Geneeskunde met een beetje geneeskunst

De Reeshof is een nieuwbouwwijk ten westen van Tilburg waar in de jaren 80 de eerste woningen verschenen. Inmiddels wonen er 45.000 inwoners. Aan de rand van deze wijk is Huisartsenpraktijk Koolhoven gevestigd. Hier is Jan Smulders huisarts en praktijkhouder van een praktijk met ruim 6000 patiënten: “Ons motto is dat de patiënt centraal staat. Bij alles wat we doen. Onze praktijk moet een warme, vriendelijke plek zijn waar bezoekers zich gehoord en gezien voelen. Ik weet dat sommige collega’s mij zien als een man met een mening, doortastend en vooral vooruitstrevend. Maar het een hoeft het ander natuurlijk niet uit te sluiten.”

Jan Smulders (56) werkt inmiddels 20 jaar als huisarts. Hij studeerde in 1998 af aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij is gehuwd en vader van vier kinderen. Jan: “Voetballen is altijd mijn passie geweest, mijn droom. Ik kon redelijk voetvallen maar niet goed genoeg om prof te worden. Dus als jij me vraagt of ik altijd huisarts wilde worden? Na profvoetballer zeker!”

Wat vind je mooi aan het vak van huisarts?
“Zeker in zo’n wijk als deze zie je patiënten opgroeien en ik groei mee. Kinderen waar je op kraamvisite bent geweest, worden volwassen. Samen maak je leuke, maar ook minder leuk dingen mee. Ik ken mijn patiënten en kom bij ze thuis. Ik mag vaak alles weten en ken veel diepe geheimen. Dat blijft boeien want iedereen is anders. Iedereen maakt andere keuzes, heeft een andere invulling van het leven, kent andere zorgen. En ik maakt het allemaal mee. Dat is prachtig.”

Neem je je werk mee naar huis?
“Doordat je zoveel mensen spreekt en zoveel verhalen hoort, kun je onmogelijk alles meenemen.
Maar eerlijk is eerlijk, ik kan me niet voor alles afsluiten. Dat wil ik ook niet. Als het nodig is, geef ik mijn 06 nummer en kunnen patiënten me ‘s nachts bellen. Ik ben een open persoon en vertel ook over mezelf. Veel patiënten weten hoe het met mijn kinderen gaat en ze informeren daar ook regelmatig naar. Als huisarts kun je kiezen voor betrokkenheid met distantie, maar je kunt ook kiezen voor betrokkenheid met een stukje nabijheid. Ik kies voor het laatste en merk dat mijn band met de patiënten daardoor hecht is. Maar ik begrijp mijn collega’s die hier niet voor kiezen ook goed.”

Hoe kijk je terug op de afgelopen 20 jaar met de wijsheid van nu?
“Toen ik net begon, was ík de dokter. Ik had de opleiding gedaan, ík had de kennis en ík zei tegen patiënten wat er moest gebeuren. Daar was ik vrij rechtlijnig in en waarschijnlijk soms onuitstaanbaar. Ik ben er wel achter gekomen dat het zo niet werkt. Ik ga meer op de stoel van de patiënt zitten en probeer me in te leven in zijn beleving. ‘Shared decision making’ vind ik een hele mooie ontwikkeling. En natuurlijk moet je beslissingen nemen maar het heeft geen enkele zin als degene tegenover je zit denk: ‘het zal allemaal wel’. Je moet patiënten betrekken en meenemen in jouw overwegingen, keuzes en behandeling. Anders werkt het niet.”

Jij een mening, maar patiënten ook…
“Zeker. Dat heb ik ook zien veranderen. Patiënten zijn mondiger en zoeken veel op bij dokter Google. Dat is prima, hoewel ze niet altijd realiseren wat de bron van de informatie is. Lijkt me wel essentieel. Verder vind ik internet geen probleem. Dat mensen daar zoeken, betekent ook dat ze met hun gezondheid bezig zijn en erover nadenken.”

Welk advies is je altijd bijgebleven?
“Het advies van een van mijn opleiders in Nijmegen. Toen ik nog jong en redelijk onstuimig was, irriteerde ik me wel eens aan het gedrag van patiënten. Toen zei hij eens tegen mij: ‘zet die irritatie eens om in interesse. Waarom irriteer jij je zo? Zegt dat iets over de patiënt of over jou?’ Dat advies is altijd bijgebleven.”

Als huisartsen in het nieuws komen, gaat het vaak over overbelasting. Klopt dat?
“Absoluut, ook al zijn verschillende partijen met wisselend succes bezig om deze druk te verlagen en de administratieve last te verminderen. De verzamelwoede van feiten en data is ongekend. Alles moet ingevoerd, afgerekend en vastgelegd worden. Overal zijn protocollen voor. En zoals gezegd, ik ben een redelijk eigenwijze man en hou me er niet altijd aan. Daar heb ik dan goede redenen voor. Jonge huisartsen worden opgeleid met protocollen en standaarden. Daar is op zich niks mis mee maar je moet wel weten hoe je ermee omgaat. Richtlijnen zijn nooit star en altijd flexibel. Het vak van huisarts is een vak met onzekerheden. Natuurlijk beschikken we over theoretische kennis. Dat is een basale voorwaarde maar het is niet onze belangrijkste competentie. Wij werken met onze ogen, oren en handen. We kunnen onderzoeken aanvragen maar onze belangrijkste instrumenten zijn: intuïtie, ervaring, gevoel en doorvragen. Wat is de hulpvraag van een patiënt. En wat zit er mogelijk achter die vraag? Ik neem patiënten serieus, denk en leef met ze mee. Zo probeer ik niet alleen geneeskunde te beoefenen maar ook een beetje geneeskunst.”


Tekst en fotografie:
Cai Vosbeek

In ‘Drijfveren’ spreken we met apothekers en huisartsen over hun vak, ambities en keuzes die ze dagelijks maken. Oftewel: ‘Wat bezielt uw collega?’ In deze editie spreken we met Jan Smulders, huisarts bij Huisartsenpraktijk Koolhoven in Tilburg.

Dit artikel verscheen eerder in FarmaMagazine maart 2018.

 

 

Gerelateerde berichten

  • Samen verantwoordelijk  voor receptSamen verantwoordelijk voor recept Huisartsen en apothekers beseffen onvoldoende elkaars meerwaarde. Farmacotherapie kan alleen succesvol zijn als huisarts en apotheker actief samenwerken. “Want huisarts en apotheker zijn […]
  • Drijfveren: De doelen van DidemDrijfveren: De doelen van Didem ‘Niet meer wachten in de apotheek’, zo valt te lezen op de website van Apotheek Prinsenland. Je moet een zekere vorm van zelfvertrouwen en moed hebben, wil je zo’n bewering openbaar maken. […]
  • Zonder wrijving geen glansZonder wrijving geen glans Apothekers saai? Praat eens met Paul Harder en je bent zo van dit vooroordeel verlost. Paul is eigenaar van zeven Regenboogapotheken en noemt zich de Don Quichot van de lage landen. […]
  • Samen aan tafel bij de zorgverzekeraarSamen aan tafel bij de zorgverzekeraar Apothekers en huisartsen in Zuid-Oost Brabant werken niet alleen nauw samen in farmacotherapie, ze zitten ook samen aan tafel met zorgverzekeraars. Want perfecte zorg met medicijnen […]
  • Drijfveren: Het voordeel van klein, aldus GrootDrijfveren: Het voordeel van klein, aldus Groot Midden in de Tilburgse wijk Groeseind-Hoefstraat, tegenover de kerk en de viskraam, is huisartsenpraktijk Groot gevestigd. Groeseind is van oudsher een arbeiderswijk gebouwd rondom de […]

Auteur: redactie
Categorie: 2018
Tags: , , ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *