Maatregelen om gebruik zware pijnstillers te verminderen

Het toenemende gebruik van zware pijnstillers is een probleem. Naar schatting overlijden er jaarlijks tussen de honderd en tweehonderd mensen aan een overdosis. Er is website gelanceerd die de kennis van patiënten en zorgverleners over deze geneesmiddelen moet vergroten. Daarnaast worden richtlijnen in de zorg aangescherpt en zijn er afspraken over verantwoord voorschrijven en afleveren van deze medicatie. Ook stelt minister Bruins een groep van experts in om illegale handel in opioïde pijnstillers tegen te gaan.

Het doel is om de gesignaleerde problemen terug te dringen en onnodig en langdurig gebruik van zware pijnstillers te voorkomen. Minister Bruins: “Onverantwoord gebruik van zware pijnstillers moet stoppen. We willen hier geen Amerikaanse toestanden, daarom heb ik maatregelen genomen.”

Aantal gebruikers gedaald
De minister heeft eerder dit jaar een taakgroep opioïden ingesteld. Deze groep is aan de slag gegaan met de uitvoering van de actie-agenda opioïden. De eerste resultaten en maatregelen voor de korte en lange termijn zijn recent bekendgemaakt. Het goede nieuws? Uit voorlopige cijfers over het eerste half jaar van dit jaar blijkt het aantal gebruikers van zware pijnstillers te zijn gedaald. Bruins noemt deze daling bemoedigend. Hij benadrukt dat het belangrijk is dat er geen wantrouwen tegenover deze geneesmiddelen mag ontstaan. Opioïde pijnstillers zijn namelijk van groot belang voor patiënten met zware pijnklachten, bijvoorbeeld na een operatie. Echter: bij langdurig gebruik kunnen ze zeer verslavend zijn. Bij verkeerd gebruik zijn ze bovendien gevaarlijk. 

Goede voorbeelden voor website gevraagd
De recent gelanceerde website www.opiaten.nl  biedt patiënten laagdrempelig en in begrijpelijk taal voorlichtingsmateriaal. Voor zorgverleners zijn er e-learnings samengesteld.

De Taakgroep is op zoek naar goede voorbeelden uit de praktijk. Bent u aan de slag gegaan met het terugdringen van langdurig opioïdengebruik? Zijn er in uw regio goede transmurale afspraken gemaakt? Is het ontslagprotocol in het ziekenhuis aangepast? Of heeft u een andere tip voor collega-zorgverleners? Geef ze dan door via opiaten@ivm.nl!

Aanscherpen standaarden en richtlijnen
Zorgverleners hebben afspraken gemaakt over het aanscherpen van richtlijnen. Ze kijken kritisch naar herhaalrecepten, ontslagmedicatie na ziekenhuisopname en verantwoord afbouwen. Ook komt er in 2020 een afbouwprotocol voor een groep patiënten in de verslavingszorg. Verder moeten apotheken extra alert zijn op vervalste recepten.

illegale handel
Er is in Nederland een levendige, illegale handel in zware, verslavende pijnstillers. Minister Bruins maakt zich zorgen daarover. Om grip te krijgen op deze ‘zwarte markt’ stelt hij een expertteam in met vertegenwoordigers van de Inspectie, het Openbaar Ministerie en de politie. Deze groep informeert de minister over de omvang in de illegale handel en geeft advies hoe deze het best te ontmoedigen en te bestrijden.

Subsidie voor kennisverbetering en onderzoek
Om het kennisniveau over het gebruik en de gevolgen van opioïden te verhogen werken de universiteiten van Utrecht, Leiden en Nijmegen de komende 5 jaar samen met experts in een project. Het NWO heeft daarvoor subsidie toegekend.

Sommige patiënten lopen bij langdurig gebruik een hoog verslavingsrisico. Om vast te kunnen stellen om welke patiënten het gaat, zijn voorspellende tests waardevol. Hiermee kan problematisch gebruik in de toekomst worden voorkomen. De taakgroep is in gesprek met het Erasmus MC over het doen van onderzoek daarnaar.

Meer informatie
De taakgroep opioïden staat onder leiding van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM). De volgende partijen nemen deel aan de groep: NHG, KNMP, NVZA, NVA, VVGN en Patiëntenfederatie Nederland.
Zie de Kamerbrief over voortgang actie-agenda opioïden

Bronnen: Rijksoverheid en Volkskrant

Gerelateerde berichten

Auteur: redactie
Categorie: Actueel