Column: Super bug

Maayke FluitmanEen cultuur veranderen is simpel: maak keus uit verschillende voedingsstoffen, stel de temperatuur in, controleer een aantal andere omstandigheden en volg nauwkeurig hoe de cultuur zich, vaak al na 24 of 48 uur, ontwikkeld heeft. Zo simpel kan het zijn. Althans als je een apotheker in opleiding bent en tijdens het practicum microbiologie net een bepaald micro-organisme op kweek hebt gezet. De kweek, de cultuur, verandert bijna terwijl je er naar kijkt. Hoeveel anders is dat als je na jaren studie al die opgedane kennis in de praktijk wilt brengen. Dan blijkt ineens dat een cultuur veranderen complexer is dan alles wat je tijdens de studie farmacie geleerd hebt.

In plaats van de manipulatie van een beperkt aantal redelijk eenvoudig opgebouwde voedingsstoffen in een petrischaal blijkt de cultuur van de farmacie een complexe mix van: taal, symbolen, gedrag en normen en waarden die zo met elkaar interacteren dat het bijna onmogelijk lijkt deze te veranderen. En toch moet en wil de farmacie veranderen. De apotheker moet zich opnieuw uitvinden, om de patiënt en de samenleving te laten zien dat farmaceutische kennis bijdraagt aan veiligere zorg en meer kwaliteit van leven. Maar zo simpel als het beïnvloeden van een cultuur tijdens het practicum microbiologie, zo moeizaam is het veranderen van de farmaceutische cultuur.

Micro-organismes veranderen als de omstandigheden veranderen, ze bewegen mee op het aanbod van voedingsstoffen en veranderingen in temperatuur. Nu ben ik er stellig van overtuigd dat we evolutionair iets verder zijn dan die micro-organismes en dat onze wil om te overleven niet slechts van buitenaf gestuurd wordt maar ook intrinsiek gedreven wordt.Is de wil om als apotheker uiteindelijk te overleven dan niet groot genoeg? De beroepsuitoefening is de afgelopen decennia slechts weinig veranderd. De arts stelt nog altijd de diagnose, schrijft voor en de apotheker levert plichtsgetrouw af. In dit ecosysteem beweegt de apotheker mee en probeert zich te ontdoen van beelden die door de jaren heen verweven werden met de professie. Maar nog altijd binnen de randen van dezelfde professionele en maatschappelijke petrischaal.

Even terug naar het micro-organisme. Hoewel behoorlijk voorspelbaar en controleerbaar, ontstaat in deze microwereld soms een nieuwe cultuur. Een super bug, een bacterie die geheel onverwacht niet reageert op een antibioticum en zijn overlevingskansen vergroot door in zijn kern te veranderen. Een cultuurdrager van een nieuwe generatie. Waarbij de verandering diep in zijn DNA zit, waardoor onverwachte overlevingskansen zich kunnen ontwikkelen. Net als bij de bacteriecultuur op kweek, onttrekken, in onze eigen petrischaal, zich sommige factoren aan onze beïnvloeding. Wel hebben we invloed op hoe wij met deze externe factoren willen omgaan en hoe we ze kunnen gebruiken om te ontwikkelen en te groeien.

We zullen in onze eigen kern, in ons eigen DNA, moeten veranderen waardoor een professionele cultuur kan ontstaan die weerbaar is tegen negatieve externe factoren. De wil om te overleven gaat voor professionals verder dan het doen voortbestaan van het soort apotheker. Daar waar de bacterie enkel voor zichzelf kiest, kiest de professional bij zijn wil om te overleven vooral voor de kwaliteit van leven van zijn patiënt

Dat maakt ons evolutionair toch net even iets anders dan de super bug.

 

Maayke Fluitman is apotheker en eigenaar van care2create en de SelfCareFactorY.com. Haar focus ligt op het adviseren en ontwikkelen van diensten en producten op het gebied van self care, wellness en healthcare.

Deze column verscheen eerder in FarmaMagazine november 2017

 

 

 

Auteur: redactie
Categorie: 2017
Tags: , ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *