Innovatie: Skypen met de patiënt

FarmaMagazine-SpreekkamerOnlineDe zorg verandert onder invloed van technologische ontwikkelingen. In een reeks artikelen laat FarmaMagazine zien met welke innovaties de farmaceutische zorg te maken krijgt. Maar worden we er ook beter van? En de zorg goedkoper? Deze keer: spreekuur op afstand.

Voor een spreekuur hoeft de patiënt niet langer de deur uit. Een webcam is voldoende om een videogesprek met de zorgverlener te houden. Dat scheelt patiënt en zorgverlener tijd.  En de zorg geld. Als het aan Spreekkamer Online ligt zit de apotheker straks achter zijn computer een medicatiereview af te nemen bij de patiënt thuis.“Goedemorgen mevrouw Kerstens. Hier is uw apotheker voor het videoconsult. Zoals afgesproken nemen we samen via de webcam uw medicatie door. Dat scheelt u een bezoek aan de apotheek. Kunt u een beetje dichter bij de webcam komen?  Dan zie ik u beter. Dank u wel. Hoe gaat het met de medicatie die wij vorige week bij u hebben bezorgd?”

Dit scenario zou in de toekomst zo maar eens werkelijkheid kunnen worden. Apothekers die via de webcam met patiënten praten, medicatie doornemen en een reviews afnemen. Een consult op afstand dus. Technisch is het allang geen rocket science meer om online face to face met elkaar te talken. Met dank ook aan Skype dat de weg heeft geëffend voor tal van toepassingen. Communiceren met behulp van de webcam is inmiddels gemeengoed. We Skypen immers de hele wereld over. Oma van 80 camt met kleinkind in Australië. En wie een persoonlijk gesprek wil met de hypotheekadviseur van de bank hoeft tegenwoordig de deur niet meer uit. Even inloggen en u heeft vanaf uw eigen bank een gesprek met de medewerker van de financiële bank. Waarbij beide gesprekspartners elkaar vol in beeld hebben. Het enige wat nodig is, is een computer of tablet, camera en een internetverbinding.

Consult op afstand
Ook de gezondheidszorg ontdekt langzaam maar zeker de mogelijkheden van consulten op afstand. Vooral voor patiënten die voor vervolgafspraken bij de zorgprofessional komen en waar geen lichamelijk onderzoek nodig is zou het systeem geschikt kunnen zijn. Volgens cijfers van het CBS uit 2013 bezoekt bijna 38% van de Nederlandse bevolking jaarlijks de medisch specialist. En eenmaal in contact volgen daarna nog eens bijna zes vervolgafspraken, veelal herhaalconsulten waarbij geen lichamelijk onderzoek nodig is. Bijna 72% van onze bevolking komt bij de huisarts. Niet een keer maar gemiddeld ook bijna zes keer per jaar.
Spreekkamer Online
Een van de aanbieders van systemen voor een spreekuur op afstand is Karina Tiekstra. Zij is initiatiefnemer en directeur van Spreekkameronline.nl.  Dit is een laagdrempelig online videosysteem dat sinds een jaar op de markt is.

Zij ziet mogelijkheden voor consults op afstand. “Patiënten hebben behoefte aan een dergelijk systeem. Volgens een onderzoek van het Radboudumc in Nijmegen willen 1 op de 5 patiënten graag gebruik maken van online videoconsulten met hun arts. Ons land telt ongeveer 5 miljoen chronisch zieken. Patiënten die komen bij huisartsen, bedrijfsartsen, medisch  specialisten, maar ook bij apothekers. Het gaat daarbij om duizenden herhaalconsulten waarbij geen lichamelijk onderzoek plaatsvindt. Zowel artsen als patiënten ervaren deze consulten bij de zorgverlener vaak als inefficiënt en belastend.

Wij bieden zowel patiënt als zorgprofessional een goed alternatief. Als 20 procent van de consulten niet meer in de spreekkamer van huisarts en specialist maar via een online videoverbinding gebeurt dan levert dat een jaarlijkse besparing op van vier miljoen bezoeken aan de huisarts of medisch specialist, zo heb ik berekend.”

Aan de knoppen
Spreekkamer Online gaat daarbij uit van lage digitale vaardigheden van de patiënt. Een computer met webcam en een internetverbinding, meer is er niet nodig. Software installeren hoeft niet. De deelnemers hoeven alleen op een knop te drukken en patiënt en zorgverlener kunnen met het consult beginnen. De patiënt kan het gesprek voeren vanuit huis, op het werk of waar dan ook.
De zorgverlener zit aan de knoppen bij Spreekkamer Online. Het systeem kan zo gekoppeld worden aan de agenda’s van het HIS of het AIS. Uitnodigen van de patiënt voor een digitaal gesprek gaat dan ook automatisch, vertelt Tiekstra. “De patiënt krijgt een automatische mail met daarin de bevestiging voor de afspraak. Op de dag van het videogesprek krijgt de patiënt nogmaals een mail met een link naar het videogesprek. Klikt de patiënt op de afgesproken tijd op die link dan komt hij in een digitale wachtkamer. Als de zorgverlener dan inlogt  wordt hij rechtstreeks met de patiënt verbonden.”

