Toekomst van de farmacie: Trial and Error
nov14

Toekomst van de farmacie: Trial and Error

De openbare apothekers maken zich zorgen over hun toekomst. De zorgverzekeraars hebben vooral interesse in voortzetting van het preferentiebeleid, omdat ze hiermee premieverlaging voor hun verzekerden kunnen bewerkstelligen. En het ministerie van VWS maakt weinig haast om de openbare farmacie een nieuw toekomstperspectief te bieden. Hoe kijken de mensen uit het veld aan tegen de openbare farmacie en de scenario’s voor de toekomst daarvan? Deel 5 van een artikelenserie over de toekomst van de openbare farmacie. Het verdwijnen van de openbare apotheek zoals we die nu kennen, is een realistisch scenario. Dit vinden zowel Michel Dutrée (directeur van Nefarma) als Ruud Coolen van Brakel (bestuurder van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik). Dutrée is het meest uitgesproken: “De huidige apotheek vind ik inmiddels onvoldoende onderscheidend van de drogisterijen. Bij de apotheek is alleen de balie wat dieper door die ladekasten waarin de geneesmiddelen liggen. Het ligt dan ook voor de hand dat de drogist en de apotheek gaan fuseren in de komende vijf tot tien jaar. De apotheek besteedt toch al steeds meer ruimte aan producten van Vichy, VSM en Dr Vogel en aan medische hulpmiddelen. Voor zo’n samenwerking is een heel goed businessmodel te ontwikkelen, waarbij zorg en distributie worden gescheiden.” Coolen van Brakel is op dit punt wat terughoudender: “De nulde lijn is ook sterk aan het professionaliseren, dat is heel erg toe te juichen. Drogisterijen nemen hun distributie- en voorlichtingstaak steeds serieuzer. Of dat ook per se betekent dat je het uitgiftepunt voor de openbare farmacie daaraan kunt koppelen, weet ik niet zo zeker. Middelen die onder de Opiumwet vallen, zie ik nog niet zo snel via de drogisterij verstrekt worden. Maar verdergaande samenwerking en afstemming zijn wel degelijk mogelijk in ieder geval. En dat apotheken in sommige opzichten steeds meer op drogisten beginnen te lijken, is niet zo vreemd. Een apotheek is tenslotte ook gewoon een winkel en een apotheker is behalve een zorgverlener ook een ondernemer. Dit laatste is een serieus onderdeel van zijn werk. In de apotheek komen mensen met een zorgvraag. Die is deels te beantwoorden met receptgeneesmiddelen, maar zeker deels ook met vrij verkrijgbare producten. Het zou onzin zijn dat onderdeel van het bedrijf links te laten liggen.” Loskomen van de distributie Het is in ieder geval niet de distributie waarvan de openbare farmacie het moet hebben, daarover zijn beiden het eens. “Het wordt steeds helderder dat je de zorg en de distributie van elkaar moet scheiden”, zegt Coolen van Brakel. “Voor de distributie hebben we de laatste jaren allerlei initiatieven zien ontstaan: De Centrale Apotheek, distributie via de huisarts, robots, centrale uitgiftepunten, noem maar op. Niet alles is succesvol gebleken, maar...

Lees Verder
De toekomst van de  openbare farmacie
okt05

De toekomst van de openbare farmacie

De openbare apothekers maken zich zorgen over hun toekomst. De zorgverzekeraars hebben vooral interesse in voortzetting van het preferentiebeleid, omdat ze hiermee premieverlaging voor hun verzekerden kunnen bewerkstelligen. En het ministerie van VWS maakt weinig haast om de openbare farmacie een nieuw toekomstperspectief te bieden. Hoe kijken de mensen uit het veld aan tegen de openbare farmacie en de scenario’s voor de toekomst daarvan? Deel 4 van een artikelenserie over de toekomst van de openbare farmacie. Coen van den Heuvel, directeur van Nationale Apotheek, windt er geen doekjes om. “Ik snap niets van het bedrijfsplan van de openbare apotheek”, zegt hij. “Het is ook moeilijk te begrijpen natuurlijk. Apotheken functioneren in een traditionele markt, gedomineerd door oude dogma’s die de bedrijfskolom moeten beschermen. En de apotheker mag daarin alleen maar uitvoeren wat de arts zegt, dus marketingtechnisch kan hij heel weinig doen om zijn omzet te optimaliseren. Zijn afnemer, de patiënt, is bovendien iemand die niets te vertellen heeft en die niet zelf de rekening betaalt. En degene die wel financieel verantwoordelijk is, de zorgverzekeraar, heeft naast het inkopen van goede en doelmatige zorg ook als taak kostenbeheersing te realiseren.” Het is duidelijk, Van den Heuvel is geen apotheker. Hij noemt zichzelf een new business bouwer, een entrepreneur dus. Iemand die een kans in de markt ziet en daarvoor een bedrijf opricht. Op een gegeven moment werd hij benaderd door PharmInvest, dat een aantal apotheken had. Hij vertelt: “De vraag die ik voorgelegd kreeg, was: We doen van alles met medicijnbewegingen en we hebben ook apotheken, maar we hebben het idee dat internet in deze bedrijfskolom een rol gaat spelen. Kun jij daar wat mee? Dus schreef ik een bedrijfsplan en daaruit is Nationale Apotheek voortgekomen.” Vervolgens is hij daarin zelf actief geworden, en dat heeft zijn denken gevormd. “De kennis van de apotheker blijft nodig”, zegt hij, “maar het idee van het ouderwetse winkeltje op de hoek wordt ingehaald door een ander businessmodel. Kijk maar naar de reisbureaus: de komst van internet heeft in die branche geleid tot een heel andere manier van reizen bestellen, waardoor de organisator er alleen nog is om specifieke kennis te leveren. Dit gebeurt in de openbare farmacie ook.” “De huidige internet­apotheken vind ik nog niet echt een voorbeeld van een modern farmacieconcept.” Inzetten op kennisdeling Maayke Fluitman is wel apotheker. Ze was bestuurslid van de KNMP en is tegenwoordig onder andere associate partner bij Altuïtion, gespecialiseerd in klantbeleving. Ook zij is ervan overtuigd dat er een belangrijke toekomst is voor de apotheker, maar dat het zeer goed mogelijk is de koppeling tussen de apotheker en de fysieke apotheek los te laten. “De...

Lees Verder
Wim van Hulst en Raymond Kolman over de toekomst van de farmacie
sep12

Wim van Hulst en Raymond Kolman over de toekomst van de farmacie

De openbare apothekers maken zich zorgen over hun toekomst. De zorgverzekeraars hebben vooral interesse in voortzetting van het preferentiebeleid, omdat ze hiermee premieverlaging voor hun verzekerden kunnen bewerkstelligen. En het ministerie van VWS maakt weinig haast om de openbare farmacie een nieuw toekomstperspectief te bieden. Hoe kijken de mensen uit het veld aan tegen de openbare farmacie en de scenario’s voor de toekomst daarvan? Deel 3 van een artikelenserie over de toekomst van de openbare farmacie. Wat wil de overheid van de openbare farmacie? “Als ik dat wist kon ik er beleid op maken”, zegt Wim van Hulst nuchter. Maar met even grote nuchterheid laat hij erop volgen dat hij eigenlijk helemaal niet zo van het beleid maken is. “Mijn jaarplan is dun”, zegt hij. “Als ik maar gewoon goed mijn werk doe, dan lukt het allemaal wel. Ik probeer er gewoon altijd zes dagen per week te zijn voor mijn patiënten. En ik sta ook in het telefoonboek, want als ze me nodig hebben moeten ze me kunnen vinden.” Ook het feit dat hij acht apotheken heeft in de regio Groningen – merendeels in gezondheidscentra – is geen kwestie van uitgestippeld beleid, zegt hij. “Ze kwamen gewoon op mijn pad in de loop der jaren, ik ben mijn eigen keten.” Het zorgverlenerschap staat centraal voor Van Hulst, niet het ondernemerschap. Hetzelfde geldt voor Raymond Kolman, eigenaar van twee apotheken in Krommenie. “Ik heb ooit twaalf dagen op een cursus ondernemerschap gezeten”, zegt hij. “Van de twaalf economen die ons daar les gaf kreeg ik de indruk dat zij ons als een soort gestoorde Florence Nightingales zagen, zij snapten niets van ons. Ben je dan alleen maar een goede apotheker als je een maximale omzet en winst weet te genereren? Als dat het geval is, dan doe ik als apotheker beslist iets niet goed.” Dichtbij de patiënt Hoewel ze een duidelijke nuchterheid gemeen hebben, verschillen Van Hulst en Kolman van elkaar in die zin dat de eerste meer de schouders ophaalt en de tweede zich oprecht boos kan maken. Gevraagd naar de mogelijkheden van scheiding van zorg en distributie zegt Van Hulst: “Dat kan natuurlijk prima. Alleen zouden de zorgverzekeraars het niet willen, want dan moeten ze voor beide betalen.” Terwijl Kolman er uitgebreid op ingaat: “Nee, natuurlijk kan dat niet. De openbare apotheek is hard nodig en moet dichtbij de patiënt staan. We gaan nu al niet efficiënt met geneesmiddelen om. Vroeger dachten we dat iedereen alles echt slikte wat de dokter voorschreef. Inmiddels weten we dat dit bepaald niet zo is, en ik verbaas mij erover dat de beleidmakers daar geen oog voor hebben. Er is heel...

Lees Verder