Zorg op afstand een stapje dichterbij

FarmaMagazine_InnovatieMet de komst van de Apple Watch komt farmaceutische zorg op afstand weer een stapje dichterbij. En met de grote hoeveelheid aan data die patiënten leveren is het mogelijk steeds beter zorg op maat te leveren. Het wachten is op de eerste wearable die patiënten helpt bij medicatietrouw.

Heel Nederland is aan het gamen. We hebben allemaal spelcomputers en mobile devices. En ons land spreekt met 350 bedrijven, 3.000 werknemers en 275 miljoen euro omzet per jaar ook nog eens een aardig woordje mee als ontwikkelaar van games.

Tijdens het SXSW-festival in Austin, een grote technologiebeurs in de VS, toonde Jeroen Tas, topman van de gezondheidsdivisie van Philips, een grote pleister aan zijn publiek. De pleister meet ondermeer ademhaling, temperatuur, hartslag en stressniveau. Aansluiten op meetapparatuur en draden is niet meer nodig: de sensoren in de pleister op de huid slaan meetwaarden van vitale functies op en sturen die naar een mobile device en naar een centrale computer. Merkt die computer iets vreemds op, dan klinkt er letterlijk een belletje. De zorgprofessional op afstand ziet op de app de staat van die ademhaling, hartslag en temperatuur.

Een teken voor zorgprofessionals om in een vroeg stadium in te grijpen. Om zo ernstige problemen te voorkomen.
Maar niet alleen de zorgprofessional krijgt een signaal dat er iets mis is. Ook is het mogelijk dat een familielid van een patiënt een seintje krijgt als vader de medicijnen weer eens heeft laten staan.

Vitale functies meten
Tas claimt dat deze technologie het aantal ziekenhuisopnames tot 50 procent vermindert. Hij vertelde tijdens de internationale beurs over technologische ontwikkelingen over zijn tachtig jarige vader die nog maar met moeite thuis kan blijven wonen. En over zijn tienerdochter met diabetes. Met deze technologische ontwikkelingen als wearables kunnen zij beter omgaan met hun gezondheid.
Sensoren in een pleister, het is een voorbeeld van een wearable. Maar die sensoren zitten ook in een ooglens of in kleding.  Of hangen aan je pols in de vorm van een horloge. Apparaten die je continu bij je draagt en die continu vitale functies meten en doorgeven.
Feitelijk zijn deze wearables in twee categorieën te verdelen. Op de eerste plaats kunnen zij tal van gegevens van mensen op afstand registreren. Hoe gaat het met de patiënt? Met de uitslag kunnen patiënten eerder naar huis. Of patiënten kunnen juist langer thuis blijven wonen nu de zorg op afstand een goed beeld geeft van de patiënt.
Daarnaast leveren de wearables tal van interessante gegevens op. Met deze gegevens kunnen patronen worden herkend en kan al in een vroeg stadium preventief worden opgetreden: Hoe doet deze patiënt het ten opzichte van een controlegroep? Moet de therapie worden aangepast? Kan de dosering van de medicatie direct omlaag? Dankzij de grote hoeveelheid aan gegevens die de sensoren oplevert maakt zorg op maat een sprong voorwaarts.

Jonge honden
Nederland loopt aardig in de pas als het gaat om het ontwikkelen van wearables. Naast Philips hebben acht jonge talenten een traineeship bij Talent for Care gevolgd. Zorginnovatiebedrijf FocusCura ontfermde zich over deze jongen honden. Met succes, want de eerste innovatieve wearables komen op de markt: www.wearablesindezorg.nl.
Bijvoorbeeld de RevaliDaan. Die geeft patiënt en zorgprofessionals in revalidatiecentra inzicht in het herstelproces. Waardes van parameters bij die ene patiënt worden vergeleken met andere patiënten met een vergelijkbaar ziektebeeld. De gemiddelde herstelcurve die de app toont werkt stimulerend voor de patiënt: ik ga beter mijn best doen. Door de gegevens uit RevaliDaan te interpreteren kan de arts de therapie beter afstemmen en de patiënt het maximale uit zijn revalidatie halen. Kortom, meer zelfregie bij de patiënt en sneller beter.
Of neem het pluiSZorg-programma waarbij een ring aan de vinger van de patiënt wordt gebruikt om de gezondheid van thuiswonende senioren te monitoren en data hierover te verzamelen, om vroegtijdig te kunnen signaleren en eventuele zorg af te stemmen. Denk aan detectie van dementie, stimulering van (sociale) activiteiten maar ook medicatietrouw. De app wordt thuis uitgelegd en de grenswaarden worden samen ingesteld.
Bij het overschrijden van bepaalde grenswaarden of het vertonen van bepaalde patronen gaat er een alert naar de klant, mantelzorgers of de zorgverlener.

