Drieluik PoCT | Deel 3:  Het belang van samenwerking in de keten
apr16

Drieluik PoCT | Deel 3: Het belang van samenwerking in de keten

Point Of Care Testing (POCT) begint een steeds grotere plaats in te nemen in de gezondheidszorg. In ziekenhuizen worden testen aan het bed van de patiënt al vele jaren onder regie van de klinisch chemici uitgevoerd, maar ook huisartsen zien interessante mogelijkheden voor hun praktijk en ook apothekers roeren zich. FarmaMagazine staat daarom in drie opeenvolgende edities stil bij dit onderwerp. In dit laatste artikel gaat het om de verantwoordelijkheid die de huisartspraktijk of apotheek neemt voor de interpretatie van de resultaten van een POCT, en de vraag welke ketenafspraken belangrijk zijn om die verantwoordelijkheid correct op zich te kunnen nemen. Vraag een huisarts of hij voldoende ervaring heeft met POCT om hiervan gebruik te maken in zijn patiëntenzorg én om de uitkomst van een meting te analyseren, en de kans is groot dat hij die vraag met ‘Ja’ beantwoordt. “Dit horen we vaak van huisartsen als eerste reactie”, zegt Marc Elisen (klinisch chemicus, hoofd klinisch chemisch laboratorium MC Zuiderzee en Trombosedienst Flevoland). “Maar als we er dan op doorvragen, blijkt de werkelijkheid vaak genuanceerder dan dit antwoord doet vermoeden.” Robbert Slingerland (klinisch chemicus in Isala ziekenhuis Zwolle) erkent dit. “Ik denk dat huisartsen wel nadenken over wat ze moeten doen als ze de juiste waarde hebben bepaald”, zegt hij, “maar de cruciale vraag is of ze altijd zeker weten dat ze de juiste waarde hebben. POCT is niet zonder reden een aandachtsgebied binnen de klinische chemie. De eenvoud van het systeem is vaak misleidend, en suggereert dat de uitkomst ook recht toe-recht aan is. Was het maar zo.” Juist vanwege die onzekerheid raadt Elisen huisartsen aan om samen te werken met klinisch chemische laboratoria, die hierin deskundigheid en ervaring hebben. Niet alleen in de meettechniek maar ook in training en begeleiding zodat de meters goed gebruikt worden en de uitkomst van de meting bruikbaar is. Correcte uitvoering De eerste vraag die moet worden beantwoord is of de meting correct is uitgevoerd. “Dat is niet altijd het geval en daar kunnen wij dus bij helpen”, zegt Elisen. Een advies dat Slingerland graag ondersteunt. Hij zegt: “Bij Isala zijn we sterk geporteerd voor samenwerking. We faciliteren de toepassing van apparatuur in huisartspraktijken en we verzorgen trainingen voor het goede gebruik ervan. Dit doen we voor apotheken ook, maar daar bestaat vaker de behoefte om apparatuur zelf aan te schaffen. Dit heeft te maken met het verschil in vergoedingenstructuur tussen huisartsen en apothekers.” De interpretatie van de meetgegevens dient onder begeleiding van een laboratorium te geschieden, stelt Slingerland. “De manier van werken moet goed geborgd zijn”, zegt hij. “Dit vraagt om implementatie van een kwaliteitssysteem waarin alles wat wordt gedaan wordt...

Lees Verder
Drieluik POCT | Deel 2: Verantwoord  aan de slag met  POCT
mrt15

Drieluik POCT | Deel 2: Verantwoord aan de slag met POCT

Point of care testing (POCT) begint een steeds grotere plaats in te nemen in de gezondheidszorg. In ziekenhuizen worden testen aan het bed van de patiënt al vele jaren onder regie van de klinisch chemici uitgevoerd, maar ook huisartsen zien interessante mogelijkheden voor hun praktijk en ook apothekers roeren zich. FarmaMagazine staat daarom in drie opeenvolgende edities stil bij dit onderwerp. Het tweede artikel gaat over de vraag hoe de huisarts en apotheek verantwoord met POCT aan de slag kunnen gaan, met welke factoren zij hierbij rekening moeten houden en welke risico’s hierbij komen kijken. Zoals in het vorige artikel werd gesteld, wordt een aantal POCT-testen al standaard in de huisartspraktijk gebruikt: nitriet in urine (om te bepalen of sprake is van urineweginfectie), glucose (voor diabetes), HbA1C (monitoring voor het instellen van de diabetespatiënt op de langere termijn), hemoglobine (voor bloedarmoede) en CRP (om te bepalen of sprake is van een infectie die het voorschrijven van antibiotica rechtvaardigt). De openbare apotheek kan gebruikmaken van een POCT-test voor creatininebepaling, om te controleren of de nierfunctie van de patiënt reden geeft om de medicatie aan te passen. Het Nederlands Huisartsen Genootschap heeft samen met de Nederlandse Vereniging voor Klinisch Chemici, de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie en SAN centra voor medische diagnostiek de richtlijn Point of care testing (POCT) in de huisartspraktijk opgesteld. Doel van deze richtlijn is een goede kwaliteit van zorg te borgen en de risico’s op fouten met POCT in de huisartspraktijk zoveel mogelijk te voorkomen. “Veiligheidsaspecten komen hierin nadrukkelijk aan bod: gebruik van de juiste apparatuur die ook goed is afgesteld, correcte meting en aflezing en goede, elektronische verslaglegging en communicatie met andere zorgaanbieders”, zegt Ron Kusters (klinisch chemicus en medisch manager in het Jeroen Bosch Ziekenhuis in ‘s-Hertogenbosch en hoogleraar aan de Universiteit Twente). “De laatste twee aspecten zijn lastig omdat verschillende systemen met elkaar moeten kunnen praten: het huisartsinformatiesysteem, het ordersysteem, het laboratoriumsysteem en vaak ook het elektronisch patiëntendossier in het ziekenhuis. Het vraagt dus om goede ketenafspraken.” “Er worden veel merken en typen meters aangeboden die allemaal net iets anders meten. Samenwerking met het ziekenhuis is dus nodig bij de vaststelling van het assortiment dat je als apotheek wilt aanbieden, om tot goede afstemming te komen.” Eerst nadenken Maar voordat aan die ketenafspraken kan worden toegekomen, is het in de eerste plaats essentieel dat huisartsen weten waaraan ze beginnen. Marc Elisen (klinisch chemicus, hoofd klinisch chemisch laboratorium MC Zuiderzee en Trombosedienst Flevoland) heeft twijfels bij de vraag of dit altijd het geval is. “Ik denk niet dat huisartsen zich voldoende bewust zijn van de vraag wanneer toepassing van POCT wel en niet zinvol is....

Lees Verder