Farmaceutische substitutie in Zeeuws-Vlaanderen staan alle neuzen dezelfde kant op.

farmaceutische-substitutieIn zorg valt Zeeuws-Vlaanderen onder de krimpregio’s. Geregeld is ZorgSaam (ziekenhuis, thuiszorg) in het nieuws. Maar GoedLeven, een van de negen proeftuinen van VWS, werkt sinds twee jaar aan het veilig stellen van toegankelijke en betaalbare zorg. Met succes: in farmaceutische substitutie staan alle neuzen dezelfde kant op.

“Binnen het programma ‘Geen verspilling’ van GoedLeven is het doelmatig voorschrijven een project waarmee snel de eerste successen zijn te boeken,” licht huisarts Yuri Samandar toe. Hij is gevestigd in Axel en is bestuurslid van de Medische Staf huisartsen en voorzitter van de Farmacie Werkgroep Goedleven. “Het is het eerste project dat geëffectueerd is in deze omvangrijke proeftuin waarin veel zorgverleners samenwerken.”

Zorg over de toekomst
Omvangrijk is het regioplan GoedLeven zeker. De gezondheidszorg in Zeeuws-Vlaanderen regio is voor de ruim 100.000 inwoners over het algemeen nog goed. Maar met een bevolkingsafname van circa 500 inwoners per jaar en een voorzien tekort aan circa 1.000 fulltime zorgprofessionals in 2020, moet er wel iets gebeuren. Vier organisaties vonden elkaar in hun zorg over de toekomst: de huisartsenorganisatie Nucleus Zorg, die ook huisartsenposten in Terneuzen en Oostburg exploiteert, de zorgverzekeraar CZ die marktleider in het gebied is, de organisatie ZorgSaam die voor het ziekenhuis in Terneuzen, de ambulancezorg, de thuiszorg, de verpleging en verzorging verantwoordelijk is en Klaverblad Zeeland-Zorgbelang, die de belangen van gebruikers van zorg- en dienstverlening en de mantelzorgers vertegenwoordigt. De drie Zeeuws-Vlaamse gemeenten Hulst, Terneuzen en Sluis participeren op enige afstand.

Wat wil GoedLeven bereiken?
De gezamenlijke missie luidt: GoedLeven realiseert betere zorg, behoud van beschikbaarheid en toegankelijkheid van zorg tegen lagere kosten voor de regio Zeeuws-Vlaanderen, door middel van een integrale populatiegebonden aanpak. Het betekent missie-gedreven aan een programma bouwen, met elkaar afstemmen, netwerken, verbinden, initiatieven van burgers ontlokken, en vooral randvoorwaarden regelen. Teneinde gezondheidswinst te behalen in 2020: in Zeeuws-Vlaanderen is dan de levensverwachting ten opzichte van een relevante vergelijkingsgroep gemiddeld hoger, in goed ervaren gezondheid, minder chronische ziekten, minder lichamelijke beperkingen en in goede geestelijke gezondheid teneinde de zelfredzaamheid te vergroten: in 2022 is die in Zeeuws-Vlaanderen beter dan het landelijk gemiddelde. Teneinde kostenbeheersing bereiken: jaarlijks minder snel dan het landelijke gemiddelde. Teneinde de toegankelijkheid van goede zorg te verzekeren: in 2022 enerzijds goede, toepasselijke basiszorg dichtbij en anderzijds bereikbare, kwalitatief hoogwaardige specialistische zorg.

