Daan Dohmen: ‘Zorgcoach bewaakt medicatie’

Daan Dohmen webEen regisseur op het medicatiedossier. Een zorgcoach die met moderne technologie als zorg op afstand de medicatie bewaakt en de patiënt begeleidt. “Een uitgelezen kans voor apotheker of huisarts”, zo stelt Daan Dohmen, voorloper in het ontwikkelen van nieuwe technologie in de zorg.  En door samen te werken houdt de zorg reuzen als Amazon buiten de deur.

Eigenlijk wilde hij dokter worden. Maar het werd de studie Technische Bedrijfskunde, Geneeskunde & Management in Enschede. Dr. ir. Daan Dohmen is nu ondernemer en wetenschapper in de zorg.

Naast zijn rol als CEO van het internationale zorginnovatiebedrijf FocusCura begeleidt hij promovendi op het domein van eHealth-validatie. In 2015 werd hij benoemd als Lid van de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving. De Raad adviseert de politiek gevraagd en ongevraagd over ontwikkelingen in zorg en samenleving.
De zorg staat volgens Dohmen op een kantelpunt. Er komen meer ouderen, meer chronische zieken. Maar hoe gaan we al die mensen persoonlijk maar ook doelmatig behandelen? “Nu moeten patiënten volgens vast protocol en richtlijn viermaal per jaar naar het ziekenhuis. Stel dat een deel van deze patiënten dagelijks hun bloedwaarde of hartritme kunnen doorsturen naar de zorgverlener en niet meer standaard naar het ziekenhuis, huisarts of apotheker hoeven? Dan kunnen we de tijd die we daardoor uitsparen inzetten voor mensen die juist die extra aandacht echt nodig hebben. Dat geeft beter inzicht in de therapie, is efficiënter en ook nog eens goedkoper.”

Daan Dohmen bedenkt oplossingen om met inzet van technologie deze ouderen en chronisch zieken langer thuis te laten wonen. En de zorg doelmatig te maken. Het gaat om systemen als thuismeten, beeldzorg, medicatiebegeleiding, woningtoegang en zorgalarmering.

Zo moet beeldzorg via een beveiligde verbinding zorgen voor minder reistijd voor de patiënt of ambulante zorgverlener en meer tijd voor zorg. Bijvoorbeeld om op afstand een stoma te controleren, mee te kijken bij het gebruik van een insulinepen.
Hartpatiënten verzekerd bij Zilveren Kruis, VGZ, DSW, De Friesland en ONVZ kunnen de beschikking krijgen over Hartwacht, een 24-uurs telecardioloog op hun smartphone of tablet. Vanuit huis kunnen patiënten metingen als bloeddruk, gewicht en hartslag naar hun cardioloog sturen. Wijkt een meting af, dan gaat er een signaal naar de zorgverlener. Bij een verslechtering kan er met een video contact worden opgenomen.
Ook kunnen zorgverleners op een slimme manier inzicht houden in de gezondheid van COPD-patiënten. En verloskundigen kunnen via een app de bloedsuikerspiegel volgen van vrouwen die tijdens de zwangerschap te maken krijgen met diabetes gravidarum. Een gang naar het lab om bloed te prikken is niet meer nodig.
Ook zet FocusCura in samenwerking met Philips een automatische medicijndispenser in, waarmee cliënten zelf hun medicatie kunnen nemen.
Zo maar een greep uit de hoeveelheid aan producten en diensten die de zorg moet ontzorgen. Al acht jaar op rij is zijn bedrijf door het Financiële Dagblad uitgekozen tot het rijtje van snelst groeiende bedrijven. Inmiddels is zijn bedrijf actief in België en in de Scandinavische landen.

‘Iedereen’ lijkt wel te geloven in de meerwaarde van e-health. Maar de cijfers laten zien dat e-health nog maar mondjesmaat wordt toegepast. Zo komt uit de E-health monitoring 2016 van Nictiz het beeld naar voren dat zorgconsumenten nog maar weinig gebruik maken van digitale mogelijkheden.

