Sommige zelfstandig wonende ouderen vallen buiten de boot

Een deel van kwetsbare thuiswonende ouderen krijgt geen passende zorg. Dat kan leiden tot een verergering van de problemen, een lagere kwaliteit van leven en een verhoogde kans op de inzet van acute, vaak zwaardere, zorg.  De verschillende knelpunten houden verband met het stelsel, maar ook met de werk- en denkwijzen van zorgorganisaties en professionals. Dat blijkt uit het verkennende SCP-onderzoek.

Inmiddels woont ruim 1,2 miljoen 75-plussers in Nederland zelfstandig en dat aantal neemt nog steeds toe. Onder hen zijn ouderen die kwetsbaar zijn in hun woonsituatie, maar nog niet in een verpleeghuis wonen. In veel gevallen gaat het goed, echter zeker niet altijd, zo concludeert het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) in haar verkennend onderzoek Passende zorg voor ouderen thuis.

Diverse knelpunten

Ouderen krijgen om verschillende redenen onvoldoende passende zorg. Het SCP inventariseerde knelpunten die passende zorg en ondersteuning van deze ouderen belemmeren. Sommige problemen zitten aan de systeemkant, maar ook in de uitvoering liggen knelpunten. Uit de gesprekken die het SCP heeft gevoerd met zorgprofessionals en deskundigen kwamen diverse oorzaken van het achterblijven van goede zorg naar voren:

  • De zorg en ondersteuning van ouderen is opgedeeld in verschillende werkterreinen. Met schotten in de wet- en regelgeving, schotten in de financiering, schotten op basis van de problematiek van de oudere (de grondslag voor zorg) en schotten in de deskundigheid en uitvoering.
  • De systeemwereld met wetten, regels, procedures en afspraken wringt vaak met de dagelijkse realiteit van ouderen en hun naasten.
  • Er zijn tekorten aan middelen en personeel die nodig zijn om zorg en ondersteuning te kunnen bieden aan ouderen.
  • Bij zorg en ondersteuning aan ouderen zijn vele instanties, organisaties en beroepsgroepen betrokken. Dat samenspel verloopt lang niet altijd vlekkeloos.
  • Er is sprake van het ontbreken van de juiste deskundigheid en vaardigheden bij zorgprofessionals alsmede beperkingen in de ruimte die zij krijgen van hun organisatie krijgen om te handelen.
  • Ook het gedrag en handelen van ouderen en hun naasten zijn van invloed op de ontvangen zorg en ondersteuning. Bovendien hebben zij niet altijd alle informatie en bronnen tot hun beschikking.

Samen op zoek naar mogelijkheden

Door in de uitvoering beter met de schotten om te gaan en samen te zoeken naar de mogelijkheden die het huidige stelsel wél biedt, kan nog veel winst worden behaald, stelt het SCP. Eventuele oplossingen moeten vooraf goed worden doordacht, met de hulp van de organisaties en professionals die er in de praktijk mee moeten werken en door pilots uit te voeren.

Bij het verbeteren van de zorg voor thuiswonende kwetsbare ouderen kunnen alle betrokkenen in de gehele keten een bijdrage leveren aan een deel van de gezamenlijke oplossing: overheidsinstanties, zorgverzekeraars, zorgkantoren, zorgaanbieders, individuele zorgverleners, de oudere zelf en hun sociale netwerk. Zo kunnen organisaties en zorgverleners de ruimte nemen om over bestaande schotten heen te kijken en het belang van de oudere voorop stellen. Bijvoorbeeld door eerst de benodigde hulp te regelen en daarna samen de financiering. Of door netwerken op te bouwen met andere organisaties en hulpverleners. De overheid (landelijk en lokaal) zou meer verantwoordelijkheid kunnen nemen door praktische oplossingen, bijvoorbeeld aangeven waar de wet- en regelgeving handelingsruimte biedt om te doen wat voor een cliënt nodig is of door duidelijk aangeven wie lokaal de regie en eindverantwoordelijkheid heeft voor cliënten.

Nieuwe NHG-Standaard pakt COPD in volle breedte aan

Behandeling bij COPD gericht op vermindering ziektelast patiënten Het accent bij de behandeling van COPD ligt op de niet-medicamenteuze therapie, volgens de herziene NHG-Standaard COPD die in april 2021 verscheen. Insteek is het zoveel mogelijk opheffen van beperkingen en het verbeteren van de prognose van patiënten. De plaats van inhalatiecorticosteroïden is beperkt en de standaard is terughoudend bij het gebruik van triple-therapie. De NHG-Standaard CODP is aangepast ten opzichte van de vorige die dateerde uit 2015. Redenen voor de aanpassingen komen zowel voort uit het veld als uit voortschrijdend wetenschappelijk inzicht, geeft huisarts dr. Erik Bischoff aan, een van de leden van de NHG-werkgroep die werkte aan de vernieuwde NHG-Standaard. Hij leidt het onderzoeksprogramma Chronische aandoeningen en multimorbiditeit binnen de afdeling Eerstelijnsgeneeskunde van het Radboudumc Nijmegen. Daarnaast coördineert hij namens het NHG de landelijke kaderopleiding Astma en COPD. “Vernieuwd is de omschrijving van de ziektelast, waarbij verder wordt gekeken dan…

Snoeien in aantal zorgverzekeraars

De apotheker en huisarts krijgen betaald voor individuele verrichtingen, niet voor samenwerking. Juist door samenwerking wordt doelmatige zorg geleverd, aldus Guus Schrijver.

Vacatures

Sluit u aan bij meer dan 6.500 huisartsen en apothekers die tweewekelijks onze nieuwsbrief ontvangen over ontwikkelingen in de eerste lijn.