Geïntegreerde eerstelijns ketenzorg

SAL apotheken is sinds de oprichting in 1978 een groep van inhoudelijk zorggemotiveerde apothekers met idealistische veren. Dat imago heeft door de jaren heen stand gehouden, maar in aanpak is er inmiddels veel veranderd. De naam SAL staat al geruime tijd niet meer voor Stichting Apothekers in Loondienst, maar voor Samenwerking, Aandacht en Lage kosten. Daarnaast is SAL onlangs in Zorg Apotheek Nederland b.v. een joint venture aangegaan met 1e lijnsorganisatie Arts en Zorg.

“SAL is opgericht in een tijd dat het bij wet verboden was om als apotheker in een andere setting te werken dan in een eigen apotheek of in dienst van een eigenaar apotheker. Wij hadden mede als doelstelling om apothekers te detacheren, veelal bij Stichtingen Gezondheidscentra, ” aldus Peter Wognum, directeur van SAL. “Dat was al vrij snel niet meer nodig omdat de wet gewijzigd werd. SAL had in die periode intussen het eigendom verworven van meerdere apotheken. Na de wetswijziging dat het eigendom van apotheken helemaal werd vrijgegeven, is de term SAL gewijzigd in Stichting SAL Apotheken, groep voor Samenwerking, Aandacht en Lage kosten.”

Geïntegreerde eerstelijns ketenzorg

“Vijf jaar geleden zijn we gaan samenwerken met de 1e lijnsorganisatie Arts en Zorg. Zij bieden vanuit gezondheidscentra geïntegreerde zorg. In die centra zijn wij de farmacie gaan ontwikkelen. Dit nieuwe initiatief is destijds apart gepositioneerd. Verleden jaar hebben we besloten om die samenwerking voor alle apotheken om te zetten in een joint venture, genaamd Zorgapotheek Nederland b.v. (ZAN) met twee aandeelhouders, enerzijds de oude Stichting SAL Apotheken en anderzijds het bedrijf Arts en Zorg. Met de bewuste gezamenlijke doelstelling om de farmacie verder te ontwikkelen in de geïntegreerde eerstelijns ketenzorg. Arts en Zorg heeft afgelopen oktober de landelijke 1e lijns zorgaanbieder Zorgpunt overgenomen. Dit was een initiatief van ondermeer zorgverzekeraar Menzis.”

Farmacotherapeutische adviezen
De praktische inhoudelijke samenwerking tussen SAL apotheken en Arts en Zorg in de centra is vergelijkbaar met hoe die in veel reguliere gezondheidscentra is vormgegeven. Wognum: “Dat klopt, net als in veel andere gezondheidscentra weten zorgverleners elkaar goed te vinden en werken ze gezamenlijk aan goede afstemming en verdergaande (keten)zorgprotocolering. Wel zetten we ondermeer stevig in op een goede ICT-ondersteuning en data-analyse, om de kwaliteit inzichtelijk te maken en verbeteringen te kunnen onderbouwen. Dat doen we van meet af aan multidisciplinair en proberen we, vanuit patiëntenperspectief bekeken, het zorgproces zo effectief mogelijk te organiseren. Bij bijvoorbeeld het CVRM-programma (cardiovasculair risicomanagement) start de huisarts het proces met een risico-inschatting vanuit zijn  patiëntenpopulatie. In veel gevallen draait dit om patiënten die veel medicatie gebruiken. De apotheker voert voor deze  populatie een medicatieanalyse dan wel medicatiebeoordeling uit en geeft dit met adviezen terug aan de huisarts. De huisarts betrekt dit bij het opstellen van het individuele zorgplan. Hierdoor is bij de start van het zorgplan de inzet van medicatie en de farmaceutische zorgbegeleiding doelmatiger en efficiënter. Dat is een belangrijk winstpunt van een goede samenwerking.”

Contractering
Wognum ziet wel in dat er op het gebied van financiering nog veel te winnen valt. “Farmacie is nog steeds een eigen contracteringsdomein. Farmaceutische zorgactiviteiten worden niet meegenomen in de geïntegreerde 1e lijns zorgafspraken. Daar willen en werken we wel naar toe, maar in die contractering zit nog weinig vaart.  Het is praktisch heel handig om als apotheker in een gezondheidscentrum te werken, het werkt uitstekend om op bestuurlijk niveau met gezamenlijke visie en doelstellingen geïntegreerd te werken, maar voor de contracten met zorgverzekeraars heeft het tot op dit moment nog weinig betekend.” Wognum verwacht dat dit zeker gaat veranderen. “Het denken in keten DBC’s is bij huisartsen ook aan het evalueren. Want wil een huisarts echt weten waar het over gaat bij bijvoorbeeld Diabetes, COPD of cardiovasculair risicomanagement, dan zijn dat allemaal gebieden waar de farmacie een hele grote rol speelt. Daar ligt in mijn beleving het domein van de farmacie. Niet alleen in de verstrekking en medicatiebewaking, maar met name ook in de ondersteuning en begeleiding, gericht op verbetering van de therapietrouw en bevordering van zelfredzaamheid. In de geïntegreerde setting moet de apotheker laten zien dat hij meer kan,  meer doet en dat ook daadwerkelijk realiseert. Een verzekeraar is beducht om meer geld in de 1elijn of de farmacie te steken als hij niet een inschatting kan maken dat dat betere uitkomsten voor de zorg oplevert en hij die kosten op andere plekken (GGZ, ziekenhuis) terug kan verdienen. Dat is nu nog door vrijwel niemand aan te tonen,  maar in die richting moeten we wel met elkaar spreken. De recente rapporten van voorheen Minister Klink en het IMS tonen wel aan dat hier een wereld te winnen valt. Ook de initiatieven met populatiebekostiging in bijv. de regio Eindhoven proberen hier invulling aan te geven”.

Zorgaanbodplan
Wat doen SAL en Arts en Zorg om daar concreet invulling aan te geven? “De basis voor de extra gelden die je met zorgverzekeraars contracteert, is het zorgaanbodplan. Dat is bij apotheken misschien nog wat minder gebruikelijk, maar in gezondheidscentra is dat de standaard om de zogenaamde GEZ-module (geïntegreerde eerstelijns zorg) en keten DBC’s gecontracteerd te krijgen. Wij zijn volop bezig met een geïntegreerd zorgaanbodplan; daarin proberen we zo goed mogelijk aan te geven en te onderbouwen hoe de geïntegreerde zorgactiviteiten zijn opgebouwd met een aansluitende kostprijsanalyse waarin de farmacie nadrukkelijk ook wordt meegenomen.”

“Ik denk dat we met het netwerk van SAL en Arts en Zorg een toekomstbestendige organisatie hebben. Natuurlijk is er ook nog veel ruimte voor verbetering. We hebben een stevige ontwikkelambitie om de farmaceutische zorg in de gezondheidscentra inhoudelijk verder te integreren  en ook zoveel mogelijk gezamenlijke huisvesting te realiseren. Maar dat laatste is natuurlijk niet van de ene op de andere dag mogelijk. Het streven is in ieder geval om alle noodzakelijke disciplines functioneel bij elkaar te brengen.

Gerelateerde berichten

  • Zzorgapotheken een eigen rol in de ketenZzorgapotheken een eigen rol in de keten Met farmaceutische zorgprogramma’s voor CVRM en diabetes hebben de Innovatieve Zzorgapotheken een eigen rol in de keten. Dat is goed nieuws voor de kwaliteit van de zorg, maar ook voor de […]
  • Apotheker Annemiek Bakker: Van afvoerputje naar onmisbare schakelApotheker Annemiek Bakker: Van afvoerputje naar onmisbare schakel Van afvoerputje naar onmisbare schakel in de eerste en tweede lijn. Apotheker Annemiek Bakker heeft de poliklinische Scheperapotheek in Emmen omgebouwd tot een organisatie die zorg levert […]
  • Ziekenhuisapotheker & Poliklinisch apothekerZiekenhuisapotheker & Poliklinisch apotheker In deze rubriek belichten we de diversiteit van het apothekersvak. Deze editie schetsen we twee rollen. Jan Derks, directeur van Derks & Derks B.V. en adviseur in human talent vertelt […]
  • _DSC06522Meer kwaliteit, patiëntveiligheid en efficiency Meer mogelijkheden voor samenwerking en medicatiebewaking, dus betere zorg voor de patiënt. Dat was het uitgangspunt van de huisartsen en de apotheek in Heino bij de herinrichting van hun […]
  • _Hong_KongGeurige haven Dit is het negenentwintigste artikel in de reeks ‘over de grens’. Oftewel een vogelvlucht over hoe de farmaceutische zorg in het buitenland is geregeld. In deze editie Hongkong. Op 1 […]

Auteur: redactie
Categorie: Samenwerking