Milieurisico’s door medicijnresten in zoet water

De concentratie medicijnen in zoetwater is wereldwijd in twintig jaar tijd fors toegenomen. De hoeveelheid antibioticum ciprofloxacine in water is zelfs zo hoog, dat er risico bestaat op schadelijke ecologische effecten. Dit blijkt uit onderzoek door milieukundigen van de Radboud Universiteit. De onderzoekers brachten voor het eerst de risico’s van twee medicijnen in zoetwater wereldwijd in kaart.

Er zijn twee middelen in de studie onderzocht – carbamazepine, een medicijn tegen o.a. epilepsie, en ciprofloxacine, een antibioticum. Daarvan waren de milieurisico’s in 2015 wel 10 tot 20 keer hoger dan in 1995. Vooral de toename van menselijk gebruik van ciprofloxacine verhoogt de risico’s wereldwijd. De concentraties van dit antibioticum zijn schadelijk voor de bacteriën in het water, die op hun beurt een belangrijke rol spelen in allerlei voedselkringlopen. Daarnaast kunnen antibiotica ook een negatieve invloed hebben op de effectiviteit van bacteriënkolonies die gebruikt worden in waterzuivering.

Antibioticaresistentie
Antibioticaresistentie heeft de volle aandacht. De onderzoekers: ‘Resistente bacteriën kunnen verspreid worden binnen ziekenhuizen of via de veehouderij. Maar nog weinig bekend is de rol die het milieu in dit probleem speelt, hoewel deze wel van essentieel belang is. Mensen worden immers ook blootgesteld aan bacteriën via afvalwaterzuivering, rivieren en meren.’

Meer meetgegevens in risicovolle gebieden

‘Vooral in ecoregio’s in dichtbevolkte en droge gebieden zoals in het Midden-Oosten voorspellen we in ons model een hoog milieurisico, hoewel dat juist de plekken zijn waar weinig data beschikbaar zijn over medicijnconsumptie en concentraties in het water’, zegt Rik Oldenkamp, eerste auteur van de publicatie. De onderzoekers voorspelden in deze gebieden de menselijke medicijnconsumptie met behulp van regressiemodellen op basis van consumptie in andere landen en socio-economische en demografische informatie, en koppelden dit aan informatie over onder andere waterstromen en hoeveel mensen er aangesloten zijn op waterzuivering.

Oldenkamp: ‘Dat juist in dit soort gebieden nieuwe meetgegevens nodig zijn, laat ons model zien. Uiteindelijk geeft dit model een eerste aangrijpingspunt waarmee we meer inzicht kunnen krijgen in de risico’s van allerlei medicijnen in het milieu wereldwijd.’

Publicatie

Aquatic risks from human pharmaceuticals – modelling temporal trends of carbamazepine and ciprofloxacin at the global scale. 2019. Environmental Research Letters.

Bron: Radboud Universiteit

 

Meer lezen? Schrijf u in voor de tweewekelijkse FarmaMagazine nieuwsbrief!

Overzicht inhalatoren helpt huisarts bij inhalatorkeuze

Het NHG heeft overzichten gepubliceerd van inhalatoren die gebruikt kunnen worden bij astma en COPD. Deze tabellen zijn een aanvulling op de behandelstappenplannen uit de recente herziene NHG-Standaarden Astma bij volwassenen en COPD. Huisartsen kunnen deze tabellen gebruiken als keuzehulp bij het voorschrijven van een inhalator. “Onder huisartsen was er duidelijk behoefte aan een overzicht van inhalatoren”, zegt Zamire Damen, niet-praktiserend huisarts en senior wetenschappelijk medewerker bij het NHG. Er zijn veel inhalatoren op de markt voor de behandeling van astma en COPD en voor huisartsen of praktijkondersteuners is het niet altijd eenvoudig daar het overzicht in te krijgen. “De herziene NHG-Standaarden over astma en COPD geven wel algemene aanbevelingen over de inhalatorkeuze, bijvoorbeeld met betrekking tot uniformiteit, gebruiksgemak of kosten. Maar een overzicht met beschikbare inhalatoren en informatie over deze aspecten ontbrak tot nu toe. We besloten daarom na de herziening van de genoemde richtlijnen een project te starten…