De eerste fase
Een eerste project dat ‘door de schotten heen’ moet bijdragen aan deze mooie doelen, is geformuleerd als ‘minder verspilling en doelmatiger voorschrijven in de farmacie’. Het project wordt gefaseerd aangepakt. Yuri Samandar: “We zijn begonnen met het voorschrijven van goedkopere middelen met dezelfde werking; soms zelfs met een betere werking binnen groepen van vergelijkbare geneesmiddelen. Om precies te zijn gaat het in de eerste fase van dit project om Statines en A2blok + A2blok/diur, groepen die zijn geselecteerd op maximaal winstperspectief. Dit lijkt eenvoudiger dan het is. De wijziging kan alleen plaatsvinden met in achtneming van de kwaliteit: dus voorschrijven conform richtlijnen, in onderlinge afstemming tussen apothekers, huisartsen en specialisten, in consultatie met patiëntenorganisatie en waar mogelijk met een verbetering van de medicatieveiligheid. Dus juist ook samen met de patiënt kiezen van het beste medicijn.”

Generieke geneesmiddelen
Uiteraard werken de zorgverleners bij de substitutie nauw samen met de apothekers, die onder leiding van Christel Duerinckx zijn verenigd in de Coöperatie Zeeuws-Vlaamse Apothekers U.A. Deze apothekers en de huisartsen zijn al langer vertrouwd met generieke geneesmiddelen. Specialisten starten vaak een behandeling in de tweede lijn met kostbare of innovatieve merkgeneesmiddelen en dan is het voor huisartsen niet zo eenvoudig om deze medicatie om te zetten naar generieke middelen met dezelfde of zelfs een betere geneeskrachtige werking. “De hulp van de apothekers is hierbij onmisbaar,” weet Yuri Samandar. “Er is een formularium opgesteld met eerste en tweede keus middelen en vervolgens is het aan de huisartsen om de omzettingen te realiseren. Het gaat niet alleen om patiënten die net zijn behandeld door een specialist, ook in de herhaalmedicatie zijn andere middelen en methoden beschikbaar dan een paar jaar geleden. Een ander medicijn kan bijvoorbeeld zorgen voor minder bijwerkingen of kan beter gecombineerd worden met andere medicijnen die een patiënt gebruikt. De afspraak is dat we over  een patiënt die onder behandeling is van een specialist, altijd overleg plegen of omzetten mogelijk is. Dit project zorgt voor betere samenwerking en overleg tussen apothekers, huisartsen en specialisten.

Bijna iedereen doet mee
De afgelopen periode is vooral tijd besteed aan het creëren van draagvlak bij zowel huisartsen, specialisten als apothekers. Maar ook bij burgers, daarom is samen met Klaverblad Zeeland een aantrekkelijke patiëntenfolder ontwikkeld. “In het najaar van 2014 heb ik de Zeeuws-Vlaamse huisartsen tijdens de FTO-overleggen tekst en uitleg gegeven over de uitvoering van het project: hoe worden bestaande patiënten geselecteerd, is het zinnig en medisch verantwoord patiënten over te zetten op het nieuwe formularium en vooral hoe kan dit alles snel en efficiënt in de dagelijkse praktijk verlopen. Deze activiteiten hebben geleid tot een verrassend hoge respons van huisartsen: op een enkeling in Zeeuws-Vlaanderen na zijn de huisartsen akkoord met het delen van spiegelinformatie en doet men mee met het project. Een deel van de huisartsen heeft een van de controlemomenten aangegrepen om de omzetting met de patiënten door te nemen, andere huisartsen hebben een andere werkwijze door juist al hun patiënten binnen deze medicatiegroep actief op te roepen om de verandering door te nemen. Onder het motto ‘duur als het moet, goedkoop als het kan’ heb ik die extra inzet er graag voor over gehad.”

De tweede fase
“Bij succes met de eerste fase, waarin de komende maanden de besparingen zichtbaar gaan worden, schakelen we over op fase twee met het doelmatig voorschrijven van PPi’sBifosfonaten en Triptanen. Intussen verliezen we de integrale farmaceutische dienstverlening met polyfarmacie, medicatieveiligheid, therapietrouw niet uit het oog. “

“Door de goede samenwerking tussen de apothekers en de huisartsen wordt de farmacotherapie alleen maar intensiever. Wellicht kunnen we op termijn één medicatiedossier voor de eerste en de tweede lijn realiseren.”

Shared savings
Met zo’n 80 tot 90 procent van de patiënten die met Statines, A2blok + A2blok/diur in de eerste lijn wordt behandeld, kunnen de besparingen flink oplopen. De besparingen zullen na aftrek van eventuele kosten om het project mogelijk te maken, leiden tot ‘shared savings’. Over de besteding van deze gedeelde besparingen wordt op een later moment besloten. “We creëren zo budget om te investeren in nieuwe initiatieven van GoedLeven.” Wat dat betreft, werkt deze farmaceutische substitutie net als in andere proeftuinen in Nederland, zoals bij de Blauwe zorg rond Maastricht/Heuvellland en bij Anders Beter in de Westelijke Mijnstreek, waar ze ook spreken over een zinvolle invulling geven aan maatschappelijk verantwoord ondernemerschap.

Gezondheidscentrum in Axel
In 2009 voorzag de gedeputeerde van Heukelom in Zeeland op termijn grote problemen. Een krimpende regio, waarin de zorg onder druk zou komen te staan en problemen om zorgverleners naar het dunbevolkte Zeeland te halen. Axel werd uitgekozen om een proefproject te starten met een gezondheidscentrum. Half april jl. werd bekend dat de apotheek, de podotherapeut, de huisartsen, de fysiotherapeut en de gemeente hun handtekening hebben gezet om tot gunning van de bouw over te gaan. ZorgSaam heeft zich teruggetrokken omdat dit in zwaar weer zit. In het deel van de huisartsen zullen behalve praktijkverpleegkundigen ook een diëtist, psycholoog, logopedist en ergotherapeut werkzaam zijn. “De afgelopen jaren is steeds meer zorg van de 2e naar de 1e lijn overgeheveld, de huisarts is voor de chronische zorg al helemaal gewend om met verschillende partijen afspraken te maken en door samenwerking tot betere en effectievere zorg te komen. Juist in een krimpregio waarbij er door vergrijzing steeds meer zorgvraag komt, is die samenwerking onontbeerlijk,” aldus Yuri Samandar.

Gerelateerde berichten

  • Behandeling van doorbraakpijn is maatwerkBehandeling van doorbraakpijn is maatwerk Driekwart van de patiënten met kanker heeft last van doorbraakpijn, plotselinge felle pijn die dwars door de pijnmedicatie heen breekt. Toch valt er genoeg aan te doen. Vooral snelwerkende […]
  • Ruud Coolen van Brakel over het FTO en de farmacotherapeutische zorgRuud Coolen van Brakel over het FTO en de farmacotherapeutische zorg Zorgverzekeraars moeten zorgvuldig zijn om met kwaliteitsindicatoren zorgverleners af te rekenen op hun presteren. En het FTO is iets van huisarts en apotheek. De wijkverpleegkundige moet […]
  • Derde herziening van de NHG-Standaard COPDDerde herziening van de NHG-Standaard COPD Onlangs is de derde herziening van de NHG-Standaard COPD gepubliceerd. Daarin zijn een aantal belangrijke wijzigingen ten opzichte van de vorige versie uit 2007 opgenomen. Er is thans – […]
  • Borstkankerbehandeling anno 2017Borstkankerbehandeling anno 2017 Ongeveer 1 op de 8 vrouwen krijgt gedurende haar leven te maken met borstkanker, de meest voorkomende kankersoort bij Nederlandse vrouwen. Het aantal gevallen van invasieve borstkanker per […]
  • Herziening van de NHG-Standaard PsoriasisHerziening van de NHG-Standaard Psoriasis Sinds enige tijd ziet men psoriasis in zijn verschillende uitingsvormen als een auto-immuunziekte. Na niet altijd even duidelijke stimuli vindt men in de epidermis grote aantallen […]

Auteur: redactie
Categorie: E04
Tags: ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *