Hennie Henrichs (Teva Nederland): “Gelukkig hebben we de ruimte om lokaal te handelen”

Hennie HenrichsIN HET VIZIER | Teva in Haarlem, sinds 1998 een onderdeel van Teva Pharmaceuticals Industries, is redelijk uniek in ons land in die zin dat het bedrijf nog steeds een R&D-afdeling heeft in Nederland. Het krijgt de ruimte om in te spelen op veranderingen in de farmaceutische zorgverlening, op het gebied van personalized medicine bijvoorbeeld.

Teva Nederland is zowel in de ziekenhuizen als in de retail actief met zelfzorggeneesmiddelen en receptgeneesmiddelen. “In Nederland zijn wij marktleider”, zegt Bob Beekman, verantwoordelijk voor sales en marketing, zowel in de retailmarkt als in de ziekenhuizen – gemeten naar volume. “ Als je naar de verkoopwaarde kijkt, dan staan wij niet bovenaan. Dat verschil wordt verklaard door de dure geneesmiddelen ten opzichte van het laag geprijsde generiek.”

Behalve zelfzorg- en receptgeneesmiddelen ontwikkelt Teva ook spécialitées. “Dat maakt ons een hybride bedrijf”, zegt algemeen directeur Hennie Henrichs. “We verzorgen ook via Duplex-registratie industriële leveringen. We zijn echt in alle segmenten vertegenwoordigd en we hebben alles hier in Haarlem onder één dak, dat maakt ons redelijk uniek: productie, research and development en verkoop en marketing. Het is niet te vergelijken met toen ik hier 29 jaar geleden begon. Toen had je hier een fabriek en een commerciële organisatie en alles wat we hier deden was voor de Nederlandse markt. Nu is de R&D vooral gericht op het buitenland en ontwikkelen we producten voor de behandeling van kanker. Een gevolg natuurlijk van het feit dat we sinds 1998 een onderdeel vormen van Teva Pharmaceutical Industries, een beursgenoteerde farmaceutische onderneming die wereldwijd opereert. De productie vindt nu ook plaats over de hele wereld.”

Inleveren en terugkrijgen
Onderdeel zijn van een groter geheel betekent dat je wat inlevert en ook wat terugkrijgt, stelt Henrichs. Hij vertelt: “We hebben ooit een afdeling opgericht die zich bezighield met het in-licenseren van medicijnen. Dat netwerk wordt enorm veel groter als je onderdeel van een wereldwijd bedrijf bent. R&D wordt nu globaal georkestreerd, het is financieel niet te doen om overal alle apparatuur beschikbaar te hebben voor specifieke ontwikkelingen. Een verschil tussen vroeger en nu is natuurlijk wel dat je vroeger redelijk gemakkelijk lokaal een generiek dossier kon ontwikkelen. Dat kan nu niet meer, maar door schaalgrootte hebben we nu wel toegang tot 96 procent van alle geneesmiddelen die uit patent komen. Ook kunnen we nu veel meer doen op het gebied van innovatie dan mogelijk was toen we nog een klein lokaal bedrijf waren.”

Wat moet je als bedrijf in ruil daarvoor inleveren? “Als lokale partij konden we zelf bepalen wat we wilden”, zegt Henrichs, “nu lopen besluitvormingsprocessen vanzelfsprekend anders. De juridische afdeling en de financiën zijn mondiaal georganiseerd. Maar sales en marketing zijn nog wel degelijk lokaal georganiseerd. Niet één markt in Europa is hetzelfde: vergoeding, prijsstelling, tender of vrije markt, artsen- of apothekersmarkt, noem maar op. Dat krijg je Amerikanen niet uitgelegd. Toen we werden overgenomen hebben we echt de mythe moeten ontzenuwen dat Europa één markt zou zijn. Gelukkig heeft ons dat wel de ruimte gegeven om lokaal te handelen, dat zit ook in ons DNA.”

“75 % van alle geneesmiddelen wordt geleverd voor € 2,29 per 30 tabletten. De overige 25 % kost gemiddeld € 60 per 30 tabletten. De discussie is dus wel doorgeslagen.”

Die ruimte neemt Teva ook. Als voorbeeld hiervan noemt Henrichs het contact dat een aantal jaar geleden is ontstaan met een bedrijf dat Teva benaderde met de vraag of het wilde onderzoeken of een bestaand middel tegen kanker ook toepasbaar kon zijn voor de behandeling van bepaalde darmziekten. Henrichs: “We hebben toen een registratiedossier ontwikkeld samen met een partner, met als basis de ervaringen van professor Chris Mulder van VUmc in het klinische veld. Hierdoor hebben wij nu een voorwaardelijke toelating tot de lokale markt gekregen. Ik ben ervan overtuigd dat heel veel grote farmaceutische bedrijven een dergelijke aanpak nooit hadden goedgekeurd. Maar juist omdat wij een hybride bedrijf zijn staat ook onderzoek naar drug rediscovery hoog op onze agenda.”

Beekman beschrijft een ander voorbeeld van een lokale ontwikkeling: “De patiënt kan overtollige medicatie terugbrengen naar de apotheek, maar die is daar niet altijd blij mee omdat hij vaak zelf opdraait voor de kosten van verwerking. Daarom hebben we de teva retourbox voor de apotheek ontwikkeld, waarin patiënten naast overtollige medicijnen ook hun gebruikte, lege blisters kunnen deponeren. Die blisters bevatten een of meerdere lagen aluminium en wij zijn bezig met afvalverwerker ReNewi om te kijken of het aluminium gerecycled kan worden. Er loopt nu een pilot met de teva retourbox in twintig apotheken om te onderzoeken of patiënten dat ook een goed idee vinden. Zo’n ontwikkeling delen wij als best practice met de andere landen en dat doen de andere vestigingen ook. Zo versterken we elkaar.”

Groei door acquisitie
Toen Pharmachemie (het huidige Teva in Haarlem) in 1998 zelf werd gekocht, was het al jaren op het overnamepad. Henrichs: “Op dat moment, in 1998, was onze omzet 150 miljoen gulden en die van Teva anderhalf miljard dollar. Nu is het 23 miljard dollar en de groei kwam primair door acquisities. Actavis was vorig jaar de meest recente grote acquisitie. Maar uit oogpunt van mededinging zit er een grens aan wat je kunt kopen. In de toekomst zal verdere groei dus meer moeten komen uit productontwikkeling. Die ontwikkeling zit vooral in onze spécialité afdeling, waarvoor de R&D dus hier in Haarlem plaatsvindt. Toen we werden overgenomen kwam een discussie op gang over wat maken we waar. Besloten werd toen onze tabletproductie in Hongarije te concentreren. Dat vergroot je efficiency en het leidde ertoe dat we ons hier in Haarlem konden focussen op specifieke middelen, bijvoorbeeld voor de behandeling van kanker. Iets waarvoor we goed samenwerken met de universiteiten in ons land.”

Gevraagd naar de belangrijkste concurrenten op dit gebied zegt Beekman: “Voor oncolytica is de belangrijkste Accord uit India. Maar ook Sun en Fresenius zijn concurrenten. Voor de generieke middelen die we aan de ziekenhuizen leveren zijn Sandoz, Mylan en Aurobindo concurrenten die net als wij breed in generiek zitten. Veel andere concurrenten zitten met een beperkt aantal middelen in de generieke hoek, een gevolg van het preferentiebeleid in ons land.”

Over wat er aan ontwikkelingen in de pijplijn zit willen Henrichs en Beekman minder uitgesproken zijn. Henrichs: “Vooral op het gebied van migraine verwachten we binnen niet al te lange tijd met meerdere producten te komen waarvan we grote verwachtingen hebben. Verder zal een aantal middelen de komende tijd uit patent komen, maar die zullen niet meer leiden tot de generieken zoals we die de afgelopen 25 jaar hebben gezien. In de nieuwe generatie geneesmiddelen spelen nano-partikels een rol en dan is echt geen sprake meer van klassiek generiek. We zullen op bijna alle vlakken met nieuwe middelen komen, maar die zullen dus anders zijn dan de patentgeneesmiddelen waarvan ze zijn afgeleid. Die nieuwe middelen zullen wel een lagere prijsstelling kennen, maar niet meer de prijsdaling van 95 tot 98 procent die na het uit patent gaan van een merkgeneesmiddel lange tijd gemeengoed is geweest. Verder willen we inspelen op de trend van personalized medicine, waarbij je niet meer vanuit de standaard kunt werken voor al je patiënten maar veel meer moet kijken naar wat een individuele patiënt nodig heeft om een goed leven te kunnen leiden. Een koppeling van medicijnen en inhalatietechnieken zal hierin bijvoorbeeld een rol gaan spelen en daar werken we nu aan.”

Discussie
Blijft Nederland ondanks de hevig woedende discussie over dure geneesmiddelen een interessante markt voor een wereldwijd opererend farmaceutisch bedrijf? “Ik weet niet of wij het meest voor de hand liggende bedrijf zijn om een rol te spelen in deze discussie”, zegt Henrichs, “maar ik wil er wel graag iets over kwijt. De Europese overheden hebben de prijsstelling lang aan de markt overgelaten en de daarop opererende bedrijven moeten winst maken. Nu de overheid zich ermee gaat bemoeien wordt het een lastige discussie. Ze moet de ontwikkeling en productie dan zelf ter hand nemen – wat ernstig veel geld kost – of het toch weer aan die markt overlaten. Hoe dan ook, wij zijn er niet het bedrijf naar om te zeggen dat we Nederland de rug toe zullen keren. Maar we zorgen wel dat wereldwijd tweehonderd miljoen mensen per dag op tijd hun geneesmiddelen krijgen, er moet dus een balans zijn tussen de kosten van die middelen en de kwaliteit van leven die ze mensen geven. Waar je in die discussie nooit iemand over hoort is dat 75 procent van alle geneesmiddelen wordt geleverd voor 2,29 euro per dertig tabletten. De overige 25 procent kost gemiddeld zestig euro per dertig tabletten. De discussie is dus wel doorgeslagen.”

Kerncijfers:
Wereldwijde omzet: $ 21 miljard
Winst: $ 2 miljard
Aantal landen actief: 100
Aantal moleculen: 1.800
Marktpositie wereldwijd: de grootste leverancier van generieke medicijnen, in de top vijftien van grootste farmaceutische bedrijven
Marktpositie Nederland: marktleider

 

Tekst: Frank van Wijck
Dit artikel verscheen eerder in FarmaMagazine december 2017

 

 

Gerelateerde berichten

  • Cannabisolie een optie?Cannabisolie een optie? Gesterkt door positieve ervaringen met het pijnstillend effect van cannabisolie in mijn nabije omgeving, vertrek ik op vrijdagochtend richting Rosmalen. Apotheek SMA is een […]
  • De apotheker is een superheldDe apotheker is een superheld Apothekers zijn superhelden. Onherkenbare superhelden. Het wordt dan ook tijd dat de medicijnspecialist en zorgverlener zijn of haar masker afdoet, stelt Nitika Chouhan, de nieuwe […]
  • Nieuwe richtlijn Pijn bij Kanker nog onvoldoende bekendNieuwe richtlijn Pijn bij Kanker nog onvoldoende bekend Nog steeds weten veel zorgverleners niet goed om te gaan met pijn bij patiënten met kanker. Vooral doorbraakpijn wordt in het algemeen slecht gemeten en behandeld. De nieuwe richtlijn Pijn […]
  • Ron van Schaik: Samenwerking bepaalt succes van farmacogeneticaRon van Schaik: Samenwerking bepaalt succes van farmacogenetica Met medicatie afgestemd op het persoonlijke DNA-profiel zijn er minder bijwerkingen, is de therapie effectiever, zijn de patiënten tevreden en de zorgkosten uiteindelijk lager. Het succes […]
  • Drijfveren: Normaal is het begin van het eindeDrijfveren: Normaal is het begin van het einde Zomer 2017. Ik heb een afspraak bij DocMorris; de grootste postorderapotheek van Europa. Met gemengde gevoelens, dat wel. Is dit het voorland voor al die hardwerkende apothekers die ik de […]

Auteur: redactie
Categorie: 2017
Tags: , , ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *