Machteld Huber: De apotheker als voetbalspeler
nov21

Machteld Huber: De apotheker als voetbalspeler

Het is tijd voor een andere kijk op ziekte en gezondheid. “De zorg moet de stap zetten van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag, waarbij zelfzorg de basis is.” Machteld Huber, de grondlegger van de beweging Positieve gezondheid, over hoe shared decision making kan leiden tot meer therapietrouw. Het begon ergens rond haar dertigste levensjaar. Huisarts Huber werd patiënt Huber. Toen kwam de huisarts in haar erachter dat patiënt zijn iets heel anders is dan het stellen van een medische diagnose. Nu, ruim dertig jaar later, is onderzoeker Huber voorloper van een beweging die uitgaat van positieve gezondheid: mensen, ook al hebben ze een medische diagnose, hebben het vermogen zich aan te passen, zijn in staat eigen regie te voeren en kunnen na een slechte diagnose toch weer overeind krabbelen. Ook een chronische patiënt heeft naast de ziekte een groot potentieel aan gezondheid. In plaats van alleen de ziekte te behandelen kan het beter zijn om ook dat potentieel te versterken waardoor de patiënt de ziekte beter kan integreren in zijn leven. Inmiddels heeft Huber de aloude definitie van de WHO over gezondheid gekanteld. De Wereldgezondheidsorganisatie omschreef in 1948 gezondheid nog als een ‘toestand van volledig fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden en niet louter het ontbreken van ziekte of gebrek’. Een heel idealistische, maar ook nogal starre definitie, die geen oog heeft voor chronische zieken en gehandicapten. Maar een begrijpelijke definitie in een tijd dat antibiotica nog een wondermiddel was en nieuwe therapieën direct resultaten lieten zien. Doorbehandelen tot de patiënt beter is, was toen het adagium. Huber en collega’s formuleerden de definitie als volgt: ‘Het vermogen van mensen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.’ Gezondheid als een dynamisch begrip. Huber deed onderzoek om dit concept verder te ontwikkelen en vond dat mensen met ervaring met ziekte vinden dat gezondheid te maken heeft met alle levensgebieden, dus niet alleen met het biomedische domein. Die brede visie op gezondheid met zes dimensies noemde Huber ‘Positieve gezondheid’ (zie illustratie op pagina 11). De tijd is volgens Huber rijp voor een andere kijk op gezondheid. “De zorg moet veranderen, anders wordt de zorg onbetaalbaar voor de volgende generaties. Daarnaast zitten we in een grote transitie, moeten gemeentes zorg en welzijn organiseren en lopen zorgverleners vast in starre regels. Alles is aan het schuiven.” Wat is precies de kern van uw betoog? “Ieder jaar geven we in ons land zo’n 92 miljard euro uit aan gezondheidszorg. Maar liefst 96 procent van dat bedrag besteden we aan de behandeling van ziektes. En slechts vier procent gaat naar...

Lees Verder