Zorgplatform OZOverbindzorg: Kennis delen, met de patiënt aan de knoppen

FarmaMagazine_De_patient_aan_de_knoppenIn oktober 2014 wonnen de Apothekers van Salland in de gemeente Raalte de KNMP Zorginnovatieprijs met het online zorgplatform OZOverbindzorg. “We krijgen nu vragen via de mail die je op een geschikt moment beantwoordt, we weten wie de mantelzorgers van kwetsbare ouderen zijn, wie thuiszorg levert en met welke problemen een cliënt worstelt.”

Apotheker Dirk Jan Seckel van de Service Apotheek Raalte is een enthousiast pleitbezorger van het door de huisartsen geïnitieerde online zorgplatform. Daarin participeren inmiddels alle zorgverleners rond ouderen en hulpbehoevenden, maar ook de gemeente Raalte en specialisten uit de twee naburige ziekenhuizen. Met een relatief simpele tool, onafhankelijk van de bekende IT-systemen, wordt de verbinding tussen alle zorgverleners rondom de patiënt gelegd. Zo is de communicatie effectief geregeld en ontstaat een virtueel verzorgingshuis voor ouderen en hulpbehoevenden die thuis kunnen blijven wonen.

Veilig medicijngebruik
Het initiatief is door de KNMP is een perspectief gezet. “Het kabinet wil dat ouderen steeds langer thuis blijven wonen. Voor veilige zorg, dichtbij huis is het van cruciaal belang dat huisartsen, wijkverpleegkundigen, apothekers en andere eerstelijns zorgaanbieders nauw samenwerken. Dat gebeurt in Raalte bij het virtuele verzorgingshuis waarin ouderen, mantelzorgers en zorgaanbieders met elkaar en laagdrempelig communiceren.” Volgens de persverklaring bij de prijsuitreiking bevordert dit een veilig medicijngebruik door senioren: “De apothekers ontvangen de prijs voor hun bijdrage aan het zorgplatform.”

De communicatie ontbreekt
Samen met Cindy Hobert, die Ozoverbindzorg leidt, somt Dirk Jan Seckel een paar voorbeelden op waarmee zorgverleners dagelijks worden geconfronteerd. Een vrouw die op de dagbesteding als heel vrolijk bekend staat, maar in haar medicatielijst staan diverse antidepressiva. De verzorgende aan huis die moeite heeft om een vrouw aantrekkelijk aan te kleden, terwijl haar dochter als mantelzorgster er niet van op de hoogte is. De huisarts die niet weet welke thuiszorgorganisatie hij moet bellen voor zijn patiënt en een zorgverlener die niet over een actueel medicatie-overzicht kan beschikken. Het zijn voorbeelden waarin de communicatie wordt gemist om de zorg effectief en efficiënt in te richten. Dat geldt in sterke mate bij steeds langer thuis wonende ouderen: als iedere zorgverlener vanuit zijn eigen IT-systeem blijft denken en werken, is communiceren en samenwerken moeilijk. Dan is echte multidisciplinaire samenwerking vanuit een netwerk met een zorgleefplan waarin de patiënt centraal staat, nog ver weg.

Naar een virtueel verzorgingshuis
Een simpele en effectieve oplossing komt nu uit Luttenberg. Het knusse ‘bejaardenhuis’ Maria-oord in het Sallandse heuveldorp kon niet mee in de nieuwe eisen die aan intramurale zorg voor ouderen worden gesteld. De ruimtes waren niet geschikt voor de ‘zwaardere zorgpakketten’ met verpleeghuisindicatie. De laatste zestien bewoners zijn inmiddels naar Raalte verhuisd. Maria-oord bood in het dorp zekerheid voor de oude dag, moest dan nu iedereen die op leeftijd kwam en zorg nodig had, de weg naar Raalte volgen? Er kwam dagopvang in het gerestaureerde dorpshuis en er ontstond voor Nederland een geheel nieuw initiatief: een virtueel verzorgingshuis, een netwerk voor zorgverleners, mantelzorgers, familie en instanties rond de oudere of hulpbehoevende: OZOverbindzorg.

Regelen van de communicatie in het netwerk
Huisarts Ger van der Vlies uit Luttenbrug, zijn praktijkmanager Cindy Hobert en adviseur Frits Lauterbach namen het initiatief en betrokken het verzorgingshuis, andere huisartsen, het Plaatselijk Belang, zorgverlener Carinova, Zorggroep Raalte en zorgverzekeraar Achmea bij het plan. Al snel hebben ook de apothekers, paramadici, specialisten en de ziekenhuizen in de regio zich bij OZOverbindzorg aangesloten. Cindy Hobert, die nu de organisatie leidt, merkt op dat efficiënter en goedkoper organiseren van ouderenzorg in het vizier stond. “Hoe meer je aan preventie doet, hoe meer je kunt besparen op eerste- en tweedelijns zorg. Mantelzorgers worden door OZOverbindzorg beter ondersteund en ouderen kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. We zijn geen nieuwe zorgverlener maar regelen de communicatie in het netwerk rond de cliënt.”

Sociaal Medisch Netwerk
Ruim twee jaar later is een tool gebouwd die onafhankelijk werkt van de ICT-systemen van bestaande leveranciers van HIS’en AIS’en etc. “De cliënt of zijn mantelzorger is de eigenaar en die bepaalt wie meedoet in het Sociaal Medisch Netwerk,” legt Cindy Hobert uit. “De cliënt kan herhaalmedicatie bij de apotheek bestellen, meetwaarden zoals de glucose dagcurve of de gegevens uit het cvrm-systeem doorgeven aan de huisarts of de specialist en heeft inbreng en inzicht in het dossier. Hiernaast heeft elke gebruiker een duidelijke rol, verantwoordelijkheid en taak in de begeleiding en de zorg. Uiteraard is dat in het begin wennen voor de zorgverleners. De eerste regel is: niet meer bellen, maar een berichtje sturen, dat is een prima manier om belangrijke informatie actief te delen. Als zorgverlener sta je dan niet in de wacht bij een collega en later ben je niet meer uren bezig om nog mensen te bereiken: na het bericht is het werk gedaan.”

In de praktijk
In OZOverbindzorg krijgt elke zorgvrager een eigen pagina op een internet website waarop zijn zorgplan wordt weergegeven en bijgehouden. In een zorgplan staat welke verzorging, behandeling en verpleging iemand nodig heeft en er wordt in aangegeven hoe en wanneer die zorg wordt gegeven en door wie. Om een goed zorgplan op te stellen komt een team van zorgverleners bij de zorgvrager thuis op bezoek voor gezamenlijk overleg. Daarbij kan ook een mantelzorger aanwezig zijn. De zorgvrager zelf neemt, eventueel met zijn mantelzorger, de beslissingen over zijn eigen zorg. De pagina op de internetwebsite is en blijft van de zorgvrager zelf. Het zorgplan wordt regelmatig gezamenlijk geëvalueerd en zo nodig aangepast.

Gegevens zijn beveiligd
“Alle apotheken in de gemeente Raalte zijn aangesloten op OZO,” vertelt Dirk Jan Seckel. “Dat is belangrijk want ouderen hebben vaak een complex medicijngebruik. Via OZO kan de apotheker eenvoudig en snel kleine vragen beantwoorden of op onzekerheden rond de medicatie reageren. Zo nodig gaat het antwoord in kopie naar andere betrokkenen voor wie de informatie van belang is. Op die manier stimuleren apothekers een veilig medicijngebruik.”
Het gebruik van de website is eenvoudig: als iemand kan e-mailen, internetbankieren of bestellen via internet dan kan hij dit ook. De website zorgt ervoor dat iedereen de informatie krijgt die bij zijn taken hoort. De gegevens op de website zijn beveiligd: zorgverleners en mantelzorgers zien alleen de gegevens die bij hun taken horen. De zorgvrager zelf en vaak een mantelzorger kunnen alle gegevens inzien. De coördinator is verantwoordelijk voor het reilen en zeilen binnen het netwerk. Hij legt vast wie wat doet en let erop of alles naar behoren loopt. Hij is ook het eerste aanspreekpunt voor de cliënt en de mantelzorger.

Schaalvergroting?
De aanvankelijk scepsis die vooral bij huisartsen leefde, is omgeslagen in enthousiasme, melden Cindy Hobert en Dirk Jan Seckel. “Het is echt teamspirit rondom de cliënt geworden.” Mensen die met het project in aanmerking komen, vragen zich af hoe het kan dat deze simpele en effectieve tool nog niet op grote schaal wordt toegepast. “Dat heeft alles te maken met de begeleiding bij de introductie. Naar onze smaak zou het een algemene voorziening van een gemeente moeten zijn die in dit vangnet rond kwetsbare mensen voorziet. Het vraagt veel tijd om aan alle zorgverleners in een gebied waarin OZOverbindzorg wordt geïntroduceerd, het project goed uit te leggen en te trainen in het gebruik. Wij profiteren van de financiering door de zorgverzekeraar, de gemeente Raalte en de provincie Overijssel. Voorts zijn we afgelopen zomer bij ZonMw binnen het doorbraakproject ‘De zorg ontzorgd met ICT’ als een van de vier ICT-oplossingen die zelfredzaamheid van ouderen en of hun zorgverleners vergroten, gekozen om de opschaling naar vijf gemeenten te gaan realiseren.”

Om de tafel
Apotheker Dirk Jan Seckel voegt eraan toe: “Je moet met de huisarts of de praktijkondersteuner, de wijkverpleegkundige en de apotheker om tafel gaan zitten om een nieuwe OZOverbinding op te tuigen. Daarin zit veel werk, maar dat betaalt zich dubbel en dwars terug als de communicatie goed is ingericht.” Krijgt dan ook het medicatiedossier een plaats in OZOverbindzorg? “Daarmee zijn we inderdaad bezig. Dat vereist echter een extra beveiliging, zeg maar een type toegang zoals je nodig hebt voor internet bankieren.”

Tekst: Kees Kommer

 

 

Gerelateerde berichten

  • Innovatie: Skypen met de patiëntInnovatie: Skypen met de patiënt De zorg verandert onder invloed van technologische ontwikkelingen. In een reeks artikelen laat FarmaMagazine zien met welke innovaties de farmaceutische zorg te maken krijgt. Maar worden […]
  • De apotheker is een superheldDe apotheker is een superheld Apothekers zijn superhelden. Onherkenbare superhelden. Het wordt dan ook tijd dat de medicijnspecialist en zorgverlener zijn of haar masker afdoet, stelt Nitika Chouhan, de nieuwe […]
  • De apotheek van de toekomstDe apotheek van de toekomst Eindhovense apotheken scheiden logistiek van zorg - Een aantal apotheken van SGE transformeert naar ‘Medipunten’. Eindhovenaren kunnen daar eerder aangevraagde medicatie ophalen en met een […]
  • Communicatie is de essentie van goede zorgCommunicatie is de essentie van goede zorg Bart Vincken, poliklinisch apotheker OLVG, locatie West is een vloeiend spreker. Hij praat in volzinnen met hoorbare komma’s, punten en dubbele punten. Geen adempauzes, geen stiltes of […]
  • Samenwerking: Apothekers stimuleren huisartsenSamenwerking: Apothekers stimuleren huisartsen In de wereld van de Blauwe zorg draagt ook de farmacie een steentje bij aan een betere gezondheid, betere kwaliteit van zorg en lagere kosten, de zgn. triple aim. Fred Claessens, eigenaar […]

Auteur: redactie
Categorie: E09
Tags: , ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *