Column: Back to school
sep15

Column: Back to school

De voorbije zomer was uitzonderlijk; aanhoudende tropische temperaturen onder een zon die onbarmhartig het groen verdorde en de grond uitdroogde. Heel anders dan die Hollandse zomers die begeleidt met druilerige regens en schrale temperaturen onopgemerkt in de herfst overgaan. Ondanks deze extreme verschillen in zomers is er één verschijnsel dat in de laatste dagen van de zomer, jaar in jaar uit, weer terugkeert: het spandoek: ‘De scholen zijn weer begonnen’. Waar je ook kijkt of gaat en of je nu kinderen hebt of niet, alles en iedereen is in de ban van de start van het nieuwe schooljaar. Flyers, posters, tv en radio reclames stampen het erin en automobilisten worden gewaarschuwd: ‘er zijn weer overstekende scholieren!’. Vrachtwagens krijgen een route advies om scholen te mijden. De jeugd gaat nieuwe kennis opdoen, zich voorbereiden op eindexamens, starten met nieuws studies… maar waarvoor? De jeugd wordt klaargestoomd voor banen die nog niet bestaan. Robotisering en automatisering veranderen ons werk en leven zo razendsnel dat het bijna onmogelijk is om te voorspellen hoe de arbeidsmarkt en de vraag naar kennis er over 5, 10 jaar uitziet. Dit is de uitdaging en vraag voor het onderwijs,: als je niet weet waarvoor wordt opgeleid, welke kennis en vaardigheden geef je dan mee? Met welke verwachting begint een student aan zijn of haar opleiding medicijnen of farmacie? Garandeert het behaalde diploma slechts kennis tot aan de voordeur van de universiteit? Het voordeel van de beginnend student is dat hij of zij nog een aantal jaren heeft om te leren mee te bewegen met de veranderende wereld, voordat er als apotheker of arts zelfstandig geanticipeerd moet worden op de razendsnelle nieuwe ontwikkelingen. Niet weten hoe je vak er over 10 jaar uitziet impliceert echter ook dat ons beroep gedurende de komende jaren continue verandert, evolueert naar iets nieuws en anders. Dat betekent ook dat de nu in het veld actieve generatie in een continu proces zit dat aan het ‘begin van het jaar’ significant anders was dan het aan het ‘einde van het jaar’ zal zijn. Aanpassingsvermogen en flexibiliteit zullen nodig zijn om, als onderdeel van de keten van veranderingen, professioneel te kunnen blijven handelen. Dit vraagt om aanpassingsvermogen en een continue leerproces van iedereen die onderdeel is van dit proces. Flexibiliteit in handelen en nieuwe ontwikkelingen razendsnel inpassen in ons gestructureerde professioneel handelen, zijn uitdagingen waarmee we steeds meer geconfronteerd zullen worden. De ‘back to school’ opdracht voor de huidige zorgprofessional is volgens mij dan ook bij te dragen aan een dusdanige ontwikkeling van het vak zodat een nieuwe generatie artsen en apothekers toekomstig patiënten op een innovatieve manier kunnen blijven helpen. Hebt u uw schoolagenda...

Lees Verder
Column: Gevoelstemperatuur
apr16

Column: Gevoelstemperatuur

Half maart, Groningen en de gevoelstemperatuur is -10 graden Celsius. Het noorden was dit keer niet alleen ver en hoog, maar ook steen en steenkoud. Niet op de universiteit, maar in de lokalen van het plaatselijk Gymnasium oefenden studenten farmacie in workshops hun soft skills en deden zij kennis op over interne drijfveren en externe presentatie. Tijdens onze studie leren we voornamelijk theoretisch, we leren door het vergaren van nieuwe kennis en naarmate we vorderen in de opleiding leren we ook praktisch. We worden geacht onze kennis toe te passen, zodat de patiënt voordeel kan putten uit onze opgedane kennis. Theorie opgedaan uit lesboeken en college dictaten is toetsbaar en het behaalde tentamen cijfer maakt transparant hoe het met de technische, theoretische bagage van de aankomende zorgprofessional gesteld is. Na diplomering zijn we voldoende toegerust om de opgedane kennis in te zetten in het belang van de patiënt. We weten nu hoe we een correcte diagnose moeten stellen en de juiste medicamenteuze therapie moeten toepassen. Dit móet wel leiden tot optimale zorguitkomsten. Maar is al onze vergaarde kennis ook de kennis die de patiënt als waardevol ervaart? Therapietrouw is zelden tot nooit 100% verzekerd, gestelde diagnoses worden steeds vaker in twijfel getrokken en patiënten toetsen de kennis van de zorgprofessional en zoeken eigen antwoorden op het internet. Net zoals bij de temperatuur schijnt er verschil te zijn tussen de meetbare kennis van de zorgprofessional en de geaccepteerde overgedragen kennis. Zoals wind en luchtvochtigheid ons doen denken dat het buiten kouder is dan het feitelijk op de thermometer is, zo spelen ook meerdere bewuste en onbewuste factoren mee als onze patiënten onze kennis, al of niet met internet, wegen om er hun eigen kennis en handelen op af te stemmen. Terwijl de koude wind om het Gymnasium waait, werden de studenten geconfronteerd met de impact die hun denken en presentatie heeft op hun omgeving. En hoe niet bewuste oordelen de eigen keuzes sturen en daarmee een onvermoede impact hebben op de mensen in de omgeving. En dat, hoe je omgeving over je denkt, juist bepaalt wat men doet met de kennis die je met hen deelt. Kennis is niet alleen wát je overdraagt maar ook hòe de ander dit ervaart. En net als bij de temperatuur kan wat als een positieve waarde wordt gemeten door het vriespunt zakken en als een negatief worden ervaren. Bijna alles is te leren, zelfs deze complexe interactie tussen personen. En hoewel de impact groot is, is het nog steeds geen substantieel onderdeel van onze opleidingen. Een groep studenten is zich hiervan, sinds half maart, in ieder geval iets bewuster. Een eerste stap in de goede...

Lees Verder
Column: Fifty shades of grey
feb20

Column: Fifty shades of grey

“Executive seminar: waardevolle zorg voor de patiënt”, “Seminar: Anders… Vasthouden, Organiseren, Leidinggeven, Veranderen, Interveniëren”  “Materclass: eHealth: van digitale strategie naar executie” Zomaar wat voorbeelden van bijeenkomsten, seminars, masterclasses en nascholingen die in de mailbox van zorgprofessionals binnenkomen. Allemaal bedoelt om ons betere zorgverleners te maken en erop gericht de patiënt nog beter te kunnen begrijpen. Als we de tijd ervoor konden vrijmaken dan zouden we ons op ieder facet van ons mooie vakgebied kunnen bij- en nascholen. Ondertussen trainen en leren we en halen we onze registratiepunten zo goed en zo kwaad als het lukt. We worden wijzer en wijzer, gaan onze patiënten beter begrijpen en leveren betere zorg. Hopen we. Om het gehele zorgsysteem te verbeteren verblijven sommigen van ons uren in vergaderzalen en overlegruimtes waar zij het eens trachten te worden over noodzakelijke veranderingen, verbeterde samenwerking en hoe uitkomsten te optimaliseren. Grijze pakken, genderneutraal, wisselen de gang naar het koffieapparaat af met het vaststellen van agenda’s en het afvinken van actielijstjes. Maar terwijl we drukdoende zijn met leren en overleggen hoe de zorg zo te optimaliseren opdat de zorgvrager krijgt wat zij of hij verwacht en nodig heeft, vergeten we vaak echt stil te zijn en te luisteren naar haar of zijn individuele behoeftes. Indrukwekkend was het dan ook toen op 11 januari jl. , een zaal vol met zorgprofessionals, managers en bestuurders oorverdovend stil werd tijdens het optreden van Jaap Bressers. Een stilte die slechts doorbroken werd door gelach uit de zaal. Jaap Bressers, zoals hij zelf zegt, een ‘sit down comedian’, veegde uren aan seminars en overleggen van tafel door op indringende, maar zeker ook ludieke wijze zijn eigen verhaal te doen. Zíjn beleving van dat éne zo noodlottige ongeluk en hoe juist een klein gebaar van een zorgprofessional het verschil voor hem maakte. Hoe simpel kan een verandering soms tot stand komen, niet door rocket science, maar juist door een kleine, bijna instinctieve, menselijke handeling of reactie. Aandacht geven en echt luisteren naar wat de ander, de zorgvrager, van ons verwacht. Soms zelfs zonder woorden. We voelen, we weten allemaal dat het hier om draait in de zorg. Helaas vergeten we dit, terwijl we staande proberen te blijven onder de druk van alle overleggen, actielijsten en leermomenten, vaak te gemakkelijk. ‘Fifty shades of grey’, staat bij mij voor de grijze kleurstellingen van (mantel)pakken tijdens al die vergaderingen, symposia, seminars en masterclasses. Waarschijnlijk niet wat u dacht toen u de titel zag. Maar ik had wel uw aandacht. Maayke Fluitman is apotheker en eigenaar van care2create en de SelfCareFactorY.com. Haar focus ligt op het adviseren en ontwikkelen van diensten en producten op het gebied van...

Lees Verder
Column: Super bug
nov27

Column: Super bug

Een cultuur veranderen is simpel: maak keus uit verschillende voedingsstoffen, stel de temperatuur in, controleer een aantal andere omstandigheden en volg nauwkeurig hoe de cultuur zich, vaak al na 24 of 48 uur, ontwikkeld heeft. Zo simpel kan het zijn. Althans als je een apotheker in opleiding bent en tijdens het practicum microbiologie net een bepaald micro-organisme op kweek hebt gezet. De kweek, de cultuur, verandert bijna terwijl je er naar kijkt. Hoeveel anders is dat als je na jaren studie al die opgedane kennis in de praktijk wilt brengen. Dan blijkt ineens dat een cultuur veranderen complexer is dan alles wat je tijdens de studie farmacie geleerd hebt. In plaats van de manipulatie van een beperkt aantal redelijk eenvoudig opgebouwde voedingsstoffen in een petrischaal blijkt de cultuur van de farmacie een complexe mix van: taal, symbolen, gedrag en normen en waarden die zo met elkaar interacteren dat het bijna onmogelijk lijkt deze te veranderen. En toch moet en wil de farmacie veranderen. De apotheker moet zich opnieuw uitvinden, om de patiënt en de samenleving te laten zien dat farmaceutische kennis bijdraagt aan veiligere zorg en meer kwaliteit van leven. Maar zo simpel als het beïnvloeden van een cultuur tijdens het practicum microbiologie, zo moeizaam is het veranderen van de farmaceutische cultuur. Micro-organismes veranderen als de omstandigheden veranderen, ze bewegen mee op het aanbod van voedingsstoffen en veranderingen in temperatuur. Nu ben ik er stellig van overtuigd dat we evolutionair iets verder zijn dan die micro-organismes en dat onze wil om te overleven niet slechts van buitenaf gestuurd wordt maar ook intrinsiek gedreven wordt.Is de wil om als apotheker uiteindelijk te overleven dan niet groot genoeg? De beroepsuitoefening is de afgelopen decennia slechts weinig veranderd. De arts stelt nog altijd de diagnose, schrijft voor en de apotheker levert plichtsgetrouw af. In dit ecosysteem beweegt de apotheker mee en probeert zich te ontdoen van beelden die door de jaren heen verweven werden met de professie. Maar nog altijd binnen de randen van dezelfde professionele en maatschappelijke petrischaal. Even terug naar het micro-organisme. Hoewel behoorlijk voorspelbaar en controleerbaar, ontstaat in deze microwereld soms een nieuwe cultuur. Een super bug, een bacterie die geheel onverwacht niet reageert op een antibioticum en zijn overlevingskansen vergroot door in zijn kern te veranderen. Een cultuurdrager van een nieuwe generatie. Waarbij de verandering diep in zijn DNA zit, waardoor onverwachte overlevingskansen zich kunnen ontwikkelen. Net als bij de bacteriecultuur op kweek, onttrekken, in onze eigen petrischaal, zich sommige factoren aan onze beïnvloeding. Wel hebben we invloed op hoe wij met deze externe factoren willen omgaan en hoe we ze kunnen gebruiken om te ontwikkelen en te groeien. We zullen in...

Lees Verder
Column: Vlinderslag
sep18

Column: Vlinderslag

Soms maakt iets kleins het verschil. Zo kan een, net iets later, vertrek van huis je in een lange file doen stranden, of de trein doen missen, waardoor een belangrijke afspraak niet doorgaat. Als dat een sollicitatiegesprek was, kan je carrièreverloop er heel anders uit gaan zien. Een andere baan kan er voor zorgen dat je andere mensen ontmoet. Die paar minuten verschil op die specifieke ochtend kunnen zomaar niet alleen een totaal andere zakelijke, maar ook sociale wending aan je leven geven. Een kleine variatie in beginvoorwaarden kan resulteren in zeer grote effecten, in de toekomst en/of op een andere plek. Dit fenomeen wordt het ‘vlindereffect’ genoemd: Een vlinder in Brazilië kan met zijn vleugels maanden later een Tornado in Texas veroorzaken (Edward Lorenz, 1961). Iedere stap die in een chaotische reeks voorvallen plaatsvindt, creëert niet een verwachte lineaire, maar een exponentiële afwijking in de reeks volgende gebeurtenissen. In het sterk gereguleerde zorgsysteem wordt iedere vlinderslag, met de daarop volgende creatieve chaos, in de opvolgende stappen weer keurig in het bekend lineaire pad teruggebracht en worden mogelijke, onverwachte, uitkomsten van die vlinderslag in de kiem gesmoord. De zorg, of het nu gaat om bijvoorbeeld medical devices of dienstverlening, kent vele ‘vlinderslagen’: disruptieve ideeën en initiatieven. Het aantal start-ups op het terrein van gezondheid en zorg is enorm. En toch voelt het gefladder nog steeds slechts als een tijdelijke rimpeling in de constante rivier waarop de zorg zijn diensten en expertise aanbiedt. Daar waar zaken in ons dagelijks leven steeds veranderen, digitaler en groter worden, of dit nu gebeurt door onverwachte, chaotische processen of van te voren lineair zo is gepland en uitgestippeld, daar worstelt de zorg nog steeds met de vraag of en hoe zij deze niet te stoppen (chaotische) veranderingen moet omarmen. Vanuit het oogpunt van veiligheid en kwetsbaarheid is de constante, gereguleerde en gecontroleerde ontwikkeling van zorgaanbod belangrijk. Maar stilstand is ook achteruitgang. Complexiteit van aandoeningen, zorgstelsels die onder druk staan, veranderende kennis en behoefte bij individuen vragen misschien juist in de zorg, om disruptieve veranderingen: onze gezondheid is een te waardevol bezit, om kansen en verbeteringen te laten liggen. De ‘digital health wereld’ is een wereld vol vlinders die, wanneer we de mogelijke chaos die kan ontstaan, durven toe te laten, grote effecten kunnen hebben op onze gezondheid en kwaliteit van leven. En of wij dit, als zorgaanbieders, nu wel of niet verstandig vinden, zeker is dat deze vlinders hun vleugels zullen gaan uitslaan en het verschil zullen gaan maken. Ergens, recentelijk of al iets langer geleden, heeft een vlinder zijn vleugels al uitgeslagen en is er een cascade van gebeurtenissen in gang gezet. Remmen...