Waarom breekt e-health niet echt door?
“Het ontbreekt nog te vaak aan wetenschappelijke onderbouwing. Het bewijs dat nieuwe technologie daadwerkelijk werkt is nu nog vaak te dun. De onderbouwing moet steviger. Daaraan werken we ook hard. Daarnaast is het ontwikkelen van e-health te lang het domein geweest van de beleidsmakers: we moeten niet alleen denken wat goed is voor de zorgverlener en hoe deze nu werkt, maar veel meer vanuit de behoefte van de patiënt. Dat betekent dat technologie kan helpen om zorgprocessen te veranderen. eHealth is dus nooit een doel op zich maar een middel. Verder is het een kwestie van volhouden. Veranderingen in de zorg gaan nu eenmaal langzaam. Ik geloof ook niet in disruptieve sprookjes waarin veranderingen snel en in één keer plaatsvinden. Maar ik geloof wel dat er tipping points aankomen. Neem de Apple Watch, vorige week maakte de University of California bekend dat deze bepaalde vormen van hartritmestoornissen detecteren. Of kijk naar wat Amazon in de Verenigde Staten doet met medicatie.”

Webwinkel Amazon in de Verenigde Staten, ooit begonnen als boekenclub, stapt in het leveren van apotheekartikelen, waaronder medicatie, en investeert fors in kennis. Het bedrijf is nu al in staat om kosteloos en ‘overal’ producten op dezelfde dag bij de kant te bezorgen.
“Een van mijn frustraties is de wachtrij in apotheek. En dan moet ik ook nog eerst een recept telefonisch inspreken bij de huisarts om de volgende dag mijn geneesmiddelen te komen ophalen. Dat kan veel handiger. De distributieketen van medicatie gaat de komende tijd op de schop. Nu nog zijn alle stappen in veel vormen van zorg aan elkaar gekoppeld: degene die jouw diagnose stelt is ook je behandelaar, de zorgverlener die jouw medicatie heeft, zorgt ook voor de bezorging en voor de medicatiebegeleiding. Dat kan handiger, efficiënter en goedkoper. Gespecialiseerde bedrijven, zoals Amazon, maar ook BOL.com als onderdeel van Ahold, kunnen veel beter de logistiek verzorgen. Maar de echte zorginhoudelijke taken, daar heb je nu juist weer een ervaren professional voor nodig. De zaken die vroeger altijd gekoppeld waren, zullen de komende jaren verder gescheiden worden.  Overigens moeten we niet alle patiënten nieuwe technologie opdringen. Voor sommigen werkt het niet, voor anderen wel. Ik geloof daarom in Blended Care, een combinatie van virtuele en fysieke zorg. Voor een grote groep patiënten werkt het geven van advies op afstand heel goed: waarom in een wachtkamer zitten wachten terwijl de patiënt thuis via een beveiligde chatverbinding met een professionele zorgverlener zijn medicatiedossier kan doornemen? En dat hoeft niet per definitie de eigen apotheker te zijn.”

De vraag is niet of Amazon naar Nederland komt, maar wanneer, zo stelt Dohmen. “Het bedrijf is al actief in Duitsland en Groot-Brittannië. Ondertussen werkt in Nederland Ahold samen met ziekenhuizen als het om voeding gaat, de bewegingen zijn er wel. Helaas zie ik dat artsen, apothekers en ziekenhuizen angst wordt aangepraat. Dat zo een groot, internationaal bedrijf de markt eventjes komt overnemen. Ik mis de reflectie: ga nu eens uit van je eigen kracht. Zorgverleners hebben namelijk een unieke propositie die bedrijven als Amazon niet hebben. En dat is de persoonlijke vertrouwensrelatie met de patiënt! Maak gebruik van die unieke band met de patiënt en investeer in nieuwe technologie om die relatie te versterken. Ik hoor weleens dat de tijd dringt, dat de grote jongens eraan komen. Maar Booking (de site voor het boeken van hotels, red.) begon al in 1996. En het duurde jaren voordat het ook succesvol was.”

Verandering beklijft beter als het vanuit de sector zelf komt. “De grootste impact creëer je door een bestaand systeem te verbeteren. Begin klein en bouw de innovatie stap voor stap uit. De Hartwacht is niet voor niets begonnen met 20 patiënten in een enkele kliniek.”

