[an error occurred while processing this directive]

Het lijkt erop dat we niet kunnen vinden waarnaar je op zoek bent. Misschien kan zoeken helpen.

Page not found - FarmaMagazine [an error occurred while processing this directive]

Het lijkt erop dat we niet kunnen vinden waarnaar je op zoek bent. Misschien kan zoeken helpen.

[an error occurred while processing this directive]

Landelijk inkopen geneesmiddelen

Tekorten aan geneesmiddelen oplossen door landelijk in te kopen en langjarige prijsafspraken te maken. Een nationaal onderzoekfonds van 100 miljoen moet een einde maken aan dure geneesmiddelen. Henk van Gerven, voormalig huisarts, en al jaren Tweede Kamerlid voor de SP over de toekomst van de farmaceutische zorg.

Een bijzonder moment voor een interview. Juist vandaag viert Henk van Gerven zijn verjaardag. 65 jaar en nog geen moment leeft het idee bij hem om met pensioen te gaan. Bijzonder ook want het interview vindt telefonisch plaats. Van Gerven zit namelijk gedwongen thuis in Oss te werken, in wat je het hart van het coronavirus zou kunnen noemen.

De politicus staat weliswaar al ruim 20 jaar niet meer in de huisartsenpraktijk, hij voelt zich nog wel huisarts. “Eens huisarts, altijd een huisarts.” Van Gerven is een politiek dier, op en top SP-er. Jarenlang combineerde hij zijn praktijk als huisarts met activiteiten in de lokale politiek in Oss. Van raadslid via wethouder naar de Tweede Kamer. Later was die combinatie van zorgverlener en volksvertegenwoordiger niet meer vol te houden en koos hij definitief voor de politiek. 65 jaar en nog geen behoefte om te stoppen. Hij nam al een keer afscheid als lid van de Tweede Kamer, maar kwam toch weer terug. Of hij na deze termijn de kamer definitief verlaat of nog even blijft plakken op het pluche, daar laat hij zich niet over uit. “Dat is aan de partij.”

Voelt u zich in deze tijden weer huisarts?

“Ik volg de ontwikkelingen met betrekking tot het coronavirus met buitengewoon veel belangstelling. Ik ben echter geen woordvoeder op dit terrein maar houd wel contacten met collega’s die het woord hierover voeren. Eens arts, altijd arts, zo voelt dat wel voor mij. Heb immers 20 jaar met beide benen in de praktijk van gestaan. Die betrokkenheid raak je nooit meer kwijt. Overigens, ik zie nu veel paralellen met de uitbraak van het Q-virus: ook dat startte in Noor-Brabant, ook daarin trad de overheid veel te laks op. Ik was toen heel intens bezig met de oorzaak en de impact van Q-koorts. Groot drama, mensen die overleden, die jaren ziek zijn gebleven. Dat komt nu allemaal weer naar boven.”

Mist u het vak juist nu?

“Eind vorige eeuw was ik én wethouden én huisarts. Als huisarts stond ik midden in de maatschappij. Voor een politicus is het goed om te ervaren wat mensen beweegt. De echte verhalen hoorde ik tijdens het spreekuur. In die periode was ik het best geïnformeerd over medische zaken. Ook nu bel ik regelmatig collega’s over de stand van zaken in het medische land.”

Komt u nog een keer terug als arts?

“Nee, die kans is erg klein. Mijn registratie is immers al lang verlopen Maar mijn hart ligt nog steeds in de zorg. Zo heb ik onlangs een motie in de kamer gebracht voor verlaging van de normpraktijk naar 1800 zodat de huisarts een kwartier per patiënt de tijd heeft. Meer tijd voor de patiënt leidt tot minder verwijzingen en minder voorschrijven van medicatie. Dat is allemaal wetenschappelijk aangetoond. Dan moeten er wel meer huisartsen bij. De minister van Medische Zaken en Sport wil de capaciteit van de opleidingen echter niet verhogen. Dan moet je een motie indienen. Het was deze keer een kansrijke motie, maar heeft het net niet gehaald: 74 stemmen voor en 76 tegen. Kantje boord dus. De volgende keer gaat het wel lukken. Steeds meer politieke partijen ondersteunen de gedachte om de norm te verlagen. Daarin heb ik ook de LHV aan mijn zijde. Dat moet ook wel, die normverlaging, want we lopen vast. De druk op de eerste lijn neemt alleen maar verder toe. Meer taken naar de eerste lijn, toenemende vergrijzing, vastlopen van de zorg in het ziekenhuis.”

