Column: Vlinderslag
sep18

Column: Vlinderslag

Soms maakt iets kleins het verschil. Zo kan een, net iets later, vertrek van huis je in een lange file doen stranden, of de trein doen missen, waardoor een belangrijke afspraak niet doorgaat. Als dat een sollicitatiegesprek was, kan je carrièreverloop er heel anders uit gaan zien. Een andere baan kan er voor zorgen dat je andere mensen ontmoet. Die paar minuten verschil op die specifieke ochtend kunnen zomaar niet alleen een totaal andere zakelijke, maar ook sociale wending aan je leven geven. Een kleine variatie in beginvoorwaarden kan resulteren in zeer grote effecten, in de toekomst en/of op een andere plek. Dit fenomeen wordt het ‘vlindereffect’ genoemd: Een vlinder in Brazilië kan met zijn vleugels maanden later een Tornado in Texas veroorzaken (Edward Lorenz, 1961). Iedere stap die in een chaotische reeks voorvallen plaatsvindt, creëert niet een verwachte lineaire, maar een exponentiële afwijking in de reeks volgende gebeurtenissen. In het sterk gereguleerde zorgsysteem wordt iedere vlinderslag, met de daarop volgende creatieve chaos, in de opvolgende stappen weer keurig in het bekend lineaire pad teruggebracht en worden mogelijke, onverwachte, uitkomsten van die vlinderslag in de kiem gesmoord. De zorg, of het nu gaat om bijvoorbeeld medical devices of dienstverlening, kent vele ‘vlinderslagen’: disruptieve ideeën en initiatieven. Het aantal start-ups op het terrein van gezondheid en zorg is enorm. En toch voelt het gefladder nog steeds slechts als een tijdelijke rimpeling in de constante rivier waarop de zorg zijn diensten en expertise aanbiedt. Daar waar zaken in ons dagelijks leven steeds veranderen, digitaler en groter worden, of dit nu gebeurt door onverwachte, chaotische processen of van te voren lineair zo is gepland en uitgestippeld, daar worstelt de zorg nog steeds met de vraag of en hoe zij deze niet te stoppen (chaotische) veranderingen moet omarmen. Vanuit het oogpunt van veiligheid en kwetsbaarheid is de constante, gereguleerde en gecontroleerde ontwikkeling van zorgaanbod belangrijk. Maar stilstand is ook achteruitgang. Complexiteit van aandoeningen, zorgstelsels die onder druk staan, veranderende kennis en behoefte bij individuen vragen misschien juist in de zorg, om disruptieve veranderingen: onze gezondheid is een te waardevol bezit, om kansen en verbeteringen te laten liggen. De ‘digital health wereld’ is een wereld vol vlinders die, wanneer we de mogelijke chaos die kan ontstaan, durven toe te laten, grote effecten kunnen hebben op onze gezondheid en kwaliteit van leven. En of wij dit, als zorgaanbieders, nu wel of niet verstandig vinden, zeker is dat deze vlinders hun vleugels zullen gaan uitslaan en het verschil zullen gaan maken. Ergens, recentelijk of al iets langer geleden, heeft een vlinder zijn vleugels al uitgeslagen en is er een cascade van gebeurtenissen in gang gezet. Remmen...

Lees Verder