Tijd en kwaliteit
De voordelen van het gebruik van spreekuur op afstand zijn duidelijk: het levert patiënt en zorgverlener tijd op. “Patiënten hoeven niet meer de deur uit. Bovendien duren consulten achter het scherm gemiddeld 20 procent korter. Dat is ook tijdwinst voor de zorgverlener.”

Communiceren via de webcam levert ook meer kwaliteit op in vergelijking met een telefoongesprek. Een verpleegkundige kan met een videogesprek met de patiënt eenvoudiger instructies geven dan bij een telefoongesprek. Een arts ziet nu ook de non-verbale communicatie van de patiënt: heeft deze patiënt echt zoveel pijn? En het bijstellen van medicatie bij een patiënt met epileptische aanvallen doe je liever als je de patiënt ook in beeld hebt.

65 gebruikers
Inmiddels heeft Spreekkamer Online 65 actieve gebruikers. Die zijn verdeeld over verschillende zorgprofessionals, al ligt de focus op medisch specialisten. Het gebruik varieert van 1 consult per week tot 1 per maand. De deelnemers betalen een licentiebedrag per maand voor gebruik van het systeem. De hoogte is afhankelijk van het aantal gebruikers van een organisatie. Waarom stapt de zorg niet massaal over op zorg op afstand? Volgens Tiekstra heeft dat alles te maken met het ontbreken van urgentie. “Het is nu vooral de patiënt die voordeel ervaart bij het gebruik van Spreekkamer Online. De zorgverlener ziet nog onvoldoende voordeel. Het is ook niet eenvoudig om een goede business case te maken: wanneer is het financieel interessant om over te stappen naar consults op afstand? Bovendien hebben niet alle computers een webcam. Tot slot is het implementeren van viedeoconsults niet iets dat van vandaag op morgen is geregeld: het hele team, van assistent tot specialist moet erbij betrokken zijn.”

Zorgverzekeraars
Toch zien de tekenen er gunstig uit voor consults op afstand. Het ministerie van VWS hamert erop dat patiënten langer thuis moeten blijven wonen. Met zorg op afstand is het mogelijk contact met de chronische patiënt te houden terwijl die thuis blijft. Sinds kort vergoeden zorgverzekeraars al specialisten en huisartsen die spreekuren op afstand gebruiken. Maar Tiekstra erkent dat er amper zorgverzekeraars zijn die deze dienst meenemen in hun inkoopproces. En zij is niet bekend met zorgverzekeraars als die willen inkopen bij apothekers.

Openbare apotheek
Toch is het systeem ook in gebruik bij apothekenorganisaties. Apotheek Zorg, onderdeel van de Mosadex Groep, heeft Spreekkamer Online in gebruik genomen. “Diabetesverpleegkundigen hoeven daar dankzij spreekkameronline minder vaak naar de patiënt. Via de videoverbinding kan de diabetesverpleegkundige laten zien hoe je die glucosemeter wel goed gebruikt.”

Tiekstra ziet volop mogelijkheden om consults op afstand in de openbare apotheek in te voeren. “Denk aan de eerste uitgifte, maar ook om het geven van instructies of het afnemen van een medicatie review. De instructie kan bij de patiënt thuis plaatsvinden zonder dat de apotheker de deur uit moet, op het moment dat het de apotheker schikt. Zo krijgt hij meer regie over zijn drukke agenda. Bovendien krijgt de apotheker ervaring met online dienstverlening. Maar ja, eerst moet er een bewezen business model voor spreekuren op afstand komen”

Tekst: Niels van Haarlem

 

Gerelateerde berichten

  • Zorgplatform OZOverbindzorg: Kennis delen, met de patiënt aan de knoppenZorgplatform OZOverbindzorg: Kennis delen, met de patiënt aan de knoppen In oktober 2014 wonnen de Apothekers van Salland in de gemeente Raalte de KNMP Zorginnovatieprijs met het online zorgplatform OZOverbindzorg. “We krijgen nu vragen via de mail die je op […]
  • Drijfveren: De kracht van OssDrijfveren: De kracht van Oss In ‘Drijfveren’ spreken we met verschillende apothekers in Nederland. Van het kleinste dorp in het land: ‘t Woudt met maar 38 bewoners tot de grootste stad Amsterdam met ruim 800.000 […]
  • Hoogleraar Jack van der Veen: “Farma mist visie op logistiek”Hoogleraar Jack van der Veen: “Farma mist visie op logistiek” De zorg in ons land moet goedkoper en beter. Met geïntegreerde ketenlogistiek zijn besparingen tot 15 procent haalbaar. Maar dan moet de farmaceutische zorg wel een duidelijke visie hebben […]
  • Online reviews;  hoe ga je ermee om?Online reviews; hoe ga je ermee om? De apotheker staat met zijn zaak vaak al tussen stuntende retailers die met prijsacties en bijzondere producten de consument trachten te verleiden. Nu wordt zijn zorgbedrijf door de […]
  • ASKA: Ook in 2015 blijft het onrustigASKA: Ook in 2015 blijft het onrustig 2015, een belangrijk jaar voor de farmacie en de openbare apotheek, zo voorspelt Arvid Manneke, voorzitter van BG Pharma. De verschraling in de apotheek zal doorgaan nu zorgverzekeraars […]

Auteur: redactie
Categorie: Actueel
Tags: , , , , ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *