Marleen Barth: Ons politiek zwaargewicht

Marleen-Barth-005Minister Schippers van VWS wil voor 1 mei 2014 nieuwe afspraken hebben gemaakt met zorgverzekeraars, apothekers en patiënten over het inkoopbeleid. “Daarin moet meer aandacht komen voor kwaliteit van zorg”, zo stelt Marleen Barth, de eerste niet-apotheker in het bestuur van de KNMP. “Zorgverzekeraars moeten ook willen betalen voor de tijd die apothekers steken in het opzetten van samenwerkingsverbanden.

Een politiek zwaargewicht beloofde apotheker Rik van der Meer tijdens zijn verkiezingstoer om voorzitter te worden van de KNMP. En na zijn uitverkiezing tot nieuwe eerste man bij de beroepsvereniging van apothekers kwam hij met Marleen Barth op de proppen. Een ervaren journalist, lobbyist en politicus van de PvdA. Zo is zij fractievoorzitter van de PvdA in de Eerste Kamer. Maar nu is zij vooral vicevoorzitter van het apothekersbolwerk. Daarmee werd zij in december vorig jaar benoemd als de eerste niet-apotheker in het hoogste orgaan van de KNMP. Van der Meer heeft deze belofte in ieder geval ingelost. Het is nu aan Marleen Barth zelf om de hoge verwachtingen ook waar te maken.

U loopt nu zes maanden mee. Wat is u opgevallen?
“Apothekers hebben het financieel moeilijk. Hier en daar vallen ontslagen. Daarnaast hebben apothekers het gevoel dat hun toegevoegde waarde als zorgverlener onder druk staat. De overheid ziet dat er nog wat financiële winst is te behalen met geneesmiddelen die uit patent gaan. Daar is ook niets mis mee. Maar velen zien dat de grens van de bezuinigingen bij apothekers wel is bereikt. De rek is eruit. Tijdens onze gesprekken gaat het nu ook over de positie van de apotheker als zorgverlener. Dan heb ik het over de openbare en de ziekenhuisapotheker. Er ligt een ambitieuze agenda waarin plaats is voor de apotheker. Daar word ik blij van.”

Waarom gaat het u nu lukken om de apotheker een onmisbare plaats te geven in de zorg?
“Wat er in het verleden wel en niet is gedaan, daar ga ik me niet tegen afzetten. Ik zie mogelijkheden om de rol van de apotheker als zorgverlener uit te bouwen. In de curatieve zorg worden steeds meer meerjarenafspraken gemaakt. De eerste en nulde lijn worden steeds belangrijker. Er komen dus veel zorgtaken op apothekers af. Daarnaast is staatssecretaris Van Rijn bezig met de grootste hervorming in de zorg. Hij wil 3 miljard besparen door mensen uit de instelling naar huis te brengen. Dat betekent heel veel meer werk voor de eerste lijn. De overheid heeft al een akkoord gesloten met de huisartsen. Men is zich bewust dat huisartsen de veranderingen in de zorg niet alleen aankunnen. Openbare apothekers, maar ook de thuiszorg, gaan een belangrijke rol spelen in die transitie. De KNMP zit nu aan tafel tijdens het overleg met het ministerie om te praten over al deze veranderingen.”

We zijn al blij dat we worden uitgenodigd voor een gesprek?
“Wanneer apothekers bereid zijn om afspraken te maken over meer jaren dan is de staatssecretaris ook blij. Dat we aan tafel zitten en meepraten, dat is een begin en een erkenning van de functie van de apotheker als zorgverlener. De echte grote verandering in de zorg  moet nog beginnen. Apothekers kunnen deze grote verschuiving in de zorg succesvol maken. Veel apothekers zijn al een onmisbaar onderdeel van de zorg rondom de patiënt. Die patiënt ziet echt geen verschil tussen de eerste of de tweede lijn. Die wil gewoon goede zorg. Een interventie door de apotheker kan opname van de patiënt voorkomen. Dat is zorgwinst en geld besparen ineen. Wat apothekers al doen is een goed verborgen klompje goud.”

Ondertussen is 2014 weer een verloren jaar.
“2014 is nog een moeilijk jaar. De verkenners Rinnooy Kan en Reibestein kwamen in het voorjaar 2013 met hun aanbevelingen om het inkoopproces te verbeteren. Op dat moment waren zorgverzekeraars al bezig met het vaststellen van hun kaders voor inkopen van zorg in 2014. Dan verander je dat proces niet meer. Bovendien was het aangekondigde overleg met Minister Schippers en zorgverzekeraars uitgesteld: ze had andere prioriteiten. 2014 kwam dus te vroeg. Schippers wil nu voor 1 mei 2014 nieuwe afspraken hebben over het  inkoopbeleid van de zorgverzekeraars. In het inkoopbeleid kan er dan meer aandacht komen voor kwaliteit van zorg.”

Dus in 2015 kopen zorgverzekeraars wel meer zorg in?
“Niet noodzakelijk meer, wel anders. Op drie punten verwacht ik veranderingen bij het inkopen van de zorg voor 2015. Op de eerste plaats wordt andere zorg ingekocht. Meer ruimte voor medicatiereviews, labwaarden en het verbeteren van therapietrouw. Zo kunnen we aantonen dat de apotheker de kwaliteit van zorg verbetert en dat we voor een besparing in de zorgkosten zorgen. Daarnaast moeten zorgverzekeraars het apothekers mogelijk maken om beter te gaan samenwerken met collega zorgverleners. Invulling geven aan een goede samenwerking tussen openbaar apothekers, specialisten, huisartsen of ziekenhuisapothekers kost tijd. En tijd kost geld. Tot slot hebben apothekers de dure plicht zichtbaar te maken wat ze doen. Transparantie, verantwoording afleggen over de zorg die je verleent. Het lijstje dat je moet invullen voor zorgverzekeraars, daar kan je geen bezwaar tegen hebben. Apothekers moeten verantwoording willen afleggen over hoe zij publieke middelen inzetten.”

Werkt u wel voor de apotheker?
“Voor de apotheker die op zijn of haar beurt voor de patiënt werkt. Ik heb niet de indruk dat zorgverzekeraars anders met apothekers omgaan dan met andere zorgverleners. Er zal altijd een gezonde spanning zijn tussen zorgverzekeraar die het geld beheren en zorgverleners. Wel moet er onderling respect zijn. Dat is nu niet altijd en overal het geval. Het is een van mijn taken om het wederzijds respect te verbeteren. Als bestuurder sla ik graag bruggen.”

De vicevoorzitter is voorzichtig in haar uitspraken. Ze weegt haar woorden. Verwacht van haar ook geen grote uitspraken. Marleen Barth wil ook niet te vaak op de voorgrond treden. Zij is de netwerker die contacten onderhoudt met het ministerie, zorgverzekeraars en andere stakeholders. De onzichtbare smeerolie tussen de KNMP en de beslissers in de zorg. Veel interviews zal ze niet geven, zo stelt ze. Rik van der Meer is immers het gezicht van de apothekers, de verenigingsman en de man die de politieke contacten moet onderhouden. Marleen Barth zal zelf niet actief lobbyen in de politiek. Ze is immers ook fractievoorzitter van de PvdA-fractie in de Eerste Kamer. ”Wel zal ik Rik hierin adviseren.”

Wanneer bent u succesvol?
“Ik ben aangesteld voor een periode van drie jaar. Daarna eventueel herkiesbaar. Of ik na drie jaar blijf, dat bepalen de leden. Apothekers mogen mij beoordelen op de verbetering van de relatie met zorgverzekeraars, de onderlinge samenwerking tussen apothekers en de samenwerking met andere zorgverleners. Of we dan gezamenlijk om de patiënt zijn gaan staan, er erkenning is gekomen voor de toegevoegde waarde van de apotheker, maar ook of de transparantie op alle fronten is toegenomen. Dat wil ik tussen nu en zes jaar bereiken.”

Tot slot: Wat verandert er bij het bureau van de KNMP?
“Daar ga ik niet over. De directie van de KNMP is verantwoordelijk voor het bureau. Hoeveel mensen het bureau nodig heeft en welke dingen gedaan worden, dat is aan het bureau. De leden oefenen daar invloed op uit en ook hebben de leden de begroting van de KNMP goedgekeurd. Binnen een vereniging is er altijd de roep of het wat minder kan bij een verenigingsbureau. Die roep was er ook in mijn tijd als voorzitter van de GGZ. Toen we aangaven met welke taken we dan zouden stoppen gaven de leden aan dat we dat niet moesten doen. Zulke keuzes zijn altijd lastiger dan ze lijken.”

Marleen Barth
Marleen Barth (49 jaar) is sinds december 2013 vicevoorzitter van de KNMP. De voormalig journaliste van dagblad Trouw zat vier jaar namens de PvdA in de Tweede Kamer. Op dit moment is ze voorzitter van de PvdA-fractie van de Eerste Kamer. Tot vorig jaar was zij voorzitter van GGZ Nederland.

Zorg en inkoop
“Scheiding tussen zorg en inkoop? Nee, daar ben ik geen voorstander van. Die combinatie van zorg en inkoop is de kracht van de apotheek. Het kan natuurlijk zijn dat bepaalde apothekers zelf die scheiding invoeren. Maar ik zie te veel voordelen zitten in dat unieke contactmoment met de patiënt.”

Tekst: Niels van HaarlemFotografie: Frank Groeliken

Gerelateerde berichten

  • Gerben Klein Nulent, KNMP: “Zorgverzekeraars moeten investeren.”Gerben Klein Nulent, KNMP: “Zorgverzekeraars moeten investeren.” Farmaceutische zorg uit het eigen risico, een nieuwe tariefstructuur met elementen van een abonnementshonorarium en een einde aan de budgetpolissen van zorgverzekeraars. En voor apothekers […]
  • VVD en PvdA: De politiek spreekt zich uitVVD en PvdA: De politiek spreekt zich uit Welk beeld hebben de politieke partijen van de openbare farmacie in Nederland? FarmaMagazine zet in een aantal edities steeds twee partijen en hun visies naast elkaar. In deze editie de […]
  • Martin Favié van de Bogin: We hebben lef nodig!Martin Favié van de Bogin: We hebben lef nodig! 2014 is nu al een verloren jaar. Zorgverzekeraars gaan door met het huidige systeem voor betaling van farmaceutische zorg en werken onvoldoende aan een nieuw systeem. Aldus Martin Favié, […]
  • Prijzen van geneesmiddelen hoog houden?Prijzen van geneesmiddelen hoog houden? In een onderzoek van de ACM wordt geconcludeerd dat fabrikanten van chemische merkgeneesmiddelen de toetreding en het gebruik van goedkopere generieke middelen hebben belemmerd. Wat vindt […]
  • Artikel 13 en marktmachtArtikel 13 en marktmacht De apotheekbalie fungeert in toenemende mate als loket van de zorgverzekeraar. Terwijl het gesprek daar juist over veilig gebruik van geneesmiddelen moet gaan, zo constateert VELO in een […]

Auteur: redactie
Categorie: E02
Tags: , , , ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *