May the road rise to meet you…

Ierland, groen eiland in Europa, omringd door de Atlantische oceaan. Het werd door de Romeinen Hibernia genoemd wat ‘het land van de eeuwige winter’ betekent.

Een benaming die wat mij betreft in schril contrast staat tot de warmte en hartelijkheid van haar inwoners. Inwoners die tijdens de Ierse diaspora overal over de wereld zijn verspreid. Het gevolg hiervan is dat de 5 miljoen Ieren die nu in Ierland wonen slechts een klein deel zijn van het totaal aantal mensen van Ierse afkomst: 85 miljoen. We spreken met een van de ‘blijvers’: Darragh O’Loughlin, apotheker aan de Ierse westkust.

Darragh O’Loughlin (40) is eigenaar van een apotheek in Tuam, een klein stadje ten noorden van Galway. Hij heeft drie apothekers in dienst en vijf medewerkers. Hij is eveneens president of the Irish Pharmacy Union, beroeps- en brancheorganisatie voor apothekers. Zij behartigen de belangen van openbare apothekers in Ierland. Vergelijkbaar met het Nederlandse KNMP.
Darragh over de financiering van de gezondheidszorg in Ierland: “Ongeveer 35-40% van de bevolking heeft recht op gratis gezondheidszorg en medicijnen volgens de General Medical Services scheme (GMS). Het GMS biedt gezondheids- en sociale diensten aan iedereen van jong tot oud. Mensen die onder het GMS vallen, betalen niet voor een bezoek aan de huisarts of ziekenhuis en slechts een zeer kleine bijdrage voor geneesmiddelen op recept. Van de overheid krijgen de apothekers een vergoeding van gemiddeld € 4 per recept. De rest van de bevolking moet zelf betalen voor een bezoek aan de huisarts (gemiddeld € 40) en voor een consult bij een medisch specialist (€ 150). Deze patiënten betalen ook voor hun geneesmiddelen op recept met een maximum van € 132 per maand. De regering betaalt het resterende bedrag aan de apotheker.”

Ierland werd tussen 1995 en 2007 een Celtic Tiger genoemd. Wat waren de gevolgen voor apothekers tijdens deze jaren van voorspoed?
Darragh: “Toen de economie sterk groeide en krediet overvloedig voorhanden was, deden apothekers goede zaken De overheid hield zich zonder problemen aan de bepalingen die vastgelegd waren in contracten en ze betaalden de overeengekomen tarieven voor recepten. Apothekers die met pensioen wilden, verkochten hun bedrijf voor een goede prijs en banken leenden gemakkelijk geld aan jongere apothekers die een apotheek wilden kopen. Nu is alles anders. De regering heeft een wet aangenomen waardoor ze steeds lagere vergoedingen betalen aan apothekers. Sommige apotheken zitten nu in zware financiële problemen. Banken hebben geen geld, zodat apothekers geen krediet meer krijgen. De lonen voor apothekers zijn in sommige gevallen met 40 tot 50% gedaald. In de huidige recessie is het aantal ketens groter geworden. De twee grootste ketens zijn DocMorris|Unicare (eigendom van Celesio GmBH) en Boots; beide bedrijven groeien snel. Een gemende markt met ketens en gezonde onafhankelijke apothekers is goed voor het publiek. Maar tegelijkertijd is iedereen gebaad bij evenwicht. Ik zou het niet graag zien dat de ketens groeien tot het punt waarbij er voor onafhankelijke apothekers geen plek meer is. Er moet plaats zijn voor beide zodat patiënten kunnen kiezen.”

Hoe komen de prijzen van geneesmiddelen tot stand en welke plek nemen generieke middelen in?
“De prijs van geneesmiddelen in Ierland is het resultaat van overleg tussen de overheid en de fabrikanten. Apothekers kopen de geneesmiddelen tegen de overeengekomen prijs van de groothandel. Sommige geneesmiddelen worden gekocht via parallelle importeurs. The Irish Pharmacy Union vertegenwoordigt apotheken in gesprekken met de regering en onderhandelt bij contractbesprekingen namens apothekersorganisaties. De minister voor volksgezondheid heeft de beslissende stem bij het vaststellen van honoraria en vergoedingen. Generieke geneesmiddelen kunnen rechtstreeks bij de fabrikanten worden gekocht waarbij de apotheker de mogelijkheid heeft om te onderhandelen. Het gebruik van generieke geneesmiddelen is in Ierland overigens nog steeds vrij laag maar het groeit snel. In 2012 zal er een nieuwe wet worden aangenomen inzake generieke substitutie waarbij voorgeschreven duurdere merkgeneesmiddelen worden vervangen door goedkopere generieke geneesmiddelen, vergelijkbaar met wat er is gebeurd in andere landen zoals Noorwegen, Zweden en Finland. En volgens mij bij jullie ook? De regering verwacht met deze wet vele miljoenen te besparen. Volgens sommige ramingen zullen deze besparingen oplopen tot 100 miljoen euro. Apothekers daarentegen vrezen dat deze nieuwe wet hen over de rand van het faillissement zal duwen. Temeer omdat de vergoedingen aan apothekers sinds 2009 al met ruim 40% zijn gedaald.”
Hmmm, u klinkt niet erg hoopvol. Hoe kijkt u naar de toekomst?
Lacht: “Nou, het is gelukkig niet alleen maar kommer en kwel. In Ierland vinden ook positieve ontwikkelingen plaats. Zo konden apothekers het afgelopen jaar voor het eerst noodanticonceptie zonder recept verstrekken en werden we in de gelegenheid gesteld om zelf influenzavaccinaties te beheren. Ik denk persoonlijk dat het beroep van apotheker alleen kan overleven als we onszelf steeds opnieuw uitvinden en niet bang zijn om meer verantwoordelijkheid te nemen. Als apotheker vind ik dat we veilige, toegankelijke en kostenbesparende gezondheidsdiensten moeten ontwikkelen. Hiermee kunnen wij de toegevoegde waarde van apothekers garanderen voor de toekomst.
Zo pleiten we in Ierland voor de structurele ‘geneesmiddelen-reviews’, cardiovasculaire- en diabetesscreening, ondersteuning bij stoppen met roken en afvallen. Op deze manier leveren we een bijdrage aan de volksgezondheid, helpen we de effecten van behandelingen te optimaliseren en daarmee de kosten van gezondheidszorg te reduceren. Maar we mogen nooit uit het oog verliezen wat onze kerncompetentie is: de veilige en tijdige verstrekking van geneesmiddelen op recept. Dit blijft de centrale rol die we in de gezondheidszorg spelen en het is de basis voor alles wat wij doen of willen doen.”

Gerelateerde berichten

Auteur: redactie
Categorie: Opinie