan medicatie van invloed zijn, vooral bètablokkers, antimalariamiddelen en lithiumcarbonaat. Ook focale infecties zoals een keel- of urinewegontsteking kunnen een trigger zijn, net als psychische stress. Zonlicht heeft juist een gunstig effect. Of een ongezonde leefomgeving –...

Lees Verder