Lazy Sunday

”Lazy Sunday afternoon, I’ve got no mind to worry, I close my eyes and drift away-a” (Small Faces, 1968), deze songtekst roept niet alleen herinneringen op aan vroegere tijden , maar soms voel je: “I close my eyes and drift away ”, in al je vezels. Hoe fantastisch, die zondagmiddagen toen de tijd langzamer leek te gaan en gedachten wegdreven om plaats te maken voor… voor de hectiek en de waan van de dag.

Niets doen is een kunst, het taoïstische principe Wu Wei spreekt zelfs over: ’doen door niet te doen’. Tijdens de intelligente lockdown hadden we de mogelijkheid om dit principe te praktiseren.
Al bleek al snel dat er, na jaren van rat-racing zoveel achterstallig onderhoud aan onze huizen en tuinen was ontstaan, dat het ‘niet doen’ niet helemaal uit de verf kwam. Blijkbaar zijn we liever bezig dan in het gevoel van een lazy Sunday afternoon te stappen. Natuurlijk niet vreemd als we een wereldwijde maatschappij hebben gecreëerd die uitgaat van sneller, meer en beter, en dat liever gisteren dan vandaag. En alhoewel we het natuurlijk niet hardop zeggen is ook de gezondheidszorg onderdeel van dit economisch, wereldwijde, principe. Alles kan ook daarin nog efficiënter, nog sneller, en nog meer.

Maar toen was daar plotseling die rem op de reguliere zorg, onze altijd maar voorwaarts gerichte zorg moest gedwongen een stap terugdoen. Als een proces zo plotseling tot een stop komt, levert dat absoluut schade op, schade die helaas voor een groep patiënten onherroepelijk en onaanvaardbaar is. Maar, naast schade kan zo’n onverwachte ingreep ook positief uitpakken. Door de veranderende situatie worden we gedwongen, letterlijk, stil te staan bij onze manier van werken. Uit een rijdende trein springen is alleen voor stuntmannen (en vrouwen) weggelegd, maar nu de trein, oké wel niet netjes aan het perron, maar toch zeker wel stilstond, kregen we allemaal de kans even uit te stappen. Tijd om na te denken over: wat ‘te doen’, maar misschien relevanter over wat: ‘niet te doen’. Nieuwe manieren van ‘doen’ en ‘niet doen’ kunnen ontstaan door ideeën en gedachten de ruimte te geven om weg te drijven van de geijkte paden, en dan andere mogelijkheden te zien.

Nadenken over ‘wat niet te doen’ onder dreiging of werkelijkheid van een tweede golf levert vaak korte termijn oplossingen op, oplossingen die als de trein weer op snelheid is achter zullen blijven op het perron. ‘Wat niet te doen’, kan ook verder in onze toekomst liggen, zonder de acute dreiging van een virus, maar met uitgangspunt dat niet alles wat kan ook moet en zelfs, zoals ook Wu Wei aangeeft: ook door ‘niet te doen’ kan iets veranderen. Harmonie staat hierbij centraal, zowel met anderen als met de omgeving. Het is de harmonie tussen patiënt en zorgverlener die kan zorgen voor een nieuw evenwicht hoe wij, samen, de zorg vormgeven. Alleen in samenspraak kunnen we ontdekken wanneer we wel en wanneer we niet moeten handelen.

De trein rijdt alweer, ik hoop dat we, voordat deze weer full speed onderweg is, voor onszelf, maar belangrijker nog, voor de patiënten de balans tussen ‘handelen’ en ‘niet handelen’ hebben gevonden.

I close my eyes and drift away…

21 dagen

Met de juichende supporters voor ogen vraagt Maayke Fluitman zich af hoe diep onze oude manieren van handelen ingeslepen zijn en of we teruggaan naar ‘zoals het altijd was’.

Mag het een onsje minder?

De eerstelijns zorgverleners volgen braaf de richtlijn cardiovasculair risicomanagement en geven standaard 40 mg simvastatine, aldus Wittekoek.

In the pocket

Valérie Meijvis vroeg zich af of er een apotheker zou hebben geklaagd dat hij zich niet kon vinden in de optie ‘patiënt’ of ‘zorgverlener’.

Vacatures

Sluit u aan bij meer dan 6.500 huisartsen en apothekers die tweewekelijks onze nieuwsbrief ontvangen over ontwikkelingen in de eerste lijn.