Zorg inspireren
Cornelis Overhand is een van de acht jonge honden die betrokken is bij de ontwikkeling van voornoemde wearables. Hij wil de zorg inspireren met nieuwe toepassingen. “Wearables in de zorg zijn hip en we hebben de wind mee. Ook zorgverzekeraars zijn enthousiast. Maar de toepasbaarheid blijft een uitdaging. Hoe krijgen we mensen in de thuiszorg zover dat ze wearables gebruiken en zorg op afstand accepteren?

En toen werd de Apple Watch aangekondigd. Als een bedrijf technologie toegankelijk kan maken voor een brede doelgroep is het de uitvinder van de iphone en ipad wel. Zowel 5-jarigen als 85-jarige kunnen overweg met deze apparatuur. De Apple Watch wordt dan ook als de ideale wearable gezien voor de zorg.

Bloedprikken overbodig
Meteen na de introductie afgelopen maand werd er dan ook volop gespeculeerd. De Apple Watch maakt bloedprikken voor diabetici overbodig, zo werd direct geopperd. Helaas, dat is nog niet mogelijk. Het horloge prikt zelf nog niet. Wel willen fabrikanten als Dexcom en Medtronic, die werken met een naaldsensor in een pleister die net onder de huid de glucosewaarde meet, samenwerken met Apple. Zij leveren alle technologie; de sensoren, de monitor, de software die de glucosewaarde meet. De gebruiker ziet op zijn horloge de glucosewaarden en kan besluiten om meer of minder insuline te spuiten of de dosis aan te passen.
Voor goed gemotiveerde patiënten een manier om hun insulinedosering op maat aan te passen. Zorgprofessionals als internisten en diabetesverpleegkundigen vinden het systeem nog niet geschikt voor iedere patiënt. De systemen zijn ook duur en de zorgverzekeraar staat (nog) niet te springen om deze dure technologie te vergoeden.

Patiënt bepaalt
Succesvolle wearables moeten beschikken over data, gegevens die patiënten leveren. Er is nog veel discussie over wie de data beheert. En is het allemaal wel veilig genoeg opgeslagen? Tas van Philips is daar helder over: de eigenaar van de gegevens bepaalt wat er met de data gebeurt. Toestemming van de patiënt is dus nodig om de gegevens door te sluizen naar bijvoorbeeld de voorschrijver of de apotheker. Of – via de apotheker – naar de farmaindustrie.  Bijvoorbeeld als een patiënt zijn medicatie beter wil laten afstemmen op zijn persoonlijke omstandigheden. Medicatie op maat dus.

Kans voor apothekers
Daar ligt een kans voor de apothekers. Want apothekers hebben toegang tot tal van data: de activiteiten van patiënten en van apothekers worden nu al nauwgezet gevolg en geanalyseerd. Bijvoorbeeld op de servers van Ncontrol, volledige dochter van Mosadex. Ncontrol verzamelt in een centraal systeem alle zorg- en bedrijfsprocessen in de Service Apotheken. Processen die kunnen worden aangestuurd, gemonitord en gerapporteerd. En voor wie de data beheert is het een kleine stap tot het ontwikkelen van een eigen farmaceutische zorgwearable voor de patiënt.
Wetenschap en innovatie
Innovatieve technologiebedrijven ontdekken de zorg. En de wetenschap. Samsung is naast producent van mobile devices zelf producent van medische apparatuur. Het persoonlijk medisch dossier HealthVault van Microsoft wordt in Zweden gebruikt als elektronisch patiëntendossier (EPD). Die andere reus, Google, lijkt zich meer te richten op fitness en gezondheid. Apple ontwikkelt niet alleen nieuwe apparatuur als de Apple Watch, het bedrijf werkt ook samen met Epic, de grootste Amerikaanse aanbieder van software voor ziekenhuizen. En het heeft een samenwerkingsverband met de Mayo Clinic, een van de innovatieve ziekenhuizen in de VS.
En onlangs heeft Apple ReseachKit gelanceerd waarmee medische informatie op een eenvoudige manier verzameld kan worden via apps op de smartphone. Zo wordt de iPhone een laagdrempelig hulpmiddel voor medisch en farmaceutisch onderzoek. Een dag na de lancering van de toepassing hadden 10.000 mensen zich al ingeschreven om deel te nemen aan een studie naar hart- en vaataandoeningen. De onderzoekers van Stanford University stonden versteld van de grote toestroom binnen 24 uur. Terwijl onderzoeksinstellingen normaal veel moeite moeten doen om mensen bereid te vinden deel te nemen aan onderzoek liep het aantal aanmeldingen nu bijna uit de hand.
Inmiddels zijn er diverse onderzoeken gestart met behulp van ResearchKit. Een Parkinson-app neemt de stem van de patiënt op om zo de trillingen te meten. Trillingen zijn een indicatie voor de mate van Parkinson.  Maar de app meet ook via sensoren in de telefoon hoe je beweegt. Er zijn inmiddels ook onderzoeken gestart naar diabetes, COPD en hartziekten. Voor zover bekend is er nog geen onderzoek gestart naar farmaceutische zorg.

Tekst: Niels van Haarlem

 

 

Gerelateerde berichten

Auteur: redactie
Categorie: E03
Tags: , , , ,

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *