Samenwerking leidt tot minder voorschrijven opiaten

Samen met de huisartsen heeft ziekenhuis Tjongerschans in de regio Heerenveen het gebruik van verslavende pijnstillers binnen één jaar met 40 procent naar beneden gekregen. En dat met een simpele aanpak. Namelijk: strenger kijken naar de uitgiften van deze medicijnen en minder grote hoeveelheden mee naar huis geven. De ‘Taakgroep Gepast gebruik van opioïden’ verneemt graag nog meer goede praktijkvoorbeelden.

Anesthesiologen, ziekenhuisapothekers en apotheekhoudende huisartsen gingen om tafel na een alarmerend bericht in De Volkskrant in juli 2018. Dit artikel beschrijft de groeiende verslaving aan opiaten; zware pijnstillers met een sterk verdovende werking. De bekendste zijn morfine en oxycodon. Tussen 2008 en 2018 is het aantal gebruikers van oxycodon in Nederland bijna vervijfvoudigd, namelijk van 93.000 tot 485.000. Terwijl het heel lastig is om daarvan af te kicken.

In het overleg bleek dat bij de apotheekhoudende huisartsen de problematiek beperkt is. Maar de ziekenhuisapothekers zagen vanaf 2016 echt een stijgende lijn. Belangrijke factoren zijn de toegenomen aandacht voor pijnbehandeling en de kortere ligduur.

Medicatie op maat
De meeste gebruikers van opioïden zijn tijdelijk, bijvoorbeeld na operaties. Een middel als oxycodon werd eigenlijk best gemakkelijk voorgeschreven. Mensen liggen maar kort in het ziekenhuis. Na een operatie kregen patiënten bijna standaard voor twee weken pijnmedicatie mee naar huis. Inmiddels is dat teruggebracht tot 3 – 5 dagen. Ook levert de poliklinische apotheek de exacte hoeveelheid af, in plaats van hele doosjes. Verder is er gekeken naar de manier van plaatselijk verdoven bij bijvoorbeeld knie- en schouderoperaties. Dat kan pijnklachten na afloop verminderen.

Praktische aanpak
Het project startte in november 2018. De ingrepen hebben in iets meer dan een jaar tijd gezorgd voor een vermindering van 40% in de hoeveelheid opioïden. Zonder dat dit leidde tot klachten van patiënten. Het aantal patiënten dat een voorschrift kreeg, bleef gelijk. 

Bijkomend voordeel is een forse besparing op de zorgkosten. Ook opvallend: de omslag kostte amper vergadertijd. De nieuwe werkwijze is ingevoerd na enkele praktische sessies tussen huisartsen, apothekers en anesthesiologen.

Goede praktijkvoorbeelden gevraagd
De ‘Taakgroep Gepast gebruik van opioïden’ is op zoek naar goede voorbeelden uit de praktijk. Bent u aan de slag gegaan met het terugdringen van langdurig opioïdengebruik? Of heeft u in uw regio goede transmurale afspraken gemaakt? Of heeft u een andere tip voor collega-zorgverleners? Geef ze dan door via opiaten@ivm.nl

Bronnen: Opiaten.nl, Leeuwarder Courant

Gerelateerde berichten

  • Gevaren van oxycodon worden onderschatGevaren van oxycodon worden onderschat Het aantal gebruikers van het zware pijnstiller oxycodon is in 2016 toegenomen van 355.000 tot ruim 440.000. Daarmee staat oxycodon stevig aan top bij de sterkwerkende opioïden. Hoogleraar […]
  • Thuismedicatie in ziekenhuis voorkomt verspillingThuismedicatie in ziekenhuis voorkomt verspilling Iedereen kent het gegeven. Patiënten die voor ziekenhuisopname al medicijnen gebruiken, krijgen in het ziekenhuis dezelfde geneesmiddelen opnieuw voorgeschreven. De oude pillen moeten zij […]
  • Brief minister Bruins over taperingstripsBrief minister Bruins over taperingstrips Depressie staat al jaren in de top vijf van hoogste ziektelast, hoogste ziektekosten en grootste veroorzakers van arbeidsverzuim. Jaarlijks slikken 1 miljoen mensen antidepressiva. Eenmaal […]
  • Onrust over meningokokkenOnrust over meningokokken Inenten tegen meningokokken is niet nodig bij kinderen die buiten de doelgroep van het rijksvaccinatieprogramma vallen, maar het kan wel. Dat is het advies van het Rijksinstituut voor […]
  • Explosieve stijging van opioïden-gebruikExplosieve stijging van opioïden-gebruik Het totaal aantal van mensen die opioïden gebruiken, is toegenomen van 650.000 in 2010 naar ruim 1 miljoen in 2017. Een stijging van 55%. Daarvan zijn ruim 200.000 langdurige gebruikers. […]

Auteur: redactie
Categorie: Actueel