Factcheck: hoe betrouwbaar zijn de verkiezingsfeiten?

verkiezingsfeitenIedereen die iets betekent of wil betekenen in de farmacie was erbij op 11 januari: de traditionele nieuwjaarsreceptie van ASKA en BG Pharma. Tegen de sfeervolle achtergrond van Kasteel de Wittenburg in Wassenaar, trakteerden de organisaties hun gasten op een kritische analyse van verkiezingsfeiten en een geanimeerde netwerkborrel. De take home message kwam van Peter de Jong van Brocacef: “We moeten terug naar de klantbehoefte, naar de serviceverlenende apotheek.”

“Je moet een aap niet leren klimmen, want dan krijg je een kokosnoot op je hoofd”, waarschuwde De Jong. Apotheken moeten zuinig zijn op hun domein, vindt hij. “En dat is – hoe vervelend we het ook vinden – nog steeds ziekte. De drogist heeft het domein health & beauty en de supermarkt het domein boodschappen doen. Als je de drogist leert hoe ons domein in elkaar zit, dan krijg je acute problemen.”

Het apotheekdomein moet dus bewaakt worden en De Jong weet hoe. “Niet met nog betere medicatiechecks, meer farmaceutische zorg of door het koppelen van labwaarden aan allerlei analyses, maar door terug te gaan naar de klantbehoefte, naar de serviceverlenende apotheek. Om uiteindelijk de klant het gevoel te geven dat de apotheek een gidsfunctie heeft. Dat hij met al zijn vragen en problemen altijd bij de apotheek terecht kan.”

Een voorbeeld. Mevrouw Van den Heuvel, 83 jaar en verzekerd bij CZ, komt naar de apotheek met vier recepten. Eén voor een cholesterolverlager, een andere voor incontinentiemateriaal, een derde voor diabetestestmateriaal en de vierde voor een TNF-alfaremmer. Ze loopt alleen met de cholesterolverlager de apotheek uit. Voor de incontinentiematerialen moet ze op de website van CZ kijken, vertelde de apothekersassistente. Voor de diabetesteststrips de CZ-klantenservice bellen en voor de TNF-alfaremmer naar het ziekenhuis. De Jong: “Ik denk niet dat we daarmee ons domein bewaken. Wel door te doen wat we 100 jaar geleden wél deden, namelijk mevrouw Van den Heuvel helpen.” Dus ervoor zorgen dat de incontinentie- en diabetesmaterialen worden thuisbezorgd en dat het  ziekenhuis de TNF-alfaremmer bij haar aflevert. “Wat levert dat op, zullen de meeste apothekers zeggen en daar gaat het volgens mij mis.”

Positief
Over 2016 is De Jong redelijk positief. Het lukte Brocacef tenslotte toch om de ACM-goedkeuring te krijgen voor de overname van Mediq, de branche heeft stappen gezet om per februari 2019 te kunnen voldoen aan de Falsefied Medicines Directive en de KNMP “heeft weer een goed bestuur”. De Jong complimenteerde de apothekersorganisatie – en in het bijzonder Gerben Klein Nulent – met de resultaten van het afgelopen jaar. “Want de communicatie op het juiste niveau en je kiest de juiste momenten om bepaalde onderwerpen aan het licht te stellen. Je kiest altijd de patiënt als uitgangspunt en probeert op die manier je gelijk te halen en ik denk dat we een aantal echt meetbare successen hebben gerealiseerd.”

Het laatste KNMP-succes betrof de geneesmiddeltekorten. Het leek erop dat de KNMP die kon inzetten om iets aan het preferentiebeleid te doen, maar De Jong ziet dat wegglijden in de brief die minister Schippers aan de Tweede Kamer stuurde. “Hou vol”, adviseerde hij Klein Nulent, “en probeer echt iets te veranderen aan dat preferentiebeleid.”

De keerzijde
Maar er zijn ook zorgen. “Het lijkt erop dat de zorgverzekeraars proberen via allerlei trucjes een aanval op de eigen bereidingen te starten”, aldus De Jong. “En Zorginstituut Nederland komt met het idee om vitamines en paracetamol 1000 mg uit het pakket te halen. Ik hoop maar dat de volgende minister beseft dat dit meer bijwerkingen dan resultaat oplevert.” En dan blijven er de geneesmiddeltekorten, die het afgelopen jaar al veel aandacht kregen in de pers en van marktpartijen. “Apotheken en groothandels geven de zorgverzekeraars de schuld als het gaat over het preferentiebeleid. Zorgverzekeraars zoeken de tegenaanval en roepen over parallelhandel en overdreven grote voorraden. De groothandelaren op hun beurt, beschuldigen de industrie en hun quoteringen. Ook hier geldt weer dat de minister een mooie brief aan de Kamer heeft geschreven en ermee weg lijkt te komen. Maar iedereen weet dat ze maar een klein deel van het probleem oplost.”

Verkiezingsfeiten
Marc Pomp, adviseur gezondheidseconomie, nam met de zaal de grote zorgthema’s door die politieke partijen agenderen op weg naar de verkiezingen van 15 maart: het Nationaal ZorgFonds, het eigen risico en de noodzaak om de afspraken met de sector over uitgaveplafonds te vernieuwen. Er worden boute uitspraken gedaan. Vijf daarvan onderwierp Pomp aan een economische ‘factcheck’.

1. De zorguitgaven zijn op een houdbaar pad
Het inperken van de zorguitgaven is een van de belangrijkste doelstellingen van dit kabinet. Het ministerie van VWS concludeert in de Rijksbegroting dat deze is gehaald. Cijfers van de Rekenkamer bevestigen dat het de minister is gelukt om binnen het budgettair kader zorg te blijven. Maar het monster van de stijgende zorguitgaven lijkt nog niet definitief getemd, liet Pomp zien aan de hand van cijfers van het Centraal Planbureau (CPB). Tot 2020 stijgen de zorgkosten licht ten opzichte van het BBP, daarna gaat het hard. In 2040 zou er sprake zijn van een stijging van minstens tien procent. Pomp: “Is dat erg? Wel als al die extra centen voor de zorg niets opleveren.” Dat blijkt gelukkig wel het geval. Artsen en epidemiologen die de oorzaken van de toename van de levensverwachting onderzochten, stelden vast dat deze voor een belangrijk deel te maken heeft met het loslaten van de budgettaire beperkingen in de gezondheidszorg.

2. Invoering van het Nationaal ZorgFonds kost 4000 euro per huishouden
Waar komt dat bedrag vandaan? Uit het rapport Zorgkosten in kaart van het CPB, weet Pomp. Een rapport waarin alle beleidsopties van partijen tegen het licht worden gehouden. Interessant, maar de onderbouwing van dit cijfer is volgens Pomp flinterdun. De grondslag is het bedrag dat nu uitgegeven wordt aan de Zorverzekeringswet en er is aangenomen dat de transitiekosten 1,5 procent bedragen over acht jaar. “Waarom? Dat weten ze bij het CPB niet en daarom moet je zo’n cijfer niet opnemen. Het slaat de discussie dood, die op inhoud gevoerd zou moeten worden.”

3. Het eigen risico remt de zorgconsumptie met 630 miljoen euro per jaar
Remt het inderdaad, vroeg Pomp zich af. Het remeffect van 630 miljoen dat het CPB voorspelt, is gebaseerd op een onderzoek van econoom René van Vliet. ”Dat gaat over 1993 tot 1995. De periode van het Ziekenfonds, waarin mensen zelf hun eigen risico konden kiezen. Mensen die voor een hoog risico kozen, gebruikten minder zorg. Maar misschien wisten zij op voorhand al dat ze minder zorg zouden kunnen consumeren. Van Vliet heeft geprobeerd daarop te corrigeren. Toch blijft er discussie over mogelijk. Ik vind daarom dat hier geen cijfer had moeten staan.” Ook de bewering dat het alleen om onnodige zorg zou gaan, trok Pomp in twijfel. NIVEL-onderzoek laat namelijk zien dat het aantal mensen dat het advies om naar de specialist te gaan niet opvolgt flink is gestegen sinds de invoering van het eigen risico.