Lees Verder
Kennis van zaken
jun20

Kennis van zaken

Specialisten, in een steeds complexer wordende wereld hebben we er steeds meer behoefte aan en gelukkig zijn ze bij onze dagelijkse activiteiten overal ruim voorhanden. Als er iets hapert in mijn auto ben ik blij dat er een specialist naar kijkt en mijn telefoon repareer ik niet zelf omdat ik de specialistische kennis ontbeer. Complexe materie vraagt om specifieke kennis, om juist dat ene onderliggende probleem te detecteren en op te lossen. Als mijn telefoon naar een bezoekje aan de specialist weer naar behoren functioneert ben ik blij met zijn specifieke kennis. Een specialist, kort en bondig omschreven: iemand die veel weet van weinig. Om veel van weinig te weten, moet hij smal en diep zijn opgeleid. Zijn kennis en kunde is slechts gericht op één specifiek aspect van het vakgebied. Dat de groeiende kennis over het complexe functioneren van het menselijk lichaam leidt tot steeds meer specialisaties in de zorg is bekend. Het is begrijpelijk en soms zelfs wenselijk dat er meer specialistische kennis beschikbaar is. Hierdoor kunnen specifieke problemen op een juiste manier, doeltreffend, worden opgelost. Maar als een specifieke zorgprofessional steeds meer van steeds minder weet hoe voorkomen we dan fragmentatie van en scheidingsmuren tussen de kennis en hoe zorgen we dat gefragmenteerde kennis weer samenkomt daar waar het nodig is: bij de patiënt? De specialist die mijn telefoon repareert kan dit slechts gefocust doen; op het functioneren van het apparaat. Dat door een beperkt aantal wetmatigheden wordt bepaald. Het al dan niet slagen van een interventie valt bijna van tevoren te bepalen. Dit is bij mensen toch net even anders. Hier bepaalt niet alleen de specifieke kennis van de specialist het slagen, maar meerdere factoren spelen een rol: eigen kennis van het individu, sociale en economische omstandigheden, de fysiek, andere aandoeningen en zelfs culturele factoren kunnen een rol spelen. En al deze factoren vragen hun eigen specifieke kennis én om integratie van die kennis. Omdat (bijna) niemand veel kan weten van veel ontstaat er dus bijna per definitie een manco bij de interventie. In het bedrijfsleven wordt het ‘niet veel kunnen weten van veel’ opgelost met behulp van technologie. Waarmee de specialist wel veel kan weten over veel en dit toegankelijk en toepasbaar kan maken voor derden. De implementatie van deze ‘verbindende’ technologie in de zorg verloopt moeizaam waarbij de privacy discussie voor extra stroperigheid zorgt. De patiënt, de ‘zelf specialist’ heeft steeds meer behoefte aan juist het samenbrengen van al de gefragmenteerde specialistische kennis van al die specialisten om hem heen, die samen toch meer weten van veel. In zijn zoektocht naar meer weten van veel zoekt hij zijn weg op het internet en...

Lees Verder
Column: Rode inkt
feb14

Column: Rode inkt

Tatoeages zijn hip en trendy; je hebt er al één, je overweegt het óf je vraagt je af waarom mensen dit in vredesnaam laten doen. Zo’n 1,5 miljoen mensen hebben één of meerdere tatoeages, meestal omdat ze het mooi of artistiek vinden, maar ook om medische redenen, bijvoorbeeld na een borstreconstructie. En waar inkt onderhuids wordt geïnjecteerd gaat het ook weleens fout, met name als er rode inkt wordt gebruikt. Het hartje van de stoere zeeman op zijn biceps wil dan weleens echt gaan kloppen. De dermatologie afdeling van het VUmc wordt geregeld bezocht door mensen die problemen ondervinden met hun tatoeage. En vraag leidt tot aanbod: de tattoopoli werd geopend! Vraag en aanbod, marktwerking in de zorg. De tattoopoli van het VUmc is hier zeker een voorbeeld van. Keuzes die mensen zelf maken hebben consequenties voor hun lichaam en gezondheid, maar scheppen ook de noodzaak voor de zorgaanbieders hierop te anticiperen. Dit ontwikkelt niet alleen hun professie verder, maar schept ook de verplichting voor de zorgprofessional om voorbij de grenzen van zijn eigen domein te kijken om tijdig te kunnen anticiperen. En dan niet eens specifiek naar het domein van een andere professional of andere branche, al kan ook dat bijdragen aan een ruimere en frissere blik op het eigen vakgebied, maar vooral naar het domein van de patiënt of beter nog van het individu. Mensen worden zich meer en meer bewust van hun eigen gezondheid en de keuzes hoe met hun lichaam en leven om te gaan. Veel van die keuzes, zoals meer sporten en gevarieerd eten, zorgen er ook voor dat we gezonder worden en misschien ook wel wat gelukkiger. Maar het met rode inkt getatoeëerde ‘forever my love’ kan zowel het geluk bezegelen als voor gezondheidsproblemen zorgen. En dan komt de vraag: “is er een dokter in de zaal?”. De behoefte van het individu kennen is dan één, maar er op de juiste manier op acteren is twee. En bij twee gaat het nogal eens fout, want hoe makkelijk passen we ons reguliere dagelijkse zorgaanbod aan, aan de wensen van de moderne burger. Zijn we ons voldoende bewust van de hulpvraag over bijvoorbeeld het juist toepassen van een gezondheidsapp, hebben we voldoende kennis in huis om een sporter te adviseren hoe hij zijn diabetes moet combineren met voeding en supplementen. Rode inkt is duidelijk zichtbaar, de veranderende behoeften niet altijd. Openstaan voor wat zowel voor het individu als de samenleving verandert vraagt daarom een pro-actief waarnemen en analyseren om te weten welke zorg- en gezondheidsvragen nu al aanwezig zijn, mogelijk zullen worden en welk zorgaanbod daarbij past en zal gaan passen. Als zorgprofessional is het...

Lees Verder
Column: Professor Google
sep15

Column: Professor Google

Even ‘googlen’ is ingeburgerd en kennis is letterlijk met één muisklik voor iedereen beschikbaar. Kennisdomeinen worden gedemocratiseerd en nieuw rollen ontstaan. Iets weten over ‘taakherschikking in de zorg’? Even googlen geeft in een fractie van een seconde meer dan 19.900 hits. Geen zorgdiscipline die er niet mee te maken heeft. Zorg moet, door deze makkelijke beschikbare kennis, beter toegankelijk worden zodat hoog opgeleide expertise daar kan worden ingezet waar deze noodzakelijk is en routinematige handelingen door assistentes kunnen worden uitgevoerd. In de zorg zijn vele wijze mannen en vrouwen druk doende met nadenken over hoe deze taakverdeling het beste gerealiseerd kan worden, professionals discussiëren vol passie over wie, wat, wanneer en hoe en rapporten stapelen zich ondertussen torenhoog op. En terwijl in de zorgpraktijk druk naar oplossingen wordt gezocht, vindt daarbuiten een geheel eigen proces van taakherschikking plaats. Niet alleen de patiënt neemt eigen initiatieven, maakt keuzes en ontwikkelt al doende een eigen, nieuwe rol binnen de gezondheidszorg, maar ook het bedrijfsleven ziet daar een gouden toekomst gloren. En dat brengt me terug bij Google of eigenlijk bij Google moeder Alphabet waar al langer bekend is dat zorg big business is. Zorg staat al jaren hoog op de search lijsten en Alphabet gaat een stapje verder: taakherschikking 3.0 Samen met GSK heeft zij Galvani Bioelectronics opgericht. Doel is ziekten te bestrijden door middel van implanteerbare apparaten die via elektrische signalen in het lichaam zenuwsignalen kunnen wijzigen en ontwikkelen. Op deze manier kunnen aandoeningen zoals artritis, diabetes en astma worden aangepakt. En dit is maar één voorbeeld van bedrijven die innovatie aanjagen in de zorg. Deze en andere ontwikkelingen vragen om nieuwe invullingen van de rol van de zorgverlener: geen taakherschikking tussen personen, maar één binnen de expertise van de professional. En tussen al mijn zoekresultaten op Google vond ik daarover nu juist heel weinig informatie. Is het monopolie op het aanbieden van professionaliteit zo diep geworteld in de zorgwereld dat, als nagedacht wordt over herschikking van taken, dit alleen vanuit een medische invalshoek vorm gegeven kan worden? De snel op ons afkomende innovaties, geïnitieerd door bedrijven die hun oorsprong buiten de zorg hebben, dwingt ons om bij het herdefiniëren van de rollen naar ‘buiten’ te kijken. Is de zorg klaar om te anticiperen op dit zorgaanbod uit het bedrijfsleven, deze nieuwe vormen van behandelen, gezond worden en gezond blijven? Gaat taakherschikking niet ook over de zorgprofessional die techneut wordt én om de techneut die arts of apotheker wordt? Ik hoop bij een volgende zoektocht op Google op deze vragen ook antwoorden te vinden. Dokter Google bouwt ondertussen gestaag aan zijn carrière tot Professor Google.   Maayke Fluitman is apotheker...

Lees Verder
Column: Undercover Prof
jun16

Column: Undercover Prof

Even iemand anders zijn, kinderen vinden het fantastisch tijdens het spelen, en ‘onder de rivieren’ is carnaval de perfecte uitlaatklep voor volwassenen. In een andere rol bekijk je de wereld anders en reageert de wereld anders op jou. In het programma Undercover Boss, verruilt een directielid van een grote firma zijn maatpak voor een overall en gaat onherkenbaar werken in zijn eigen organisatie. Hij stelt de medewerkers allerlei vragen. Door de openheid waarmee collega’s praten over hun werk krijgt hij zeer veel inzicht over zijn eigen beleid en de ideeën die leven over hoe het beter kan. Een hele simpele manier om te ervaren wat er werkelijk reilt en zeilt binnen het eigen bedrijf. Zonder duur adviesbureau, zonder dikke rapporten en zonder wetenschappelijke onderbouwing. Maar wel heel dicht bij de waarheid en, binnen de opzet van het programma, vaak met het resultaat dat de noodzakelijke veranderingen – om de dienstverlening en de betrokkenheid van de medewerkers te vergroten – worden doorgevoerd. Professor Jany Rademarkers stelt in haar oratie: ‘de aandacht voor zelfmanagement en eigen regie is doorgeschoten in het gezondheidsbeleid’. Met deze oratie aanvaart zij de leerstoel Gezondheidsvaardigheden en patiëntparticipatie aan de faculteit Health, Medicine and Life Sciences van Maastricht University.  Een leerstoel volledig gericht op de verwachtingen en vaardigheden van de patiënt en (hopelijk ook) van de zorgverlener. Er dienen, volgens Rademakers, handvatten ontwikkeld te worden, beleid moet worden aangepast, we moeten de patiënt nog beter gaan begrijpen en daarmee beter inspringen op diens individuele behoeften. Maar kan het niet veel sneller en veel eenvoudiger? Iedere zorgverlener die gedurende zijn leven zelf patiënt wordt, weet al heel erg goed hoe het beter kan. Maar omdat, gelukkig, het merendeel van de zorgverleners deze omgekeerde rol niet zelf ervaren is het format van Undercover Boss misschien wel de oplossing om het gat tussen het management en de werkvloer, tussen de patiënt en de zorgverlener te verkleinen. En ja, ook ik heb als openbaar apotheker voor in de apotheek gezeten om te ‘ervaren’ hoe de patiënt zich bejegend voelt. Maar ik was niet undercover, niet voor mijn patiënten en niet voor mijn team. Ik zag de wereld dus zoals de wereld mij zag, als de verantwoordelijk openbaar apotheker. Met al het sociaal wenselijk gedrag wat daar bij hoort. Willen we er echt achterkomen wat de patiënt ervaart en wenst dan zullen we misschien alle beleidsadviezen, alle cliëntraden, alle klantonderzoeken maar even moeten laten voor wat ze zijn en zelf undercover gaan in ons eigen stelsel. En net zoals het management in Undercover Boss, alle vragen durven stellen en alle antwoorden accepteren om op basis daarvan het beleid echt af te stemmen...

Lees Verder
Maayke Fluitman: Out of control
dec18

Maayke Fluitman: Out of control

Een uitdaging in de ochtend, kinderen die naar school moeten: opstaan, douchen, aankleden, ontbijten, broodtrommels, tien-uurtjes, gymkleding, toetsen, huiswerk én een ketting die er weer afligt, dat moet allemaal afgetikt zijn voor de deadline van half 9. Als mijn tienjarige dochter, aanbiedt te helpen met het klaarmaken van het fruit is dat om meerdere redenen zeer welkom. Zij leert verantwoordelijkheid nemen voor haar eigen zaken en mij scheelt het simpelweg tijd. Appels schillen en in partjes delen is geen ingewikkelde klus, tot ze mijn vlijmscherpe vleesmes uit de keukenla pakt…. Toch maar ingrijpen voordat er bloed vloeit… ik blijf als ouder natuurlijk wel verantwoordelijk voor haar veiligheid. Verantwoordelijk zijn en verantwoordelijkheid nemen leren we bij het ouder worden, als kind vertrouwde je volledig op de verantwoordelijkheid van de ouders, maar naarmate je volwassener wordt neem je stap voor stap deze verantwoordelijkheid over en word je verantwoordelijk voor het eigen handelen. Begin november was ik in uitgenodigd bij de 17th Annual Self Care Conference van het Self Care Forum in Londen. Het Self Care Forum is opgericht in de UK om self care verder te ontwikkelen en een belangrijk onderdeel te laten worden van ieders dagelijks leven: gezond zijn, gezond worden en gezond blijven. Zo makkelijk als ‘self care, zelfzorg’ uitspreekt, zo moeilijk en complex is het om een eensluidende definitie te geven en de toepassing ervan te omschrijven. Want waar begint die eigen verantwoordelijkheid voor gezond leven, met of zonder chronische aandoening en, nog complexer, waar houdt hij op? Wat moeten wij professionals doen als een patiënt ervoor kiest ons advies niet op te volgen, maar op eigen wijze voor zichzelf zorgt? Betrokkenheid van de patiënt bij zijn gezondheid, zijn eigen behandeling, patient empowerment, wordt vanuit alle kanten gestimuleerd. Maar tijdens de conferentie in Londen werd mij wederom duidelijk dat we de grenzen van verantwoordelijkheid, de afspraken over wie wanneer handelt nog helemaal niet helder hebben en dat we nog een lange weg te gaan hebben.Wij zijn opgeleid om onze kennis en expertise toe te passen in het belang van de patiënt, ons gehele wezen valt en staat met het nemen van de verantwoordelijkheid voor het welzijn en de veiligheid van het individu, van de patiënt. Door de discussie over zelfzorg steeds bewuster te gaan voeren wordt duidelijk dat er grenzen zijn aan het toepassen van onze wetenschappelijke kennis en het nemen van professionele verantwoordelijkheid. De verantwoordelijkheid tussen mij en mijn dochter is al aan het verschuiven, dat vlijmscherpe vleesmes zal ze op den duur echt goed weten te gebruiken. Ik zal moeten accepteren dat ik de controle die ik heb over haar veiligheid meer en meer moet loslaten....

Lees Verder
Pagina 1 van 212