COPD: Farmaceutische patiëntenzorg in KNMP richtlijn vastgelegd
nov18

COPD: Farmaceutische patiëntenzorg in KNMP richtlijn vastgelegd

Chronic Obstructive Pulmonary Disease, beter bekend als COPD, is een ernstige en invaliderende chronische aandoening die niet kan worden genezen. De niet volledig reversibele luchtwegobstructie is meestal progressief en het gevolg van een ontstekingsreactie van de longen op schadelijke deeltjes of gassen, heel vaak sigarettenrook. Normaal longweefsel verdwijnt en wordt vervangen door bindweefsel. Er ontstaat emfyseem. De gevolgen laten zich raden: toenemende benauwdheid en kortademigheid al dan niet in combinatie met hoesten en opgeven van slijm (sputum). Het betreft een grote groep patiënten. Men schat dat in Nederland meer dan 350.000 mensen lijden aan COPD. Daarbij komt nog een aantal mensen – vaak rokers – die nog niet bekend zijn met COPD. De prevalentie van COPD in Nederland is ongeveer 2%. Een gemiddelde Nederlandse apotheek kent dus ongeveer 160 patiënten met COPD, 90 mannen en 70 vrouwen. Multidisciplinair Zorg voor mensen met COPD is bij uitstek multidisciplinair. Andere apothekers, huisartsen, praktijkondersteuners, longartsen, longverpleegkundigen, diëtisten, fysiotherapeuten, wijkverpleegkundigen en thuiszorgmedewerkers zijn alle betrokken bij de zorg voor deze kwetsbare groep patiënten. De KNMP heeft nu in de KNMP-richtlijn COPD vastgelegd wat van de openbare apotheker in deze ketenzorg mag – moet – worden verwacht. Het wekt geen verbazing dat daarbij de nadruk ligt op de farmacotherapeutische behandeling en begeleiding vanuit de apotheek. Bij de algemene doelstelling van de farmaceutische zorg maakt men onderscheid tussen de behandeldoelen op korte termijn en die op lange termijn. Op de korte termijn gaat het om vermindering van de klachten, verbetering van het inspanningsvermogen, preventie en behandeling van exacerbaties en verbetering van de kwaliteit van leven (voor zover COPD daarbij een rol speelt). Op langere termijn is het streven om de achteruitgang van de longfunctie (FEV1) te voorkomen of te vertragen, complicaties, invaliditeit en arbeidsongeschiktheid uit te stellen of te voorkomen, en uiteindelijk de overleving te verbeteren. Om dit alles te verwezenlijken maakt de apotheker in goed overleg met de patiënt een zorgplan dat waar nuttig en/of nodig van tijd tot tijd kan worden aangepast. Daarnaast voert hij de aanleg, toepassing en het beheer uit van het Patiëntendossier volgens de betreffende richtlijn van de KNMP waarin individuele kenmerken, medische gegevens en uitslagen worden vastgelegd. Keuze van de geneesmiddelen Een belangrijk onderdeel van de KNMP-richtlijn COPD is vanzelfsprekend de keuze van de geneesmiddelen. Daarbij is van belang of de patiënt een lichte, matige of ernstige ziektelast heeft. Deze indeling is overgenomen uit de Zorgstandaard COPD die vorig jaar is uitgebracht door de Long Alliantie Nederland (zie www.longalliantie.nl/zorgstandaard-copd). Uiteraard moet de apotheker zich er goed van bewust zijn dat de farmacotherapeutische behandeling onderdeel uitmaakt van een veel meer omvattende behandeling die ook gaat over het staken van het...

Lees Verder