Waar blijft dé app voor diabetes?

Diabetes_appHet barst van de gezondheidsapps die het leven van patiënten met chronische zieken ondersteunen. Maar diabetespatiënten laten apps voorlopig links liggen. Waar blijft dé app voor diabetes?  

De afgelopen jaren is er een enorme toename te zien in applicaties die te maken hebben met gezondheid. In de app stores barst het dan ook van deze gezondheidsapps voor mobiele apparaten. Iedere organisatie, instelling, of patiëntenvereniging heeft er inmiddels wel een. Een van de laatste is die van bijwerkingenbureau Lareb dat een app lanceerde om bijwerkingen makkelijker te melden.

Maar patiënten willen vooral apps om ziekten te managen en niet om bijwerkingen te tellen. Voor het gros van de indicaties kunnen patiënten dan ook terecht in de app store. Als het om ziektegerelateerde apps gaat is het aanbod enorm. De potentiële markt voor een app is dan ook groot. Alleen al in ons land gebruikt 37% van de Nederlanders voorgeschreven geneesmiddelen.

Volgens onderzoek van het Duitse Research2guidance zijn er wereldwijd inmiddels 45.000 makers van medische en gezondheidsapps en werden er vorig jaar 3 miljard van dergelijke apps gedownload. Chronische ziekte diabetes heeft volgens dat onderzoek de meeste potentie, naast hoge bloeddruk en overgewicht.

Opvallend is dat de farmaceutische industrie niet bijster succesvol is met het ontwikkelen van apps. De grote jongens hebben wel allemaal ruim 60 apps per fabrikant gemaakt, maar echt vaak gebruikt worden ze ook weer niet. Volgens de onderzoekers luisteren de farmaceuten te weinig naar de behoefte van de gebruiker, leggen ze de nadruk op het eigen product en zijn de apps niet wereldwijd beschikbaar maar slechts in een aantal landen.

Onderzoek RIVM
In Nederland wilde het RIVM weleens weten hoe het is gesteld met gebruikservaringen van apps. Het onderzoek verscheen in december vorig jaar en geeft de geneesmiddelenketen een duidelijk inzicht in de beschikbaarheid van apps voor geneesmiddelengebruik.

Het onderzoek van het RIVM richt zich onder meer op diabetes. Niet zo gek, want daar zijn de meeste apps voor te vinden, wereldwijd meer dan 1.500. En het is een grote groep patiënten, ruim 1 miljoen, die dagelijks bezig zijn met hun ziekte. Patiënten met diabetes type 2 moeten veel informatie bijhouden, zich houden aan voorschriften, afwegingen maken en informatie tot zich nemen. Bovendien is het een groep patiënten die met een actieve levensstijl de ziekte beter kan managen.

Toegankelijke informatie
Volgens woordvoerder Marjolein Weda van het RIVM hebben diabetespatiënten behoefte aan gemakkelijk toegankelijke informatie. “Informatie die bovendien up to date is, altijd bij de hand is en de gezondheid en zelfredzaamheid bevordert. Zo willen patiënten inzicht hebben in wanneer inspuiten nodig is.” En ze willen informatie afkomstig van een betrouwbare bron.

Een diabeet moet dagelijkse gemiddeld 180 beslissingen nemen over onder meer het toedienen van insuline, het niveau van bloedsuiker, eten, stress en slaap. Bovendien zijn ze veel tijd kwijt met de ziekte. Daarnaast kost het discipline om de suikerspiegel in het bloed op de juiste waarde te houden. Als patiënten hulp krijgen om al deze beslissingen te monitoren heeft dat direct effect op de kwaliteit van leven. Daarvoor zijn apps prima geschikt.

Het onderzoek laat zien dat de app vooral wordt gebruikt voor het reguleren van de bloedglucose, het tellen van de koolhydraten in het eten en het noteren van dagelijkse gebeurtenissen. Eigenlijk zijn het opgewaardeerde notitieboekjes met een wekker die aangeeft dat het tijd voor actie is.

Toegevoegde waarde
Wie goed kijkt naar de apps voor diabetes ziet dat de populaire apps al langere tijd bestaan. Helpdiabetes van de Vlaming Degraeve is een populaire. De Belg heeft de app in zijn vrije tijd gemaakt en zelf gefinancierd, en telt nu ruim 500 gebruikers die regelmatig inloggen. Ook deze app is niet meer dan een vervanger van een notitieboekje. Handig voor de gebruiker, maar van een echte toegevoegde waarde is geen sprake.

Een app die stevig aan de weg timmert is mySugr. Naast bloedwaarde en informatie over voeding verzamelt de app informatie als lichaamstemperatuur, bewegingspatroon en leefstijl. Informatie waarmee een zorgverlener de patiënt beter kan begeleiden. Het wachten is nog wel op grootschalig onderzoek dat laat zien dat het managen van diabetes met behulp van een mobile device ook effect heeft. Als dat het geval is zullen zorgverzekeraars wellicht bereid zijn apps te vergoeden.
De enorme markt voor diabetes ligt braak. Dat heeft Philips ook begrepen. Samen met het Radboudumc in Nijmegen lanceerde het bedrijf een digitaal gezondheidssysteem voor diabeten. De tool bestaat uit een zelfmanagement app en een online community waar patiënten onderling ervaringen kunnen uitwisselen. In deze besloten omgeving kunnen de deelnemers met elkaar in gesprek. Maar ook met de zorgverleners. Ook kan de patiënt data delen. En kan hij een zorgverlener vragen om te reageren op de data om de data te monitoren. Zo kunnen problemen in een vroeg stadium al worden gesignaleerd.

Continu meten
Inmiddels is het ook mogelijk om het suikergehalte in het bloed continu te meten. Dat gebeurt met een naaldsensor in een pleister op de huid en een ontvanger die de data continu registreert. Is de suikerspiegel te laag of te hoog, dan gaat het alarm af. Deze techniek is echter nu nog kostbaar: de systemen kosten nu zo’n 3.000 euro per jaar.

Ondertussen ontwikkelt Google samen met farmaceut Novartis een ooglens die het glucoseniveau uit het traanvocht meet. En in het ziekenhuis Isala in Zwolle vindt er een proef plaats met een apparaat ontwikkeld door onderzoeksbureau TNO dat met behulp van licht de suikerwaarde in het lichaam meet. Ook wordt er hard gewerkt aan het ontwikkelen van software die het mogelijk maakt om met alle glucosemeters te ‘praten’. Een standaard dus voor alle meters. Tot slot werkt met Nederlandse bedrijf Intreda aan de ontwikkeling van een kunstmatige alvleesklier: een pomp met infuus zorgt automatisch voor de juiste hoeveelheid insuline.

Er wordt dus stevig geïnvesteerd in tools die het managen van diabetes aantoonbaar ondersteunen. De techniek kan al veel, het wachten is op onderzoek dat betrouwbare uitkomsten laat zien. Tot die tijd moeten de patiënten met diabetes het doen met de bestaande apps.

Onbekend
Terug naar het onderzoek van het RIVM. Volgens het RIVM gebruikt slechts 30 procent van de patiënten met diabetes de app ook daadwerkelijk. Van de jongeren tot 20 jaar gebruikt tweederde apps, bij 75 plussers is dat slechts 6 procent.
Waarom is de groep gebruikers van apps zo klein? Weda van het RIVM: “Apps zijn kennelijk onbekend bij de doelgroep. Patiënten weten niet van het bestaan.” Ook de patiëntenverenigingen geven slechts beperkt advies over digitale hulpmiddelen als apps. Daarnaast weten patiënten vaak niet hoe de app werkt. “Daar ligt een rol van zorgverleners. Die kunnen patiënten attent maken op het bestaan van de app en uitleggen hoe ze werken.”

De diabetespatiënt noemt zo een beetje alle zorgverleners die de app hebben aanbevolen – diabetesverpleegkundige, praktijkondersteuner en huisarts – behalve de apotheker. “Een apotheker is natuurlijk actief in een breed zorgveld waardoor het lastig is om goed op de hoogte te blijven van het dynamische aanbod aan apps. Andere zorgverleners, zoals diabetesverpleegkundigen, zouden beter op de hoogte zijn van apps als hulpmiddel bij diabetes.”

Tekst: Niels van Haarlem

 

 

Gerelateerde berichten

  • NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2   Dit is het eerste artikel in de reeks ‘Standaarden en richtlijnen’ waarin arts en klinisch farmacoloog J.M.A. Sitsen nieuwe of herziene zorgstandaarden en richtlijnen voor u […]
  • Palliatie: zorgen voor het eindPalliatie: zorgen voor het eind Door het Nationaal Programma Palliatieve Zorg lukt het steeds beter  om op de juiste plaats en het juiste moment de juiste zorg en ondersteuning te bieden aan mensen in de laatste […]
  • Zzorgapotheken een eigen rol in de ketenZzorgapotheken een eigen rol in de keten Met farmaceutische zorgprogramma’s voor CVRM en diabetes hebben de Innovatieve Zzorgapotheken een eigen rol in de keten. Dat is goed nieuws voor de kwaliteit van de zorg, maar ook voor de […]
  • Diabetesepidemie vergt internationale aandachtDiabetesepidemie vergt internationale aandacht Hoewel diabetes in veel Europese landen volop in de belangstelling staat, ontbreekt het aan samenhang over de landsgrenzen heen in preventie, (vroeg)diagnostiek en behandeling. De […]
  • Apotheek speelt waardevolle rol voor mensen met diabetes!Apotheek speelt waardevolle rol voor mensen met diabetes! Mensen met diabetes kunnen langer gezond leven als ze gericht advies krijgen over hun leefstijl en hun geneesmiddelengebruik. De apotheker is een van de zorgprofessionals die hierin een […]

Auteur: redactie
Categorie: 2016
Tags: , ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *