Column: Voorschrijven; meer dan een administratieve klus
dec21

Column: Voorschrijven; meer dan een administratieve klus

Terwijl de huisarts mijn spreekkamer uitloopt na een overleg over de medicatie van mevrouw de B van 79 jaar, zegt ze: “mooi, maak jij de nieuwe recepten voor mevrouw in orde?” Ik heb er een dubbel gevoel bij. Enerzijds ben ik tevreden met het vertrouwen dat ik krijg van de huisarts. Zo komt de verantwoordelijkheid over de farmacotherapie steeds meer bij mij te liggen. En dat voelt goed. Anderzijds ben ik ontevreden, omdat recepten aanmaken in dit geval niet meer is dan een admini-stratieve klus. De huisarts vindt het makkelijk dat ze die taak kan afschuiven. Toch past voorschrijven volledig in mijn werk als apotheker-farmacotherapeut. Ik behandel immers de patiënt en doe de follow-up. De patiënt ziet mij ook als mede-behandelaar. De patiënt verwacht een recept als je voorstelt om nieuwe medicatie te starten. Dat is bovendien wel zo professioneel en efficiënt. De ontwikkeling van apotheker-farmacotherapeut in de huisartsenpraktijk is vrij nieuw in Nederland, maar in andere landen zoals het Verenigd Koninkrijk, Canada en de Verenigde Staten al verder ontwikkeld. In het Verenigd Koninkrijk zijn momenteel al 500 ‘practice pharmacists’ werkzaam in de eerste lijn. En dankzij landelijke ondersteuning zullen dat er over vier jaar ruim 2.000 zijn. Veel van die geïntegreerde apothekers hebben ook voorschrijfbevoegdheid. Ik denk dat dat een goede ontwikkeling is, als de randvoorwaarden maar goed zijn. De eerste voorwaarde is aanvullende training om te leren risico’s in te schatten, beslissingen te maken en verantwoordelijkheid te durven nemen. De tweede voorwaarde is geïntegreerd werken aan farmaceutische patiëntenzorg; vanuit de huisartsenpraktijk en vanuit een gezamenlijk patiëntdossier. Na het uitschrijven van mijn eerste recept, sliep ik slecht. De patiënt was in mijn gedachten al in het ziekenhuis opgenomen met een gebroken heup. De volgende ochtend belde ik haar om te vragen hoe het ging. Goed, uiteraard. Maar het verloopt niet altijd goed als ik medicatie van patiënten wijzig. Zo kreeg een patiënt heftige spier- en gewrichtspijnen op sertraline en een ander nachtmerries op metoprolol. De patiënt voelde zich dus slechter door de medicatie die IK had voorgeschreven. Ik leer ervan, dit hoort bij je werk als apotheker-farmacotherapeut. Ik ben van mening dat het krijgen van voorschrijfbevoegdheid geen doel op zich moet zijn. Het is een middel om de patiënt zo goed en efficiënt mogelijk te helpen. Het zal daarom een vanzelfsprekende en onvermijdelijke stap zijn in de verdere professionele ontwikkeling van de apotheker-farmacotherapeut. Als het alleen een administratieve handeling is, zoals bij mevrouw de B, kan de huisarts het prima zelf doen. Ankie Hazen werkt als promovenda op het POINT-onderzoek naar de training, implementatie en 
klinische effecten van de apotheker-farmacotherapeut in de huisartsenpraktijk. Ankie werkte als 
apotheker-farmacotherapeut in...

Lees Verder
Protocol Herhaalmedicatie: Investering in betere controle
jul11

Protocol Herhaalmedicatie: Investering in betere controle

In een huisartsenpraktijk met gemiddeld 3.200 patiënten kan 225 uur op jaarbasis worden bespaard door de procedure van herhaalmedicatie volgens een protocol te laten verlopen. De berekening is gemaakt door de huisarts Anne Bram Visser. In zijn praktijk wordt de vrijgekomen tijd geïnvesteerd in een betere controle. Anne Bram Visser, huisarts in Doorwerth, voert al jaren een strijd tegen de herhaalrecepten. “Het gaat bij mij om zo’n 70.000 regels, waaronder veel populaire ‘pammetjes’. Onze praktijk heeft een substantieel aantal 65+ patiënten (25%) met polyfarmacie. Door de controlemomenten voor deze populatie te waarborgen, zowel aan de kant van de huisarts als de apotheker, ontstaat een betere medicatieveiligheid. Tegelijk komt er meer aandacht voor andere middelen die patiënt soms onnodig of te lang gebruiken.” Grotere veiligheid, minder tijdsbeslag “Het rapport ‘Polyfarmacie bij kwetsbare ouderen: inventarisatie van risico’s en mogelijke interventiestrategieën’ van het RIVM bevestigt de noodzaak om medicatieveiligheid te verbeteren. Maar het gaat mij ook om het tijdsbeslag. Het voorschrijven van de medicatie neemt volgens de praktijkgegevens ongeveer 30 uur per week in beslag. Dan is de huisarts of de assistent één minuut per recept bezig. Door recepten voor te schrijven tot een volgend controlemoment, vermindert de tijdbesteding hieraan. Die tijd investeer ik liever in een betere controle.” Polyfarmacie integreren in herhaalmedicatie Hij onderkent dat herhaalrecepten een kritisch proces vormen binnen de huisartsenpraktijk. “Wat ik dus voor ogen heb, is het waarborgen van het controlemoment door dit te koppelen aan de herhaalreceptuur. Bovendien moet je polyfarmacie integreren in de herhaalmedicatie. Het moet meer controles en minder recepten opleveren.” De huisartsenpraktijk aan het Schubertplein betrekt de patiënt bij de nieuwe werkwijze met herhaalmedicatie. Er wordt in een folder duidelijke uitleg gegeven over de keuze de medicatie langer voor te schrijven, maar de controle te intensiveren. Controleren wanneer het nodig is “We leggen uit dat voor een met medicatie goed ingestelde schildklierfunctie een controle een maal per jaar voldoende is, terwijl een patiënt met diabetes vier maal per jaar gezien moet worden. Bij het voorschrijven van de schildkliermedicatie is vier maal per jaar een herhaalrecept dus zinloos. Als je dat goed afstemt met de apotheker zullen het aantal communicatiefouten en het aantal controles in de apotheek verminderen. We bieden de patiënt met multimorbiditeit en polyfarmacie de medicatiecheck aan. Dat kan leiden tot minder ziekenhuisopnames door over- of onderbehandeling of een ongunstige wisselwerking tussen geneesmiddelen.” Indeling in twee receptenstromen Hoe voert de praktijk de interventies uit? “We maken onderscheid tussen de receptenstroom met permanente herhaalreceptuur, zoals voor diabetes en CVRM, en de receptenstroom met periodieke herhaalrecepten, bijvoorbeeld slaap- en migrainemiddelen. De keuze wordt bepaald aan de hand van een beslisboom. Het leidt bij stroom...

Lees Verder