Nationaal onderzoeksfonds

Een andere motie van Van Gerven heeft het eind vorig jaar wel gehaald. Met dank aan steun uit de hoek van het CDA kreeg Van Gerven de politieke handen op elkaar voor een nationaal onderzoeksfonds betaalbare geneesmiddelen. Als het aan Van Gerven ligt is dit fonds het antwoord op de problematiek van de dure geneesmiddelen. “De kosten van deze groep geneesmiddelen is gestegen naar 2,2 miljard. Met een jaarlijkse groei van 7,5 procent is dit niet houdbaar. Net als de winstmarges voor de fabrikant van 17,5 procent gemiddelde en een opbrengst van 1 miljard per jaar voor alleen de Nederlandse markt. Het huidige model werkt dus niet goed, dat moet anders.”

Van Gerven staat een niet-commercieel en academisch onderzoeksfonds voor. Onderzoek, ontwikkelen, produceren én vermarkten van geneesmiddelen vindt plaats in nauwe samenwerking met de universiteiten en academische ziekenhuizen zonder deelname van de industrie. “Samen met wetenschappers onderzoek doen naar geneesmiddelen met een maatschappelijk toegevoegde waarde: transparant en openbaar. Met deze vorm van onafhankelijke financiering blijven ook de patenten in publieke handen. De opbrengst van de medicatie vloeit terug in het fonds dat zich zo zelf terugverdient. Ook biedt een dergelijk fonds meer ruimte voor onderzoekers om innovaties te bewerkstelligen. Niet het verdienmodel, maar de maatschappelijk behoefte staat dus centraal. Dat het kan bewijst bijvoorbeeld het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis met onderzoek naar nieuw geneesmiddelen bij de behandeling van uitgezaaide borstkanker.

Dat de motie is aangenomen is een persoonlijke mijlpaal. Ik ben er al jaren mee bezig, maar lange tijd was er geen meerderheid in de kamer te vinden. Tot eind vorig jaar dus. De minister van Medische Zaken en Sport zag het idee lange tijd niet zitten, maar nu het is aangenomen zie ik ook op het ministerie enthousiasme ontstaan. Eind april komt de minister met een uitwerking op de plannen en zal hij aangeven hoe hij dat fonds wil aankleden.”

Hoeveel geld heeft u nodig?

“Met 100 miljoen euro komen we een heel eind. Dat bedrag valt in het niet bij de 50 miljard van het investeringsfonds van de minister van financiën. Daaruit kunnen we wel die 100 miljoen trekken. Let wel: uiteindelijk kost het fonds niets want het betaalt zichzelf terug. We hebben alleen een startkapitaal nodig. Bovendien is gezondheidswinst die het oplevert onbetaalbaar.”

Hoe reageert de industrie op uw plan?

“Ik heb geen reactie van de industrie gekregen. Er wordt wel eens gedreigd dat de industrie dan het land verlaat. Daar geloof ik niets van. Nederland is met een markt met een waarde van 5 miljard nog steeds interessant.”

Van dure naar goedkope geneesmiddelen. De prijzen hier zijn te laag waardoor tekorten ontstaan.

“Ik hoor zoveel verschillende meningen over de oorzaak van de tekorten. Feit is dat de tekorten groeien. Daarvan wordt niemand blij. Hoe dat op te lossen? Mijn voorstel is om op landelijk niveau de geneesmiddelen in te kopen. De inkoop hebben we al gecentraliseerd bij de zorgverzekeraars, maar ik wil een stap verder gaan door de zorgverzekeraars hieruit te snijden. Zorgverzekeraars zijn sowieso een hindermacht. We kunnen het prima zonder. Vanuit democratisch perspectief is het bizar om 45 miljard in een pot te stoppen en de sleutel daarvan aan particuliere zorgverzekeraars te geven, zonder controle en inzicht. Maar laten we beginnen door de inkoop van geneesmiddelen weg te halen bij zorgverzekeraars en dat te leggen bij de overheid. De overheid organiseert de inkoop landelijk en maakt langjarige prijsafspraken met fabrikanten tegen een vaste prijs. Laten we eerlijk zijn, bij preferente middelen is geen winst meer te halen. Die marge zit er nog wel bij fabrikanten met een bijna of gehele monopolypositie. Maak daar dus langjarige afspraken mee en je zult zien dat de tekorten direct minder worden en de levering gegarandeerd. Overigens hoort daar dan wel een leveringsplicht bij. En een boete voor de fabrikant die afspraken niet nakomt en niet levert.”

Dit raakt de positie van de apotheker

“Dat klopt en dat is ook de bedoeling. Ik ben groot voorstander dat de apotheker net als de huisarts gefinancierd wordt middels een abonnementensysteem. Zo komt er ook een einde aan iedere vorm van belangenverstrengeling door de apotheker. Dan levert de apotheker bij een recept met medische noodzaak het geneesmiddel dat het beste is voor de patiënt en niet meer dat wat vooral goed is voor de portemonnee van de apotheker. Dus ook voor de apotheker een bedrag per ingeschreven patiënt. Misschien moet je dat bedrag verhogen voor apothekers in een populatie met veel oudere patiënten want die vragen nu eenmaal meer van de zorg. Daarnaast kan de apotheker zijn inkomen aanvullen met de verkoop van vrij verkrijgbare geneesmiddelen.”

Wat is volgens u de meerwaarde van de apotheker?

“Bewaker van het voorschrijven van medicatie door de huisarts. Daarnaast beoordelen of het afleveren gebeurt volgens de afspraken gemaakt tijdens het FTO. Als het om kennis van geneesmiddelen gaat is de huisarts natuurlijk maar matig opgeleid, daarin is de apotheker de specialist. De kennis van huisarts en apotheker moeten meer samen komen in het FTO. Daar moet discussie plaatsvinden over het voorschrijfgedrag, het afleveren en moeten praktijken het voorschrijfgedrag spiegelen aan praktijken elders. Bespreek in het FTO ook welke middelen apothekers de komende tijd afleveren. Houd je aan die afspraken en respecteer medische noodzaak.”
De apotheker een grotere rol geven door het recept meer te zien als richtingwijzer in plaats van een boodschappenlijstje zoals Aris Prins, de nieuwe voorzitter van de KNMP propageert, dat vindt Van Gerven een brug te ver. “Wil de apotheker een grotere rol bij het uitzoeken van het meest geschikte geneesmiddel dan moet er geen financieel belang van de apotheker zijn. Zolang er wel sprake is van enige vorm van belangenverstrengeling zie ik daarin een grotere rol niet zitten.”

Tot slot: waar zien we u over vijf jaar?

“Hoofd en lichaam functioneren nog prima dus ik kan nog een tijdje door. Ik loop nu ruim veertig jaar in de politiek en dat blijft ik voorlopig doen. Of ik me herkiesbaar stel voor de Tweede Kamer is natuurlijk aan de partij.”

Of voorzitter van het nationaal onderzoeksfonds betaalbare geneesmiddelen?

“Dat zou inderdaad iets voor mij kunnen zijn. Als het maar gecombineerd is met een politieke functie.”

Page not found - FarmaMagazine Page not found - FarmaMagazine [an error occurred while processing this directive]

Het lijkt erop dat we niet kunnen vinden waarnaar je op zoek bent. Misschien kan zoeken helpen.

[an error occurred while processing this directive]

Het lijkt erop dat we niet kunnen vinden waarnaar je op zoek bent. Misschien kan zoeken helpen.

[an error occurred while processing this directive]