En wie betaalt het ontwikkelen van nieuwe technologie?
“Dat is een goed punt. Banken hebben miljarden geïnvesteerd in internetbankieren, Booking stopt nog steeds miljarden in de ontwikkeling van het systeem. En dan heb ik het nog niet over bedrijven als Apple, Samsung of Amazon. Wil de zorg een stap zetten dan moet er geïnvesteerd worden met een langetermijnvisie. Dat gebeurt echter nog te weinig. Medewerkers in de zorg worden helaas steeds meer gedwongen om productie te leveren. Apothekers, huisartsen, ziekenhuizen, iedereen heeft het druk en moet presteren, worden afgerekend op resultaat. Tijd voor innovatie op de werkvloer ontbreekt veelal. Medewerkers zouden dan ook meer vrijgemaakt moeten worden om projecten rondom e-health te implementeren. Daarnaast mogen zorgverzekeraars zich best dwingender opstellen om zo het gebruik van e-health door arts en apotheker te stimuleren: we kiezen voor good practices, zoals VGZ bijvoorbeeld nu doet! Maar dat afdwingen gebeurt nog veel te weinig. Steeds meer van onze onderzoeken, tonen aan dat begeleiden van COPD-patiënten op afstand 30 tot 35 procent van de patiënten uit het ziekenhuis houdt. Deze zorg via e-health is aantoonbaar goedkoper. Dan is het toch onvoorstelbaar dat de zorgverzekeraar deze technologie niet stimuleert en financiert! Gelukkig zie ik wel verandering in de houding van zorgverzekeraars. Zo geven Menzis en Zilveren Kruis de ruimte om niet voor een jaartje maar langdurig te innoveren. Het kan dus wel.”

De rol van de zorgverlener verandert, stelt Dohmen. Niet langer is het doel om mensen beter te maken of te behandelen. Adviseren neemt in belang toe. “Neem voormalig gynaecoloog Prof. Jan Kremer in het Radboud UMC  in Nijmegen. Hij werkt met een collega aan een fertiliteitscoach van jonge stellen. Die behandelt niet, maar adviseert naar welke zorgverlener zij het beste kunnen gaan, welke ziekenhuis bepaalde technologie gebruik en is sparring partner voor een echtpaar met een kinderwens. In plaats van behandelen helpt hij je om wegwijs te krijgen in het woud aan mogelijkheden en zo de beste keuze te maken.”

De zorgverlener als coach. Die rol ziet hij ook voor apotheker of huisarts als het gaat om farmacotherapie. “Het ontbreekt aan een regisseur op het medicatiedossier, iemand die zicht heeft op het gehele medische dossier. Nu beheren de voorschrijver, de apotheker, de ziekenhuisapotheker een deel van het medicatiedossier. Ik pleit dan ook voor een zorgcoach: een professional die met hulp van moderne technologie de medicatie bewaakt. Een uitgelezen kans voor de apotheker of de huisarts. Maar betrek er dan wel de patiënt bij. De enige constante voor alle zorgverleners is immers de patiënt. Geef de patiënt een app waarmee hij zijn data met betrekking tot aankoop en gebruik van medicatie kan beheren, kan chatten met zijn zorgverlener.”

Zorgverleners worden gek van alweer een nieuwe app.
“Eens. En dan moet die app ook nog eens aansluiten bij het HIS, ZIS of AIS. En ondertussen faxen apothekers en huisartsen iedere dag naar elkaar. Er is nog een lange weg te gaan.“

Hoe staat e-health er over vijf jaar voor?
“Rond 2022 telt ons land twee of drie zogenaamde control centers. In deze gespecialiseerde centra monitoren en analyseren professionals op afstand de data van de patiënt thuis of in het ziekenhuis. Bij afwijkende data van de patiënt en veelal voordat het te laat is wordt direct en preventief ingegrepen, bijvoorbeeld door de medicatie aan te passen. Deze zorg wordt betaald uit de basisfinanciering. Iedere patiënt die dat wil heeft op afstand een vertrouwenspersoon, die ondersteunt en adviseert bij het gebruik van nieuwe technologie en het toenemend aantal keuzes dat in de zorg ontstaat.”  ❦

Samen op weg
“Ik ben geen dokter of apotheker, maar wetenschapper en ondernemer in de zorg. Ik mis in de zorg het partnerschip. Samen met zorgverleners de inzet van nieuwe technologie ontwikkelen en implementeren. We denken nog steeds in domeinen. Nee, ik wil én kan niet op de stoel van de zorgverlener zitten. De apotheker en huisarts hebben een unieke relatie met de patiënt. Ik kan hen wel helpen om die relatie uit te bouwen met e-health zodat de patiënt zo veel mogelijk controle kan behouden en het comfort heeft van zorg in zijn eigen huis.”

Tekst: Niels van Haarlem
Fotografie: Frank Groeliken

 

 

Gerelateerde berichten

Auteur: redactie
Categorie: 2017
Tags: , , , ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *