Bredere toepassing biosimilars begint bij de arts

FarmaMagazine_oncologieHet preferentiebeleid heeft tot een enorme kostenbesparing in de openbare farmacie geleid. Nu kijken zorgverzekeraars naar de mogelijkheden om met biosimilars kosten te besparen op biologicals. Een proces dat vooralsnog ver van de apotheker leek af te staan. Maar gelet op de snel groeiende mogelijkheden van biologicals, ook voor extramuraal gebruik, dichterbij dan gedacht.

Biosimilars zouden een bijdrage kunnen leveren aan het antwoord op de vraag hoe de almaar stijgende kosten voor dure geneesmiddelen een halt toegeroepen kunnen worden. Toch blijft de toepassing van biosimilars achter in Nederland. Dit ligt voor een deel aan de twijfelachtigheid van artsen, zo stelt Initiatiefgroep Biosimilars Nederland. Arnold Vulto (ziekenhuisapotheker in het Erasmus Medisch Centrum) is een van de initiatiefnemers van Biosimilars Nederland. Ruimere toepassing van biosimilars zou meer dynamiek kunnen brengen in de nu erg gesloten markt voor geneesmiddelen, stelde hij onlangs tijdens een persconferentie (ter voorbereiding van een symposium dat Biosimilars Nederland afgelopen september over dit onderwerp organiseerde). En de komende periode komen diverse biologicals die grote omzetten vertegenwoordigen uit patent – infliximab (143 miljoen euro) en etanercept (156 miljoen euro) al dit jaar, adalimumab (208 miljoen euro) in 2018 – dus dit is hét moment om de meerwaarde van biosimilars onder de aandacht te brengen.

Graag meer dynamiek
Het bewerkstelligen van die dynamiek is iets wat de zorgverzekeraars heel graag zien gebeuren. Ruben Wenselaar, bestuursvoorzitter van Menzis, zei tijdens diezelfde persconferentie: “Het onderwerp raakt ons allemaal, gelet op de structureel stijgende geneesmiddelenkosten. Die stijging heeft in eerste instantie geleid tot het preferentiebeleid voor generieke geneesmiddelen en we weten welke enorme kostenbesparing dit beleid heeft opgeleverd. Nu gaat het om de dure geneesmiddelen die sinds enkele jaren worden betaald uit het budget van de ziekenhuizen, vaak zijn dit biologicals. De ziekenhuizen zijn voortdurend hierover in gesprek met de zorgverzekeraars, omdat de financiering een steeds groter probleem voor ze wordt. Voor deze dure geneesmiddelen moeten we iedere gelegenheid aangrijpen om ze beschikbaar te maken voor patiënten, maar we moeten ook de kosten in de hand houden.”

Dat lukt nu niet. Het budget voor dure geneesmiddelen bedraagt inmiddels anderhalf miljard euro (cijfer 2013). In 2014 zagen we een kostenstijging ten opzichte van 2013 van negen procent, en de verwachting is dat die stijging zich in 2015 en 2016 zal continueren. “Het is echt een bron van zorg die gedeeld wordt door de ziekenhuizen en de zorgverzekeraars”, aldus Wenselaar. “En de  kostenstijging is moeilijk voorspelbaar omdat we niet weten welke nieuwe middelen allemaal in aantocht zijn.”
Inzet op grote schaal van biosimilars kan helpen om die kostenexplosie een halt toe te roepen. Wenselaar: “Toen temozolomide in 2011 uit patent ging, leidde de komst van een generiek tot een kostenreductie van elf naar twee miljoen euro. Tachtig procent dus, bij dezelfde hoeveelheid gebruikers. Zo groot zal de winst bij biosimilars niet zijn, mar die zal ook bij een wat kleiner percentage zeker de moeite waard zijn.”

Ander ontwikkelmodel nodig
Dat de winst niet zó groot zal zijn, komt omdat voor biosimilars een ander ontwikkelmodel geldt dan voor generieken. Vulto: “In tegenstelling tot generieken zijn ze niet één op één hetzelfde product als het origineel. Het zijn varianten, maar wel varianten die in kwaliteit, werkzaamheid en veiligheid gelijkmatig zijn. Het ontwikkelmodel is alleen anders. Omdat het dezelfde stof is als het origineel, zijn geen uitgebreide trials nodig. De kosten van een biosimilar zijn hierdoor veertig tot zeventig procent lager dan die van de biological.”
Er is alleen een probleem, stelt Vulto, en dat is de grote terughoudendheid onder artsen. “Ze kennen het ontwikkelmodel onvoldoende”, stelt hij. “Bovendien worden ze gevoed met verkeerde informatie en ze hebben onvoldoende incentives om biosimilars voor te schrijven.” De misinformatie is wellicht het grootste probleem. Vulto: “Er zijn partijen die er belang bij hebben biosimilars zo lang mogelijk van de markt te houden. Er is een hele fabriek aan de gang om die misinformatie in stand te houden. We moeten de artsen heropvoeden.”

Patiënten omzetten
Anton Franken, internist in Isala Zwolle en lid van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, is als lid van het CBG actief betrokken bij de ontwikkeling van richtlijnen die aan de basis liggen van toelating van biosimilars op de Europese markt. Het standpunt van het CBG is dat nieuwe patiënten zonder meer met een biosimilar kunnen worden behandeld, stelde hij tijdens de persbijeenkomst. Het omzetten van bestaande patiënten dient altijd een kwestie van overleg te zijn tussen de arts, de apotheker en de patiënt. “De arts hoort hierbij in the lead te zijn, maar is onvoldoende op de hoogte van de mogelijkheden die biosimilars kunnen bieden”, stelt hij. “Daarom is het CBG in overleg getreden met hun wetenschappelijke verenigingen, en met de patiëntenverenigingen, om draagvlak te creëren voor de bredere toepassing van biosimilars. Ook wordt educatiemateriaal voor patiënten ontwikkeld.”
Maar ook voorlichting voor huisartsen is nodig, stelt hij. Hij verwijst hierbij naar het feit dat eind dit jaar glargine, de biosimilar van insuline op de markt komt. “Vanuit mijn eigen ervaring met groeiormonen weet ik dat het merendeel van de patiënten bereid is om over te stappen op een biosimilar als de uitleg erover goed is”, stelt hij. En dan komt de discussie – die zoals in het intro gesteld is nu nog ver van de openbare farmacie af lijkt te staan – al een stuk dichterbij.

Markt in beweging
Ondertussen begint de farmaceutische markt langzaam in beweging te komen. Vulto stelt dat farmaceutische bedrijven zelf al biosimilars beginnen te ontwikkelen, of bedrijven opkopen die zich hierin specialiseren. “Veel farmaceutische bedrijven die sterk zijn in chemische geneesmiddelen, zien ook markt voor biologicals.”

Biosimilars Nederland
Deze initiatiefgroep fungeert als het schakelpunt voor vragen en antwoorden over biosimilars in Nederland. Centraal hierbij staat drempels wegnemen voor een verantwoorde bredere toepassing van biosimilars, want Nederland loopt hierin achter binnen Europa. De initiatiefgroep stelt hierin verandering te willen bewerkstelligen door feiten en fictie van elkaar te scheiden, kennis te delen en indien nodig bij te dragen aan actuele ontwikkelingen zoals richtlijnen, artikelen en symposia.
Tekst: Frank van Wijck

 

Gerelateerde berichten

  • Biosimilars: de vraag is niet of, maar wanneer en hoeBiosimilars: de vraag is niet of, maar wanneer en hoe Geld en emotie spelen een hoofdrol in de discussie rondom overstappen van originele biologische geneesmiddelen naar biosimilars, de goedkopere equivalent. Zo bleek tijdens het tweede […]
  • Hoogleraar Arnold Vulto over biosimilars: Onbekend maakt onbemindHoogleraar Arnold Vulto over biosimilars: Onbekend maakt onbemind Biosimilars zijn goed voor patiënten en voor het zorgbudget. Meer mensen krijgen toegang tot therapieën en de kosten daarvan zullen dalen. Maar het financieel voordeel dat ziekenhuizen […]
  • Apotheek heeft rol in uitgifte biosimilar insulinesApotheek heeft rol in uitgifte biosimilar insulines Sinds de toelating op de markt van biosimilars wordt  een discussie gevoerd over de effectiviteit, de ‘uitwisselbaarheid’ en de veiligheid ervan. Omdat nu patenten van veel gebruikte […]
  • De toekomst van de  openbare farmacieDe toekomst van de openbare farmacie De openbare apothekers maken zich zorgen over hun toekomst. De zorgverzekeraars hebben vooral interesse in voortzetting van het preferentiebeleid, omdat ze hiermee premieverlaging voor hun […]
  • Apotheek Smilde : Drentse EendrachtApotheek Smilde : Drentse Eendracht Smilde, dorp in Drenthe, gelegen aan beide zijden van de Drentsche Hoofdvaart. Hier ligt een gezondheidscentrum waarin verschillende disciplines zijn gevestigd zoals Apotheek Smilde. De […]

Auteur: redactie
Categorie: E08
Tags: ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *