Unieke lening voor doorstart geneesmiddelenfabriek Apotex

De coronapandemie heeft duidelijk aangetoond hoezeer Europa met betrekking tot beschermingsmaterialen en medicijnen afhankelijk is van andere werelddelen, met name Azië. En hoe ongewenst dat in feite is. Dat heeft geleid tot ingrijpen in het voornemen om Apotex in Leiden te sluiten. Het kabinet steunt de doorstart met een eenmalige lening.

Apotex komt oorspronkelijk voort uit Katwijk Chemie. Het is de grootste productielocatie in ons land van generieke geneesmiddelen, met een capaciteit van 2,5 miljard pillen per jaar. Apotex is goed voor zo’n 80 procent van de in ons land verkochte ibuprofen en paracetamol. Daarnaast produceert het bedrijf onder meer antibiotica en een anticonceptie. 

Start-up

Sinds 2018 is het Indiase bedrijf Aurobindo eigenaar. Deze heeft aangekondigd Apotex per 1 september 2020 te willen sluiten. Om dat te voorkomen, is een Nederlandse start-up, InnoGenerics, opgericht dat de doorstart van de medicijnfabriek voorbereidt, wel met minder personeelsleden.: ruim 80 in plaats van 250 medewerkers. De nieuwe eigenaar is van plan – op kleinere schaal – anti-epileptica, antidepressiva, pijnstillers (waaronder paracetamol en ibuprofen) en bloedverdunners te gaan produceren. Daarnaast moet er een ‘kenniscentrum’ komen over het maken van patentloze medicijnen, in samenwerking met onder meer het Leids Universitair Medisch Centrum en TNO.

Lening van overheid

Echter: InnoGenerics kwam nog een 6,9 miljoen euro tekort om de overname te realiseren. De overheid heeft toegezegd de doorstart te willen steunen met een lening van bijna zeven miljoen euro. ‘Het betreft een eenmalige lening en alléén voor deze casus. Een uitzonderlijke ingreep, dat geen precedent schept’, benadrukken minister Tamara van Ark van medische zorg en staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken in hun brief aan de Tweede Kamer. Ze vinden dat de risico’s van de lening zeker opwegen tegen het maatschappelijk nut.

Eerste stap

Het feit dat een net opgericht bedrijfje zonder enige trackrecord een lening krijgt om de fabriek over te nemen, heeft wel geleid tot verbazing in de sector. Het is duidelijk dat InnoGenerics de wind mee heeft. Vorig jaar waren een kleine 1.500 medicijnen niet leverbaar. En door de lockdown in China en de tijdelijke sluiting van medicijnfabrieken aldaar werd gevreesd voor nog meer medicijntekorten. Het kabinet en de Europese Unie willen al jaren minder afhankelijk worden van China en India voor de productie van medicijnen. Voorgenomen beleid, waarvoor door de coronapandemie nu de eerste stappen worden gezet.

Overigens, hoewel de tijd dringt, is nog niet steeds zeker of het allemaal doorgaat. Deze lening nog voldoen aan de Europese staatssteunkaders en is goedkeuring vereist van de Europese Unie.

Bronnen: Rijksoverheid, Sleutelstad, De Volkskrant, NRC, RTL