4. Farmaceuten maken excessieve winsten
“Farmaceuten zijn de moderne boeven”, stelde Pomp vast, “maar klopt het ook?” Uit een artikel waarin de kosten en opbrengsten gedurende de hele economische levensduur van nieuwe farmaceutische producten zijn bekeken, blijkt dat de opbrengsten iets lager zijn dan de kosten. Een onderzoek van Deloitte laat zien dat de opbrengst van farmaceutische producten over de totale levensduur is gedaald van tien procent in 2010 naar 4,2 procent in 2015. “Als de opbrengsten zo laag blijven, staat de innovatieprikkel behoorlijk onder druk”, waarschuwde Pomp.

5. Een modaal gezin betaalt nu al een kwart van zijn inkomen aan zorgpremies
Deze bewering komt uit Samen dapper voor de zorg, een pamflet van Het Roer Moet Om. Pomp pakte de CPB-cijfers er weer bij. Dat becijferde dat een gezin met anderhalf keer modaal en kinderen in 2011 23,5 procent van het bruto inkomen kwijt was aan zorg. Zet je het af tegen de totale loonkosten, inclusief werkgeversdeel, dan is dat 18,5 procent. “Zo’n type gezin behoort, ook volgens het CPB, tot het type gezin met de hoogste zorglasten”, relativeerde Pomp. “Zet je het bruto inkomen van alle huishoudens (442 miljard – CBS 2014) af tegen de bruto zorgkosten (69,5 miljard – VWS 2014) dan kom je op 15,7 procent. Dat is nog veel, maar geen 25 procent. Dit is dus onwaar.”

Met die conclusie en voldoende stof om over door te praten bij de borrel, kwam het officiële deel van de nieuwjaarsbijeenkomst tot een einde. Het belooft een boeiend (verkiezings)jaar te worden!

Tekst: Margriet van Lingen

 

 

 

Gerelateerde berichten

  • Aska -bijeenkomst: Vuist tegen hoge eigen risicoAska -bijeenkomst: Vuist tegen hoge eigen risico Aska -bijeenkomst - Zorgverzekeraars en zorgverleners moeten samen een vuist maken tegen het hoge eigen risico. En apothekers zijn –nog - geen ondernemers. Dat was de boodschap tijdens de […]
  • ASKA: Ook in 2015 blijft het onrustigASKA: Ook in 2015 blijft het onrustig 2015, een belangrijk jaar voor de farmacie en de openbare apotheek, zo voorspelt Arvid Manneke, voorzitter van BG Pharma. De verschraling in de apotheek zal doorgaan nu zorgverzekeraars […]
  • Aska: Samen of toch alleen?Aska: Samen of toch alleen? Iedereen is het met elkaar eens: de apotheker hoort in de geïntegreerde eerstelijns gezondheidszorg. Ook over hoe die positie moet worden bereikt: in goed overleg, met alle betrokken […]
  • Ketenapotheken verlaten Cao-tafelKetenapotheken verlaten Cao-tafel De Landelijke Vereniging van Artsen in Dienstverband (LAD) meldt eind januari dat de Associatie van Ketenapotheken (ASKA) de Cao-tafel weer verlaat. De ASKA zou de voorrang geven aan het […]
  • Verschuiving zorgverzekeraars van inkoop naar een meer integrale aanpakVerschuiving zorgverzekeraars van inkoop naar een meer integrale aanpak De zorg in Nederland is duur en zal ook niet goedkoper worden. Beheersbaar en doelmatig, daarover moet de discussie gaan, zo stelt Patrick Jeurissen, de kersverse hoogleraar Betaalbaarheid […]

Auteur: redactie
Categorie: 2017
Tags: , , , ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *