De vis aardt naar de zee

In ‘Drijfveren’ spreken we met huisartsen en apothekers over hun vak, ambities en keuzes die ze dagelijks maken. Oftewel: ‘Wat bezielt uw collega?’ In deze editie: Daan Schagen van De Texelse Apotheek in Den Burg.

Midden op het eiland, hartje Den Burg ligt de enige apotheek van Texel: De Texelse Apotheek. De apotheek vestigde zich hier 42 jaar geleden in een voormalig hotel. Het wapenschild van Texel hangt nog op de voorgevel. Het is een bijzondere apotheek vanwege haar ligging op een eiland. Ze spreken over ‘van hier’ en ‘van de overkant’. Ze vertellen over zelfredzaamheid, oplossingen zoeken en recht-door-zee zijn. Over zeehonden die bijten maar zelden een Texelaar en de angst van Duitse toeristen voor tekenbeten. Over zelfbereide gel tegen zonnebrand die in een goede zomer over de toonbank vliegt. Maar vooral over het belang van elkaar helpen. Of je nu garnalenvisser, schapenboer of een aangespoelde apotheker bent: eilandbewoners zijn op elkaar aangewezen.

Daan Schagen (30) is in opleiding tot openbaar apotheker specialist en volgde zijn opleiding Farmacie aan de Rijksuniversiteit Groningen. In 2016 ging hij bij de Texelse Apotheek aan de slag. Daan: “Texel telt 13.582 inwoners die hier allemaal patiënt zijn en jaarlijks komen daar gemiddeld 45.000 toeristenbedden bij. Ons team bestaat uit 25 medewerkers inclusief drie apothekers.”

Dat is minimaal drie keer zoveel toeristen dan het aantal inwoners?
Daan: “Dat is inderdaad een groot aantal en daar zijn we vooral erg blij mee. Ongeveer 95% van het werk is voor de Texelaar. Qua handeling maar ook qua omzet. De overige 5% gaat zitten in het helpen van toeristen. Omdat dit relatief gezien een hoog aantal is, hebben wij als een van de weinige openbaar apotheken in Nederland wel een landelijke dekking voor de uitwisseling van medische gegevens via het LSP. Dat werkt wel zo prettig.”

Zijn er grote verschillen tussen eilanders en ‘overkanters’? Of valt het allemaal wel mee?
“Voor de goede orde: alle drie de apothekers zijn import Texelaren. Wij zijn hier aangespoeld zoals ze dat noemen. Op dit eiland moeten we ons allemaal zien te redden. Wij ook. Wij kunnen niet aankloppen bij een collega-apotheker even verderop. Er is wel een goede bootverbinding met Den Helder maar die boot is ook een drempel. Eilandbewoners zijn een fijn publiek. Ze zijn rustig, niet veeleisend en hebben weinig noten op hun zang. Wel kritisch en recht-door-zee maar altijd in de oplossingsgerichte, zelfredzame modus. Het is een houding die je bij toeristen niet altijd ziet.”

Hoe uit die zelfredzaamheid zich?
“Als wij bepaalde geneesmiddelen niet op voorraad hebben of er moet iets sneller komen dan normaal, zetten we alle zeilen bij om dat te organiseren. Dan worden we heel creatief. Wij kennen de Texelaren goed en zij kennen ons. Wij zijn een toegankelijke, laagdrempelige en hulpvaardige apotheek en die houding loont. Want op het moment dat een toerist hier op vrijdagmiddag half zes wanhopig binnenkomt omdat hij zijn pillen is vergeten, hebben wij zo onze manieren om dat op te lossen. We kunnen nog een aantal klavieren opentrekken om dingen te regelen.”

Je maakt me nieuwsgierig?
“Ach hoe zal ik het zeggen. We zouden ergens iets kunnen lenen bijvoorbeeld? Wij gaan uitdagingen niet snel uit de weg en verkopen zelden ‘nee’. Het kan gaan over geneesmiddelen maar ook specialistisch wondverband is soms niet aanwezig. Gelukkig hebben we een nauwe band met de huisartsen en de thuiszorg op Texel. Aan die samenwerking hechten we veel waarde. Laat die thuiszorg nu een ‘geheime zolder’ hebben met van alles en nog wat? Zij denken altijd met ons mee en als wij onverhoopt verband X nodig hebben, werpen zij heel behulpzaam even een blik op zolder.”

Wat zijn de uitdagingen voor de toekomst?
“Vergrijzing. Over vijftien jaar wonen hier veel oudere bewoners. Jongeren trekken weg. En wie gaat de zorg dan inhoud geven en uitvoeren? Wij zitten op het spoor van de ‘positieve gezondheid’ en in het licht van dit gedachtengoed gaan we kijken of we de samenwerking met verschillende partijen nog sterker kunnen aantrekken. Met de vijf huisartsenpraktijken waarmee we al super samenwerken, de thuiszorg, welzijnsorganisaties maar ook met de ziekenhuiszorg op Texel, de medisch specialisten die hier spreekuur houden. Er zijn plannen om een gezondheidsplein te bouwen. Een verzameling van gebouwen die herkenbaar zijn voor de Texelaar en de toeristen. Een plek waar we zichtbaar zijn en laagdrempelig. Een plaats waar mensen bij elkaar komen voor zorg maar ook om elkaar te ontmoeten. Voor een lezing, een kop koffie, of een informatieavond. Waar ook welzijn op recept wordt gegeven. We zijn er hard mee bezig en veel neuzen staan dezelfde kant op. Wie weet: kunnen we het volgende jaar de eerste paal in de grond slaan.” Buiten schijnt een voorzichtig lentezonnetje en waait een zachte zeebries. Meeuwen zweven op de thermiek in de lucht. Ik blijf nog even op dit Waddeneiland met haar eigen gewoontes en gebruiken. Met haar zeehonden en schapen, haar prachtige natuur en het eindeloos terugkerend ritme van eb en vloed. Maar vooral met haar vriendelijke, gastvrije eilandbewoners.