Kijksluiter bevordert therapietrouw

KijksluiterEind dit jaar gaat kijksluiter.nl in de lucht. Met ruim duizend animatiefilmpjes over gebruik en bijwerkingen van geneesmiddelen, biedt de site begrijpelijke en laagdrempelige patiëntenvoorlichting. “We willen dat dit een maatschappelijk product wordt.”

“Welkom bij Kijksluiter. Kijksluiter bespreekt voor u de meest belangrijke zaken over uw medicijn. Zodat u weet wat u moet doen, wat u kunt verwachten en waar u op moet letten.” Het zijn de eerste woorden die je te horen krijgt als je inlogt op kijksluiter.nl, de tool voor apothekers, apothekersassistenten en patiënten die eind dit jaar op de Nederlandse markt verschijnt. Op kijksluiter.nl staan ruim duizend animatiefilmpjes die de patiënt informatie geven over de hem voorgeschreven medicatie. Elk filmpje bestaat uit een consultgesprek tussen apotheker of apothekersassistent en patiënt. De apotheker legt daarin uit waar het medicijn voor dient en hoe de patiënt dat het beste kan gebruiken.

De geneesmiddelenvoorlichting loopt behoorlijk achter in het digitale tijdperk, vertelt Afke de Jong, mede-initiatiefnemer van Zorganimaties, het bedrijf dat kijksluiter.nl heeft ontwikkeld. “Alles staat op schrift, in lange ingewikkelde lappen tekst. En dat terwijl 30 – 50 procent van de Nederlanders beperkt gezondheidsvaardig is. Dat betekent dat ze niet in staat zijn om medische informatie te lezen, te begrijpen en er adequaat naar te handelen.”

Vooral bijsluiters worden daarom slecht gelezen én begrepen, vervolgt De Jong. “Er staat teveel informatie in. Daar komt bij dat bijsluiters meer doeleinden dienen dan alleen patiëntenvoorlichting. De informatie moet juridisch dekkend zijn, er staat informatie in voor de voorschrijver, en het moet ook voor alle indicaties, toedieningsvormen en doseringen van toepassing zijn. Bovendien staan alle gerapporteerde bijwerkingen beschreven. De bijsluiterinformatie streeft naar compleetheid. Het primaire doel gaat daarmee verloren: goede en begrijpelijke voorlichting voor de patiënt.”

Verlies in gezondheidswinst
En dat terwijl 30 – 40 procent van de geneesmiddelen in Nederland niet of niet goed wordt ingenomen. “Dat is verspilling van geld, maar ook verlies in gezondheidswinst. Daarnaast kunnen er complicaties en bijwerkingen optreden door verkeerd medicijngebruik. Ook dat brengt gezondheidsschade én zorgkosten met zich mee.” Iedereen is op zoek naar de Heilige Graal in geneesmiddelengebruik: hoe bevorderen we de therapietrouw van patiënten? De Jong: “Dé oplossing is nog niet gevonden, maar goede voorlichting is wel de eerste stap. Vanuit dat oogpunt zijn we met Kijksluiter begonnen.”  De animatievideo’s van Kijksluiter zijn gebaseerd op informatie uit de bijsluiters. “Het verschil is dat Kijksluiter slechts één doel heeft: patiëntenvoorlichting. Dat doen we door uit alle informatie een selectie te maken die voor de patiënt relevant is. We vervangen de bijsluiter niet, we ondersteunen het.” De Kijksluiter animaties zijn gepersonaliseerd naar geslacht, leeftijd, taal en indicatie. “Er zijn filmpjes specifiek voor mannen, vrouwen, jong, oud, en naar indicaties. Sommige medicijnen worden namelijk voorgeschreven voor meerdere indicaties. Stel dat je een middel gebruikt dat kan worden voorgeschreven als antidepressivum en pijnstiller. Dan heeft het weinig zin om je te laten voorlichten over gevoelens van neerslachtigheid en depressiviteit. Je wilt dan gewoon weten: dit is een geneesmiddel dat uw pijn verlicht.”

Kracht van herhaling

De ruim duizend video’s waarmee Kijksluiter de markt opgaat, dekken 95 procent van de eerste uitgiften van de apotheek. “Een aantal medicijnen vormt de bulk van de geneesmiddelenmarkt in Nederland. Denk aan bloeddrukverlagers, cholesterolverlagers, antibiotica. Wij zijn begonnen met deze meest voorgeschreven geneesmiddelen. Bij lancering kunnen we 95 procent dekking garanderen.” Dat de video’s zo’n groot percentage van de eerste uitgiften dekken, is des te meer belangrijk, omdat apothekers gemiddeld slechts drie tot vier minuten hebben voor hun patiëntenvoorlichting bij de eerste uitgifte. “In die tijd kun je weinig uitleggen. Bij de tweede of herhaalde uitgifte, is de tijd nog korter, slechts 1 á 2 minuten per interactie.” Dat is geen verwijt aan de apotheker of hun assistenten, benadrukt De Jong. “Ze hebben gewoon niet meer tijd. Daar komt bij dat de patiënt niet altijd geïnteresseerd is in de voorlichting, omdat de kosten ervan ten laste komen van het eigen risico. Dat kost geld. En het is ook niet altijd prettig om aan de balie informatie te krijgen over jouw persoonlijke situatie, terwijl er zeven wachtenden achter je staan. Je voelt je dan meer op je gemak als je de informatie thuis nog eens rustig kunt bekijken en beluisteren, eventueel samen met je partner of een ander familielid. Dat is ook de kracht van herhaling van Kijksluiter. Je kunt de informatie net zo vaak bekijken als je zelf wilt.”

Draagvlak
Vóór de introductie van Kijksluiter, deden de initiatiefnemers een rondje langs de maatschappelijke velden. Zoals bij het ministerie van VWS, het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG), de Consumentenbond, Patiëntenfederatie Nederland en andere betrokken maatschappelijke instanties. “We wilden weten of er draagvlak voor ons idee zou zijn. Dat bleek ruimschoots het geval. Ook omdat dit soort voorlichtingsfilmpjes nog niet bestaan. Er zijn wel voorlichtingsfilmpjes van farmaceutische bedrijven, maar die gaan over één specifiek geneesmiddel. Daarnaast zijn er algemene instructiefilmpjes, bijvoorbeeld over hoe je inhalatiemedicatie moet gebruiken of een injectie moet zetten. Dat zijn echter algemene gebruiksinstructies over geneesmiddelen, geen voorlichtingsinformatie over specifieke producten.” Eind dit jaar gaat kijksluiter.nl de lucht in. De ruim duizend animatiefilmpjes zijn dan beschikbaar voor patiënten. “Apothekers die zich erop abonneren, kunnen het als service aanbieden aan hun klanten. Die kunnen er dan onbeperkt gebruik van maken. Als je inlogt, worden de filmpjes getoond in een portaal van de eigen apotheek. Zo is het duidelijk dat het een service is van de eigen apotheek.”

Kijksluiterpunten
Voor De Jong is dit pas het begin. “Kijksluiter biedt allerlei vormen van interactie met de gebruiker. Patiënten kunnen vragen stellen, hun mening geven en een kennistest doen. Ze testen daarmee hun kennis van het geneesmiddel. Later volgen nog meer functionaliteiten om de therapietrouw verder te ondersteunen. En voor het eind van het jaar is kijksluiter.nl ook beschikbaar in het Engels, Turks en Arabisch.”
Data over het gebruik van kijksluiter, en ook de vragen en feedback van patiënten worden verzameld in een aparte database. “We gaan daarmee onderzoek doen, samen met het Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (NIVEL) en de Universiteit van Utrecht. We willen weten of patiënten de informatie begrijpen, én wat ze ermee doen. En of Kijksluiter dus bijdraagt aan ons maatschappelijke doel: therapietrouw bevorderen.”

Tekst: Michel van Dijk | Illustraties: Kijksluiter

 

 

Gerelateerde berichten

  • Marcel Kooij: Even bellen verhoogt therapietrouwMarcel Kooij: Even bellen verhoogt therapietrouw Bellen met de patiënt verhoogt de therapietrouw. Dat leidt tot het voorkómen van ziekenhuisopnames en bij bepaalde medicatie ook tot lager ziekteverzuim. Zo zorgen apothekers indirect dat […]
  • De therapietrouw verbetert gemiddeld met een factor 2De therapietrouw verbetert gemiddeld met een factor 2 Uit welk land de patiënt ook komt, therapietrouw is hij niet. Dat bleek uit onderzoek van WHO (World Health Organisation). Van Amerika tot Uganda, van Rusland tot Nederland: de helft van […]
  • Samenhang therapietrouw en kosteneffectiviteitSamenhang therapietrouw en kosteneffectiviteit Als patiënten geneesmiddelen volgens voorschrift innemen, levert dat veel gezondheidswinst op tegen relatief lage kosten. Dit blijkt uit onderzoek van het RIVM naar de samenhang tussen […]
  • Pil zoekt trouwPil zoekt trouw De eerste lijn krijgt een steeds prominentere positie in de gezondheidszorg. Huisartsen en apothekers moeten intensiever samenwerken om de kwaliteit van de zorg hoog te houden. Deze […]
  • Paul Hagedoorn: Er gaat nog steeds veel te veel mis…Paul Hagedoorn: Er gaat nog steeds veel te veel mis… Meer dan zeventig procent van de patiënten gebruikt hun inhalatie-medicatie verkeerd. Betere instructies, meer scholing en gebruik van evidence based protocollen kunnen die situatie […]

Auteur: redactie
Categorie: 2016
Tags: , ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *