Onderzoek BENU naar Nederlandse apotheek

Tolhuisen webDe Nederlandse apothekers leveren hoogwaardige zorg, vanuit efficiënte apotheken tegen lage kosten, zo laat Europees onderzoek van BENU zien. “In Europa zijn we koploper in efficiency en kostenbeheersing. Nu moeten we de meerwaarde van de apotheker als zorgverlener waarderen”, stelt Bart Tolhuisen, de eerste man van apothekenformule BENU.

Brocacef en BENU  kunnen eindelijk gas geven nu de belangrijkste juridische hobbels rondom de overname van de apotheken van Mediq Apotheken Nederland zijn genomen. Na een periode van overname, integratie en juridische gevechten met de Autoriteit Consument en Markt (ACM) – die langer duurde dan verwacht – is de tijd rijp om inhoud te geven aan de positie van marktleider in de farmaceutische zorg.

Want marktleider, dat is BENU met ruim 310 eigendomsapotheken en 180 aangesloten partnerapotheken. Daarom heeft BENU het initiatief genomen tot een onderzoek naar de positie van de Nederlandse apotheek in zowel historisch als Europees perspectief. “De KNMP heeft veel informatie, doet ook onderzoek, net als de zorgverzekeraars en VWS. Er zijn inmiddels veel verschillende beelden van de staat van de farmacie in ons land. Maar wat is nu het juiste beeld? Het ontbrak aan een helder inzicht in hoe de Nederlandse apotheek in de praktijk presteert. Dat onderzoek heeft onderzoeksbureau Eden McCallum in onze opdracht gehouden. Wij vinden het belangrijk om de resultaten van dat onderzoek met iedereen te delen. De conclusie uit het onderzoek: Nederlandse apotheken zijn in Europa koploper in het bewaken van de kosten, verbeteren continu de kwaliteit van zorg en hebben tevreden patiënten”, vertelt Bart Tolhuisen, lid van de groepsdirectie van Brocacef en verantwoordelijk voor de apotheken onder de vlag BENU.

Grote stappen
Volgens Bart Tolhuisen heeft de Nederlandse apotheek de afgelopen jaren grote stappen gezet en is het voorloper in Europa. “Een paar voorbeelden: In Groot-Brittannië duurt de handling van weekmedicatie 30 minuten per assistent per regel. Dat is bij ons volledig geautomatiseerd. Baxteren en central filling doen we hier al 10 jaar terwijl Groot-Brittannië daar nu mee begint.  Daar sluiten dan ook 3.000 apotheken, wij hebben die efficiencyslag slag al lang gemaakt. Ook het aantal apotheken per inwoner is in ons land beperkt: 12 per 100.000 inwoners tegen 25 in Duitsland. Daarnaast is het aantal openbare apotheken in Nederland al vijf jaar niet gegroeid, terwijl de bevolking en het aantal zorggebruikers  wel toenemen. Bovendien gaat slechts 7,6 procent van de totale uitgaven in de zorg naar farmaceutische hulp, het laagste percentage in Europa. Er zijn dus niet te veel apotheken in Nederland.”
De Nederlandse apotheek doet het dus goed, stelt zich flexibel op. En dat is een hele prestatie, stelt Tolhuisen: “Ga maar na: ondanks een forse toename van het aantal farmaceutische verstrekkingen, lagere vergoedingen, veranderende wet- en regelgeving, een toegenomen takenpakket en forse administratieve lasten, leveren we steeds meer zorgprestaties en zijn de apotheekkosten per persoon voor alle leeftijdsgroepen in Nederland gedaald. Dat is uniek in Europa. Een paar voorbeelden hoe we dat hebben bereikt. Het percentage vervolgrecepten dat via de groothandel centraal en gemechaniseerd wordt verwerkt is gestegen van 52 procent in 2013 naar ruim 70 procent nu. Ondertussen daalt wel de gemiddelde vergoeding door een groter aandeel weekmedicatie, en stijgen de personeelskosten door cao en aantal dienstjaren. We leveren meer zorgprestaties en doen meer zorginterventies per receptregel, maar de bezetting in de apotheek is stabiel gebleven. Sinds 2010 is de productiviteit in de apotheek toegenomen met 18 procent. De grote vraag is of wij deze topprestatie kunnen volhouden, want de rek is er wel zo’n beetje uit om door nog efficiënter te werken en kosten te verlagen de forse gevolgen van diverse prijs- en assortimentsmaatregelen op te kunnen vangen. Bovendien neemt de groei in receptregels af. En een economische regel is helder: groeit het volume niet of nauwelijks dan kan daaruit de innovatie of de stijging van de loonkosten niet worden bekostigd”.

Verwacht nu geen zielig verhaal van Tolhuisen. Daarvoor gelooft hij te veel in de kracht van de apotheker. Apotheker zijn in een apotheek is nu eenmaal ook ondernemen. Het punt dat hij wil maken is helder: de knoppen waaraan overheid en zorgverzekeraars al jaren draaien en maar blijven draaien om de kosten te verlagen en de efficiency in de apotheken te verhogen staan al op de maximale stand. “Misschien dat het percentage centraal verwerken van vervolgregels op de langere termijn nog kan stijgen van 70 naar 80 procent. Maar meer valt er qua efficiency echt niet te verbeteren.”

Sturen op waarde
Terwijl de apotheek zo veel heeft te bieden, stelt Tolhuisen. En daarop moet de focus dan ook komen te liggen: benut nu eens de toegevoegde waarde van de apotheek. “Zorgverzekeraars en de overheid moeten samen met apothekers meer gaan sturen op waarde en opbrengst dan op kosten om zo de bereikte koppositie op het gebied van kosten en kwaliteit te behouden.”

Als voorbeeld noemt Tolhuisen de meerwaarde van zorgprogramma’s. “Met de juiste interventies in de eerste lijn voorkomen apotheken onnodige opnamen in het ziekenhuis.
Onderzoeksbureau Equalis laat zien dat in de meetperiode een besparing van 300 miljoen euro per jaar in de zorgketen mogelijk is waarvan 80 procent in minder ziekenhuiskosten als alle apotheken in Nederland gebruik zouden maken van een zorgprogramma als BENU’s Geïntegreerde Farmaceutische Zorg (GFZ).”
Daarnaast luistert BENU meer dan voorheen naar de behoeften van de klanten. “80 procent van onze klanten wil online in contact staan met de apotheker en inzicht hebben in het medicatiedossier. Meer inzicht in je gezondheid betekent meer de mogelijkheid krijgen om regie te nemen over de eigen gezondheid. En als patiënten zelf meer regie nemen dan betekent dat uiteindelijk meer kwaliteit van zorg en ook lagere zorgkosten. Daarom investeren we in online toepassingen en e-health. Begin volgend jaar lanceren we een nieuwe BENU-app. Met deze app kunnen patiënten die dat willen inzicht krijgen in hun actuele medicatie en tevens herhaal-medicatie bestellen. In een volgende release kunnen zij direct vragen stellen aan de apotheker. Een bezoek aan de balie in de apotheek is voor deze groep patiënten dan niet meer nodig. Een belangrijke  uitdaging is om samen met zorgverzekeraars de groep van amper tot weinig zorggebruikers goed en met nieuwe mogelijkheden te bedienen. Maar daarnaast zien we ook een groeiende behoefte van zorgconsumenten, die juist wel in de apotheek een gesprek met de apotheker willen over hun medicatie en gebruik.”

Bijvoorbeeld patiënten met astma of COPD. Meer dan 70  procent gebruikt de inhalatieapparatuur verkeerd en meer dan 30 procent is therapieontrouw, zo laten de cijfers zien. Door deze groep patiënten in de apotheek te helpen bij het gebruik, daalt het aantal gemaakte fouten en stijgt het percentage therapietrouw. Met als gevolg meer tevreden patiënten, en lagere integrale zorgkosten. “Voor deze presentatie krijgen de apothekers een vergoeding, maar in GFZ staan inmiddels ruim 200 beslisregels en lijkt het heel normaal dat de apotheker die allemaal toepast zonder dat daarvoor een adequate vergoeding wordt gegeven.”

Meerwaarde
In plaats van vooral praten over verdere efficiency moet het meer gaan over wat apotheken nu echt kunnen betekenen en hun maatschappelijke meerwaarde. “Dus stop met benoemen dat er te veel apotheken zouden zijn: die zijn er niet! Laten we het gesprek aangaan over hoe we samen met andere partijen in de zorg – dus ook met onze patiënten – kunnen zorgen voor betere en toekomstbestendige farmaceutische zorg met inzet van de apotheker. Kijk alleen al naar GFZ wat dat op kan leveren!”  ❦

Dít is de klant van morgen
Een patiënt is een patiënt. Daar zit toch geen verschil tussen? En dus behandelen we alle patiënten op dezelfde manier, zo is lange tijd de heersende gedachte geweest in apothekersland. BENU heeft onderzoek gedaan naar de behoefte van de toekomstige klant – en dus niet patiënt! – en maakt onderscheid tussen verschillende typen klanten. Want de ene klant is de andere klant niet. Om zo rekening te houden met de verschillende behoeftes en de dienstverlening in de offline en online apotheek aan te passen. Maak kennis met de klant van morgen. Aan de ene kant van het spectrum staat de klant die amper medicatie en farmaceutische zorg gebruikt, zelden tot nooit de apotheek bezoekt. Daar ook eigenlijk helemaal niet wil komen. Een twintiger wil medicatie ontvangen op de plek waar hij/zij nu is: thuis, op het werk of in de sportschool. Uiteraard moet alles online te regelen zijn. Lekker makkelijk. Aan de andere kant van het spectrum staat de veel-gebruiker met meervoudig chronische ziektes. Die komt maar wat graag naar de apotheek, die in de wijk staat, samenwerkt met de huisarts zodat beide zorgverleners op de hoogte zijn van de gezondheid van de patiënt. Niks online, laat mij alsjeblieft mijn medicatie ophalen en dan in gesprek gaan met de mij zo vertrouwde apotheker en zijn of haar assistentes.

Tekst: Niels van Haarlem
Fotografie: Frank Groeliken

Dit artikel verscheen eerder in de oktober-editie 2017 van FarmaMagazine

 

 

 

Gerelateerde berichten

  • De zware bevalling van BENU 2.0De zware bevalling van BENU 2.0 Partner voor de zorgconsument. Dat is de ambitie van Brocacef met de apotheken van BENU nu de overname van de apotheken en groothandel van Mediq rond is. Eindelijk rond, want het duurde […]
  • Peter Sollie? Oh die!Peter Sollie? Oh die! Mijn eerste contact met Peter Sollie bestaat uit de volgende email op mijn verzoek voor een interview op korte termijn. Peter: ‘De artikelen in FarmaMagazine zijn altijd zeer lezenswaardig […]
  • Geen zevenmijlslaarzen maar bedachtzame stappenGeen zevenmijlslaarzen maar bedachtzame stappen Met Gerben Klein Nulent heeft de KNMP een voorzitter getroffen die een enorme nuchterheid uitstraalt. Iemand die durft toe te geven in de discussie over dure geneesmiddelen nauwelijks een […]
  • Bart Tolhuisen (Brocacef): Alle apotheken blijven openBart Tolhuisen (Brocacef): Alle apotheken blijven open De voorgenomen verkoop van Mediq apotheken en groothandel aan Brocacef betekent het einde van de OPG-apotheek. En de start van een nieuwe apotheekorganisatie. Maar eerst moeten de […]
  • Rapport over verschillende aspecten van reumaRapport over verschillende aspecten van reuma In ons land hebben bijna 2 miljoen mensen een reumatische aandoening. Dit legt een grote druk op de zorg. Mensen met een reumatische aandoening hebben veel ondersteuning nodig bij het […]

Auteur: redactie
Categorie: 2017
Tags: , , , , ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *