Wat communicatietechnologie kan betekenen voor de zorg

Slechte communicatie tussen zorgprofessionals is volgens studies van onder meer Enrico Coiera en Catherine Dingley de grootste oorzaak van medische fouten. Het aantal overledenen door communicatiefouten was volgens Coiera maar liefst twee keer zo groot als het aantal overledenen door inadequate skills van zorgpersoneel.  

Communicatie in de gezondheidszorg blijft kennelijk een struikelblok. Een factor die kan bijdragen aan betere communicatie is het inzetten van de juiste communicatietechnologie. In de zorg gebruikt men vaak systemen die gedateerd of simpelweg inefficiënt zijn. Naast dat dit dus negatieve gevolgen kan hebben voor patiënten, zorgt dit ook voor frustratie bij veel zorgprofessionals. Tijd om enkele uitdagingen en oplossingen onder de loep te nemen. 

Face to face-communicatie of via digitaal dossier?

Wat de zorg een bijzonder interessante communicatiecasus maakt, is natuurlijk het feit dat er vaak bijzonder veel partijen betrokken zijn bij bijvoorbeeld de behandeling van één specifieke patiënt. Denk bijvoorbeeld aan de huisarts, verplegers, medisch specialisten, apothekers en fysiotherapeuten. Zij bezitten allemaal een brokje informatie en moeten dit helder naar elkaar communiceren om de patiënt goed te kunnen helpen en medische fouten voorkomen. Wat hierbij kan helpen is een digitaal dossier waar diegenen die bij de behandeling betrokken zijn toegang toe hebben.

Alleen worden dergelijke digitale dossiers nog nauwelijks gebruikt, blijkt uit onderzoek van C. Safran (aangehaald door Coiera). De communicatie over patiënten in ziekenhuizen gaat vaak voor meer dan de helft via face to face en slechts 10% gaat via een digitaal patiëntendossier. Dit vergroot natuurlijk de kans dat niet alle partijen op de hoogte zijn van relevante informatie.

Maar hoe komt het dat zorgprofessionals het digitale patiëntendossier vooralsnog links laten liggen? Een verklaring zou kunnen zijn dat veel zorgpersoneel gedurende de dag heel mobiel is. Verplegers en andere zorgprofessionals met heel hands on taken zijn natuurlijk nauwelijks achter een bureau  te vinden en senior specialisten worden vaak door meerdere locaties ingeschakeld. Daarbij zijn veel oude intranetten alleen toegankelijk via desktopcomputers of mobiel totaal niet gebruiksvriendelijk.

WhatsApp in de zorg

Om toch mobieler te kunnen communiceren nemen steeds meer zorgprofessionals het heft in eigen hand; ze gebruiken steeds vaker tools als WhatsApp voor werkdoeleinden. Dit brengt ons echter tot een volgend probleem: veel communicatietechnologieën (zoals WhatsApp) voldoen niet aan de eisen gesteld door NEN 7510 (de norm voor informatiebeveiliging in de zorg).

Wat het nog problematischer maakt, is dat ook zorgverleners die buiten de organisatie werken, toegang tot dezelfde patiëntgegevens moeten hebben. Een afgesloten, dichtgetimmerd intranet voldoet dan niet. Maar wat dan wel? Aan welke eisen moet een goed communicatiemiddel voldoen om de kwaliteit en veiligheid van zorg te verbeteren?

Oplossingen!

Voor de meeste zorgorganisaties is er een communicatiemiddel nodig dat voldoet aan de volgende eisen:

De mogelijkheid om centraal te communiceren rond specifieke patiënten en projecten; Toegankelijkheid (ook voor zorgprofessionals die zeer mobiel zijn); Goede beveiliging van verzonden data; Het desgewenst gemakkelijk aanhaken van externe partijen.

De Nederlandse Alterdesk team messenger is ontwikkeld op basis van onder meer deze input vanuit de zorg. De messenger combineert het gemak en de snelheid van een service als WhatsApp met goede beveiliging (volgens de NEN 7510-norm). De messaging service draait op desktops, tablets, mobiele telefoons en zelfs wearables zoals Google Glass en smart watches.

Zowel interne als externe contacten kunnen gemakkelijk uitgenodigd worden en toegevoegd worden aan groepsconversaties gericht op het bespreken van bijvoorbeeld specifieke patiëntdossiers of projecten. Indien nodig of gewenst, kan zelfs de patiënt aanhaken. Voor face to face-contact met stakeholders op afstand is er voor Android en de webversie ook de mogelijkheid tot beeldbellen (videoconferencing).

Naast Alterdesk zijn er uiteraard meerdere systemen die kunnen bijdragen aan verbetering van communicatie in de gezondheidszorg. Denk aan bijvoorbeeld op maat gemaakte (innovatieve) intranetten. Het is wel zaak om bij het selecteren van de juiste communicatietechnologie te kijken of deze voldoet aan de beveiligingsnorm (Amerikaanse tools zoals Slack en Lync vallen voor de zorg veelal af vanwege de Feedom Act) en hoe het zit met onderhoud. Cloud-based tools hebben weinig onderhoud nodig, terwijl bij op locatie draaiende systemen de inzet van mankracht nodig is. Zowel voor als na de implementatie.

Hoe verder?

Het is fantastisch dat de mogelijkheden van moderne communicatietechnologieën steeds meer op de kaart komen bij innovatieve zorginstellingen. Wel blijven instellingen vaak lang hangen in de oriëntatiefase en laat een echte verandering relatief lang op zich wachten. Grootschalige invoering lijkt vaak een flinke drempel…

Wanneer de behoeften van een organisatie goed in kaart gebracht zijn en er een weloverwogen keuze is gemaakt voor een innovatief systeem, is het belangrijk om dit organisatiebreed uit te rollen en hierover  ook goed te communiceren met alle lagen binnen de organisatie. Wat zijn de voordelen van het nieuwe systeem? Hoe gebruik je het? Waarom is hiervoor gekozen?

Als alle neuzen dezelfde kant op staan en er duidelijkheid is over het gebruik van de nieuwe communicatietechnologie, zal de implementatie de grootste kans van slagen hebben en het grootste potentieel hebben voor positieve verandering.

Jenny Luco, namens AlterDesk 

…. Lees verder >>

Copyright: Digitalezorggids

Auteur:
Categorie:

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *