Apothekers vragen niet door

FarmaMagazine_VraagtekenApotheekmedewerkers geven vaak technische informatie als ze een geneesmiddel verstrekken. Hoe vaak je het moet nemen, hoe lang je het moet nemen, waar je op moet letten. Ze vragen relatief weinig naar de ervaringen van patiënten met de geneesmiddelen. Dat blijkt uit publicaties van onderzoekers van het NIVEL en de Universiteit Utrecht in de wetenschappelijke tijdschriften Patient Education and Counseling en het International Journal of Pharmacy Practice.

“Patiënten vragen uit zichzelf niet veel. Apotheekmedewerkers reageren wel op vragen van patiënten, maar ze nodigen nog niet erg uit om meer vragen te stellen”, zegt NIVEL-programmaleider Liset van Dijk over het onderzoek naar communicatie aan de balie. “Ze vragen weinig naar therapietrouw, ervaringen en voorkeuren. Wanneer apothekers hun rol als zorgverlener verder willen ontwikkelen, is het belangrijk hieraan meer aandacht te besteden. Ook kunnen ze nog meer doorvragen.”

Op video vastgelegd
Voor de onderzoeken zijn in drie poliklinische apotheken en in vier openbare apotheken baliegesprekken opgenomen op video met mensen die geneesmiddelen kwamen ophalen, zowel herhaalrecepten als eerste uitgiften. De onderzoekers legden vast wat er werd verteld. Welke informatie de apothekersassistente geeft, wat ze uitlegt over het geneesmiddel, bijvoorbeeld hoe je het moet innemen, hoe lang je het moet gebruiken enzovoort. De meerderheid van de patiënten krijgt de eerste keer dat zij een medicijn ophaalt informatie over hoe je dat moet gebruiken. Aan de duur van de behandeling en mogelijke bijwerkingen wordt bij ongeveer de helft van de eerste uitgiften aandacht besteed.

Databank communicatie
Een derde van de 119 video’s van baliegesprekken in poliklinische apotheken betrof een eerste uitgifte van een geneesmiddel, twee derde een vervolguitgifte. Van de 153 opgenomen baliegesprekken in de openbare apotheken was een kwart een eerste uitgifte, en driekwart een vervolguitgifte. De onderzoekers maakten daarin nog een onderscheid tussen een tweede of een latere uitgifte, omdat informatie en vragen daarvan afhankelijk zijn. De video-opnames zijn vastgelegd in de databank communicatie van het NIVEL.

Online communicatietraining
In een door ZonMw gesubsidieerd project gaan de onderzoekers nu een online training ontwikkelen om de communicatievaardigheden van apotheekmedewerkers te verbeteren. Dit project, dat 1 september is gestart, geeft apotheekmedewerkers feedback op basis van video-opnames van eigen baliegesprekken. Het stimuleren van patiëntgerichte communicatie staat centraal. Dit moet uiteindelijk leiden tot een betere signalering van aan geneesmiddelgebruik gerelateerde problemen en het voorkomen van verkeerd geneesmiddelgebruik.

Onder redactie: Kees Kommer