Wel of geen preventieve polypil voor 50-plussers tegen hart- en vaatziekten?

Wie elke dag een combinatiepil slikt met cholesterolverlagende en bloeddrukverlagende middelen en daarnaast aspirine, heeft veel minder kans op hart- en vaatziekten. Althans: dat heeft onderzoek in Iran aangetoond onder gezonde 50-plussers. Het is de eerste studie naar zo’n combinatiepil die een grote groep mensen lang genoeg heeft gevolgd om het effect te kunnen beoordelen. Er is nu discussie gaande wat te doen met de uitkomsten voor ons land. Alle 50-plussers dagelijks een pil laten slikken om hart- en vaatziekten te voorkomen, is omstreden.

De uitkomsten van het onderzoek zijn gepubliceerd in The Lancet. Rick Grobbee, hoogleraar klinische epidemiologie UMC Utrecht noemt de bevindingen ‘zeer indrukwekkend en solide’. “Bij de deelnemers die de pil echt elke dag slikten (80 procent) nam het aantal hart- en vaatziekten met ruim de helft af.”

Risico op medicalisering
Hoogleraar cardiologie Radboudumc reageert anders. “In Iran en veel andere landen is de toegankelijkheid tot medicatie lager dan in de westerse wereld”, zegt ze in het NOS Radio 1 Journaal. “Voor deze landen is de polypil een enorme stap vooruit, maar als je zoals wij die stap al hebt gemaakt, denk ik dat je moet gaan finetunen op de individuele patiënt.”

De Hartstichting laat weten geen voorstander te zijn van het preventief voorschrijven van de polypil aan gezonde mensen. “Medicalisering ligt dan op de loer”, zegt epidemioloog en beleidsadviseur Ineke van Dis. Bovendien neemt de pil de oorzaken van een verhoogd risico niet weg: “Het kan een vrijbrief zijn om ongezond te blijven leven.” Dat laatste is een vergezocht argument: uiteraard kan geen enkel geneesmiddel het belang van een gezonde leefstijl vervangen.

Preventief slikken
Grobbee wijst op het feit dat lang niet alle hart- en vaatziekten met een verkeerde leefstijl te maken hebben. ‘Het is een moreel argument. Overgewicht proberen we ook preventief te bestrijden terwijl mensen dat zelf kunnen oplossen.’ Hij denkt dat de pil vooral relevant kan zijn voor de 1,3 miljoen Nederlanders die reeds medicijnen gebruiken tegen hoge bloeddruk en hoog cholesterolgehalte. Bij elke pil die patiënten extra moeten slikken, daalt de therapietrouw. Een combinatiepil kan de therapietrouw ten goede komen.

Discussie op scherp
Kortom: de uitkomsten van het onderzoek zetten de discussie op scherp over de vraag of gezonde mensen vanaf een bepaalde leeftijd preventief medicijnen moeten slikken. Of is het gegeven dat alle medicijnen bijwerkingen hebben, voldoende om daarvan af te zien? Ook op sociale media komen alle argumenten aan bod. Voor de kosten hoeven we het in ieder geval niet te laten. Alle afzonderlijke medicijnen uit de viercomponentenpil zijn van het patent af en daardoor goedkoop.

Bronnen: Volkskrant en NOS